IV SA/Wa 42/14
WyrokWSA w Warszawie2014-03-04
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Magdalena Durzyńska, Anna Falkiewicz-Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, jeśli kwestia zgodności tego postanowienia z prawem była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który oddalił skargę, a wyrok sądu nie zawierał uzasadnienia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może oprzeć swojego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jedynie na fakcie wydania przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku oddalającego skargę na kwestionowane postanowienie. Organ ten ma obowiązek dokonać wstępnego badania żądania, analizując, czy okoliczności wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności nie były objęte zakresem oceny sądu. Brak uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego może utrudniać to badanie, ale nie zwalnia organu z obowiązku jego przeprowadzenia.Stan faktyczny
Skarżąca K. M. domagała się stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 2008 r. Kolejne postanowienia Głównego Geodety Kraju odmawiały wszczęcia postępowania w tej sprawie, powołując się na prawomocny wyrok WSA w Kielcach z 2008 r. oddalający skargę na postanowienie WINGiK. Po uchyleniu przez WSA w Warszawie wcześniejszych postanowień GGK, organ ponownie odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że zarzuty skarżącej były już przedmiotem oceny sądu. Skarżąca kwestionowała prawidłowość postępowania scaleniowego i decyzji będącej jego wynikiem, która stanowiła podstawę ujawnienia C. K. jako właściciela działki.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2014 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012r. znak [...] Główny Geodety Kraju (dalej: "GGK") utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] znak [...] z dnia [...] lutego 2008 r. (utrzymującego w mocy postanowienie Starosty S. z dnia [...] listopada 2007 r.).
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2008 r., o stwierdzenie nieważności którego wniosła skarżąca, podlegało ocenie sądu administracyjnego co do jego zgodności z prawem. Na skutek wniesionej przez skarżącą skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 16 maja 2008 r. w sprawie II SA/Ke 147/08 orzekł o oddaleniu skargi. Wyrok stał się prawomocny w dniu 17 czerwca 2008 r. i nie zawierał pisemnego uzasadnienia.
Ponownie rozpoznając sprawę, GGK postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010r. orzekł o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy. Organ przyjął, iż wszczęcie postępowania i dokonanie oceny przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., czyli podstaw stwierdzenia nieważności postanowienia WINGiK z dnia [...] lutego 2008 r., byłoby w istocie ingerencją w prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 147/08, uznający zgodność ww. postanowienia z obowiązującymi przepisami prawa.
Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie IV SA/Wa 1538/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi strony, orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia GGK z dnia [...] czerwca 2010 r. W wyroku tym Sąd powołał się na treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 7 grudnia 2009 r., wydanej w sprawie sygn. akt I OPS 6/09, z której wynika, że organ administracji nie może oprzeć swego postanowienia, wydanego w trybie art. 157 § 3 k.p.a. jedynie na fakcie wydania w sprawie wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na decyzję (lub postanowienie), której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, a powinien dokonać wstępnych czynności w ramach wstępnego badania zawartości żądania. W uzasadnieniu uchwały NSA stwierdził, że w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.). Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd, formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji).
Możliwa jest wszakże, zdaniem NSA, taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu i wówczas prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu administracji żądania. Jak stwierdził NSA, wniesienie do organu administracji żądania stwierdzenia nieważności decyzji, od której skarga została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, rodzi konieczność wstępnego zbadania przez ten organ przede wszystkim tego, czy nie zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności jego merytorycznego rozpoznania, łącząca się z faktem sformułowania przez sąd zwrotu stosunkowego o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Dokonanie tego rodzaju ustalenia będzie na ogół wymagało zapoznania się z uzasadnieniem zapadłego wyroku po to, by stwierdzić czy składniki oceny prawnej sądu, posiadającej przymiot powagi rzeczy osądzonej, czynią żądanie niedopuszczalnym (stanowią przeszkodę prawną dla nadania mu dalszego biegu w celu podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 158 § 1 k.p.a.).
Dopełnienie przez właściwy organ administracji publicznej tak rozumianej, wstępnej kwalifikacji złożonego żądania może napotykać na zasadnicze trudności wówczas, gdy nie dojdzie do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Zaniechanie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego wystąpienia ze stosownym wnioskiem w przewidzianym prawem terminie sprawi, iż przeprowadzenie badania, o którym mowa, będzie musiało z konieczności ograniczyć się do analizy dostępnych organowi administracji publicznej oraz przedstawionych przez wnoszącego żądanie informacji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ postanowieniem znak [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GGK wskazał, iż kwestia prawidłowości postanowienia WINGiK z dnia [...] lutego 2008 r. była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie sygn. akt II SA/Ke 147/08, który skargę oddalił. W postępowaniu tym sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, jednak nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd z urzędu bada przesłanki nieważności decyzji. Skoro w przedmiotowej sprawie skarga została oddalona, to samo to dowodzi, iż Sąd uznał, że ww. postanowienie nie narusza prawa, a tym bardziej nie jest dotknięte jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ ma więc zamkniętą drogę do samodzielnej oceny, czy postanowienie będące przedmiotem postępowania nadzwyczajnego, które było wcześniej przedmiotem kontroli sądu, w tym samym stanie faktycznym i prawnym, jest czy nie jest, dotknięte wadą o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
GGK podniósł także, iż zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia WINGiK z dnia [...] lutego 2008 r., jak też we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej wydaniem postanowienia z dnia [...] marca 2010 r., skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności ani faktów, które mogły być nie objęte wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Ke147/08. W konsekwencji wnioskowane przez stronę postępowanie nie może być wszczęte, ponieważ zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności jego wszczęcia w postaci powagi rzeczy osądzonej. Z tym rozstrzygnięciem skarżąca ponownie nie zgodziła się i wniosła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Wyrokiem z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1688/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia GGK z dnia 10 sierpnia 2011 r. Postawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, iż organ nie wykonał zaleceń wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1538/10. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie w dalszym ciągu nie czyni zadość wymogom, wynikającym z uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., której wytyczne organ miał obowiązek wziąć pod uwagę. W zaskarżonym postanowieniu, zdaniem Sądu orzekającego w sprawie IV SA/Wa 1688/11, organ ogólnikowo stwierdził, że strona nie wskazała żadnych okoliczności ani faktów, które mogły być nieobjęte wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 147/08, nie zestawił jednakże tych żądań. W oparciu o to przyjął, że na przeszkodzie wszczęcia żądanego postępowania stoi powaga rzeczy osądzonej. Tak ogólnikowe stwierdzenie, wobec wyraźnych wskazań zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 31 stycznia 2011 r. wydanym w tej sprawie, w dalszym ciągu nie czyni zadość zaleceniom Sądu. Na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ zobowiązany był do zestawienia żądań strony i podnoszonych przez nią zarzutów w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 147/08 - oddalającym skargę, w kontekście obecnie podnoszonych zarzutów, mających prowadzić do stwierdzenia nieważności postanowienia WINGiK z dnia [...] lutego 2008 r. Zestawienie tych żądań i argumentacji przedstawionej na ich poparcie, a następnie sformułowanie w oparciu o te ustalenia stanowiska organu czyniłoby dopiero zadość wymaganiom wynikającym ze wskazanej uchwały składu siedmiu sędziów NSA. Skoro bowiem NSA w pewnych sytuacjach dopuścił możliwość badania wniosku o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięć, co do których w postępowaniu zwykłym wojewódzki sąd administracyjny prawomocnie oddalił skargę, to w postępowaniu wstępnym prowadzonym w związku z wnioskiem o stwierdzenie nieważności kwestionowanego postanowienia szczególnej wnikliwości wymaga przeprowadzenie oceny co do wskazanych przez wnioskodawcę podstaw wszczęcia postępowania nieważnościowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy wyrok oddalający skargę nie został uzasadniony, a sposób formułowania żądań przez skarżącą nie jest przejrzysty i jednoznaczny.
Ponownie rozpoznając sprawę GGK postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, iż zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia WINGiK, jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wskazała żadnych okoliczności ani faktów, które mogły być nieobjęte wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 147/08. We wszystkich swoich wnioskach i skargach, w tym w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, strona kwestionuje prawidłowość postępowania scaleniowego i decyzji będącej jej wynikiem, która stanowiła podstawę ujawnienia C. K. jako właściciela działki ewidencyjnej nr [...]. Jednocześnie wskazuje, że na podstawie aktu notarialnego rep. [...] w ewidencji gruntów i budynków jako właścicielka tej działki powinna być wykazywana Z. K. Dlatego żąda wydania zaświadczenia o takiej treści. Powołuje się także na dokumentację uwłaszczeniową dotyczącą przedmiotowej działki. Organ wyjaśnił, iż na wyżej wymienione dokumenty strona wskazywała już w zażaleniu na postanowienie Starosty z dnia [...] listopada 2007 r.
Z kolei w skardze na postanowienie WINGiK z dnia [...] lutego 2008 r. skarżąca nie powołała żadnych zarzutów wskazujących na wady tego postępowania. Podniosła w niej, że "działki [...] powstały z bezprawnego podziału działki nr [...], będącej majątkiem odrębnym jej matki, na podstawie aktu notarialnego rep. [...]. Ponadto wskazała, że "rzekoma decyzja scaleniowa zamiany gruntów" była sfałszowaniem ewidencji poscaleniowej, na podstawie której pozbawiono właścicielkę Z. K. własności działki nr [...]. Zauważyła także, że "nie można oceniać czy decyzja jest ważna bądź nieważna. Decyzja scaleniowa o treści jak w zaświadczeniu z dnia [...] lutego 1986 r. nie istnieje! A Wojewoda ma obowiązek podjąć działania w celu wydania zaświadczenia o żądanej przeze mnie treści".
Zdaniem organu zarzuty te w istocie dotyczą odmowy wprowadzenia przez Starostę żądanych zmian w ewidencji gruntów i budynków, w związku z czym nie mogły mieć wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia WINGiK z dnia [...] lutego 2008 r., dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 16 maja 2008 r. Zarzuty skarżącej sprowadzają się bowiem do kwestionowania prawidłowości postępowania scaleniowego i decyzji będącej jej wynikiem, która stanowiła podstawę ujawnienia C. K. jako właściciela działki ewidencyjnej nr [...]. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach miał wiedzę na temat podnoszonych zarzutów i dowodów je potwierdzających, a w związku z tym brał je pod uwagę.
GGK podniósł również, że we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia WINGiK z dnia [...] lutego 2008 r., jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej postanowieniem organu z dnia [...] marca 2010 r., skarżąca nie powołała żadnych zarzutów wskazujących na wady postanowienia z dnia [...] lutego 2008 r. We wniosku o stwierdzenie nieważności strona wskazała jedynie, że "jest ono konsekwencją wcześniejszego oszustwa dla uprawomocnienia decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2005 r." Natomiast we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uzupełnionym pismem z 30 marca 2010 r., strona podała, że "postanowienie w tej sprawie jest błędne i brak w nim pouczenia w jakim trybie można wyeliminować postanowienie Starosty, którym odmówił wprowadzenia do ewidencji gruntów miasta S., decyzji Wojewódzkiego Geodety Urzędu Wojewódzkiego w T. z dnia [...] stycznia 1986 r." Zarzuty te i dowody je uzasadniające są w zasadzie tożsame z zarzutami i dowodami powołanymi w skardze na postanowienie WINGiK z dnia [...] lutego 2008 r. i nie wskazują, że mogą zachodzić jakieś nowe okoliczności nie wzięte pod uwagę przez Sąd przy rozpatrywaniu tej skargi.
W konsekwencji organ stwierdził, iż strona po raz kolejny kwestionuje prawidłowość postępowania scaleniowego i decyzji będącej jej wynikiem, która stanowiła podstawę ujawnienia C. K., jako właściciela działki ewidencyjnej nr [...]. Jednocześnie wskazuje, że na podstawie aktu notarialnego z 1933r. w ewidencji gruntów i budynków jako właścicielka tej działki powinna być wykazywana Z. K. i dlatego żąda wydania zaświadczenia o takiej treści. Powołuje się także na dokumentację uwłaszczeniową dotyczącą przedmiotowej działki. Z treści przywołanych wyżej pism wynika, że strona żąda wydania zaświadczenia o określonej przez nią treści.
W dalszej części uzasadnienia organ wywiódł, iż skoro prezentowana przez stronę tak w skardze na postanowienie WINGiK z dnia [...] lutego 2008 r., jak i we wniosku o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumentacja jest tożsama, to właściwym jest ustalenie, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oddalający skargę uniemożliwia merytoryczną ocenę sprawy (w zakresie wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] lutego 2008 r.). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia WINGiK z dnia [...] lutego 2008 r. nie może być więc wszczęte, ponieważ zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności jego wszczęcia w postaci powagi rzeczy osądzonej (art. 61a k.p.a. w związku z art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W skardze złożonej na powołane postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i zobowiązanie organu do stwierdzenia nieważności postanowienia WINGiK z dnia [...] lutego 2008 r. Skarżąca podniosła, iż rozstrzygnięcie GGK ma błędne podstawy faktyczne, co skutkuje naruszeniem prawa materialnego oraz porządku prawnego. Uzasadniając wniesiony środek zaskarżenia skarżąca wskazała, iż zaskarżone postanowienie utrzymuje w mocy decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2005 r. o odmowie skorygowania i uaktualnienia ewidencji gruntów miasta S., co skutkuje odmową wydania zaświadczenia (w miejsce zaświadczenia z [...] lutego 1986 r., którym poświadczono nieprawdę), że działka [...] na podstawie decyzji scaleniowej stanowi własność C. K. Podniosła w tym zakresie, że w dacie wydania w/w zaświadczenia, z uwagi na akt własności ziemi z dnia [...] października 1973 r. i decyzję Urzędu Wojewódzkiego w T. z dnia [...] stycznia 1986 r., Urząd Miejski w S., świadomie poświadczył nieprawdę, że działka [...] stanowi własność C. K. Żadne argumenty dotyczące zamiany działek [...] dla Z. K. i [...] dla C. K. nie mają oparcia w faktach i prawie. GGK ma obowiązek przed rozstrzygnięciem sprawy ustalić nie budzący żadnych wątpliwości stan faktyczny i prawny i spowodować wyeliminowanie z obrotu prawnego czy to przez nakazanie zmiany, czy stwierdzenie nieważności aktów prawnych i innych czynności administracji, które naruszają obowiązujące przepisy prawa, są nielegalne. Zdaniem skarżącej, Starosta S. nie mógł decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. odmówić wprowadzenia do ewidencji gruntów decyzji Urzędu Wojewódzkiego w T. z dnia [...] stycznia 1986 r. o unieważnieniu aktu własności ziemi, bo ta decyzja potwierdzała stan prawny nieruchomości po scaleniu. Działki o numerach: [...] stanowiły własność Z. K., bowiem stan prawny działki [...] poscaleniowej został uregulowany aktem własności ziemi z dnia [...] października 1973 r., a więc nie nastąpiła zamiana gruntów w czasie scalenia, bo nie było przedmiotu zamiany. Nie można zamienić w scaleniu własności na posiadanie. Wskazała, iż sfałszowana decyzja scaleniowa nie zmieniała stosunków prawnych między małżonkami, a skutki prawne sfałszowanej ewidencji scaleniowej sanowano unieważnieniem aktu własności ziemi. Zapisy zawarte w tej decyzji znaleźć się w odnowionej i uaktualnionej ewidencji gruntów miasta S. Zgodnie z tą decyzją winna uzyskać wypis i mapkę z ewidencji gruntów.
Skarżąca podniosła także zarzuty w stosunku do prowadzonego postępowania scaleniowego wskazując, iż brak było decyzji, która skutkowałaby uwłaszczeniem C. K. na działce [...], Z. K. nie zawierała z nim "ugody" zamiany gruntów w czasie scalenia. Organ znał stan prawny nieruchomości, co wykazała przedłożonymi GGK dowodami.
W odpowiedzi na skargę GGK wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 czerwca 2013r. Sygn. akt IV SA/Wa 172/13 oddalił skargę, uznając za właściwe stanowisko zaprezentowane przez organ w zaskarżonym postanowieniu, wskazujące, iż podnoszone przez skarżącą argumenty były już przedmiotem kontroli dokonanej przez WSA w Kielcach wyrokiem z dnia 16 maja 2008r. Sygn. akt II SA/Ke 147/08, co stanowi przedmiotową przeszkodę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia WINGiK z dnia [...] lutego 2008r.
Na skutek wniesionej przez skarżącą skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 listopada 2013r. Sygn. akt I OSK 2668/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez sąd wskazując, że postępowanie przez WSA w Warszawie dotknięte było wadą nieważności, bowiem pomimo ustanowienia pełnomocnika dla skarżącej, nie zawiadomiono go o terminie rozprawy, przez co nie stawił się on na rozprawie a o wyroku dowiedział dopiero po jego wydaniu.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Przedmiotowa sprawa była już trzykrotnie przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Przy czym Sąd ten dwukrotnie, wyrokami z dnia 31 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1538/10 i z dnia z 27 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1688/11, uchylając zaskarżone postanowienia, wskazał okoliczności wymagające wyjaśnienia oraz czynności jakie organ winien podjąć w celu prawidłowego załatwienia sprawy.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W powołanym wyżej wyroku z dnia 27 lutego 2012 r. Sąd zalecił organowi, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy zestawił żądania i zarzuty skarżącej podnoszone w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 147/08 oddalającym skargę, z argumentami podnoszonymi we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia WINGiK z dnia [...] lutego 2008 r. Zestawienie tych żądań i argumentacji przedstawionej na ich poparcie, a następnie sformułowanie w oparciu o te ustalenia stanowiska organu, czyniłoby dopiero zadość wymaganiom wynikającym z uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., wydanej w sprawie sygn. akt I OPS 6/09.
Analizując zaskarżone postanowienie Sąd stwierdza, iż w postępowaniu prowadzonym po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r. orzekający w sprawie organ wykonał zalecenia Sądu i prawidłowo odniósł się do wytycznych wynikających w wcześniejszych wyroków w tej sprawie. Dokonując oceny zestawionych – w skardze na postanowienie z dnia [...] lutego 2008 r., wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 19 lutego 2010 r., uzupełnionego pismem z dnia 30 marca 2010 r. – argumentów i wniosków, organ zasadnie uznał, iż dotyczą one w istocie nieprawidłowości postępowania scaleniowego, są tożsame i prezentowane były już na etapie postępowania zażaleniowego od postanowienia Starosty z dnia [...] listopada 2007 r. W konsekwencji uznał, iż argumenty te stanowiły przedmiot oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił skargę strony na postanowienie WINGiK z dnia [...] lutego 2008 r. W uzasadnieniu organ szczegółowo przywołał okoliczności, fakty, które legły u podstaw takiego rozstrzygnięcia.
Dodatkowo należy wskazać, iż zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi, tylko bada legalność zaskarżonej decyzji czy postanowienia w granicach sprawy. Oznacza to, że WSA w Kielcach w sprawie II SA/Ke 147/08 z urzędu badał przesłanki nieważności kontrolowanego rozstrzygnięcia administracyjnego i stwierdził, że nie narusza ono prawa w żadnym aspekcie. Powyższe wskazuje na zasadność stanowiska zaprezentowanego przez organ w zaskarżonym postanowieniu, iż jest związany tym wyrokiem i ma zamkniętą drogę do samodzielnej oceny, czy postanowienie będące obecnie przedmiotem postępowania nadzwyczajnego, a które wcześniej było przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, w tym samym stanie faktycznym i prawnym, jest dotknięte przesłankami nieważnościowymi z art. 156 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu z analizy materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, jak również zarzutów skargi wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca dąży w dalszym ciągu do wydania przez właściwy organ zaświadczenia o żądanej przez nią treści, tj. że właścicielką działki nr [...] jest Z. K. Tymczasem postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia tej treści zostało już skontrolowane przez WSA w Kielcach, a prawomocny wyrok w tej sprawie oddalający skargę skarżącej oznacza, że kontrolowane przez ten Sąd postanowienie nie jest prawnie wadliwe. Zatem wobec związania organu tym wyrokiem możliwość weryfikacji takiego postanowienia w trybie nadzwyczajnym jest ograniczona. Zdaniem Sądu, przedmiotowe żądanie skarżącej wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej. Dlatego organ prawidłowo uznał, że ta przesłanka stanowi przedmiotową przeszkodę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia WINGiK z dnia [...] lutego 2008 r., co skutkowało odmową wszczęcia postępowania w tym zakresie (art. 61 a § 1 p.p.s.a. w związku z art. 171 p.p.s.a.).
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi działającemu z urzędu oparto o art. 250 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło