IV SA/Wa 421/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-02
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Katarzyna Golat, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udzielenia zgody na pobyt tolerowany jest zasadna, gdy cudzoziemiec nie współpracuje w celu uzyskania dokumentu podróży, a jego zeznania dotyczące zagrożenia w kraju pochodzenia są niespójne i niewiarygodne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że skarżący nie uwiarygodnił obaw o zagrożenie życia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego w kraju pochodzenia, a jego zeznania były niespójne i niewiarygodne. Ponadto, skarżący nie podjął wystarczających działań w celu uzyskania dokumentu podróży, co uniemożliwiało wykonanie decyzji o wydaleniu z przyczyn leżących po jego stronie, a nie po stronie organu.Stan faktyczny
Skarżący, U. R., obywatel nieustalonej narodowości, został objęty postępowaniem o wydalenie z Polski. Wojewoda odmówił mu zgody na pobyt tolerowany, wskazując na brak przesłanek z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony oraz na brak współpracy skarżącego w uzyskaniu dokumentów tożsamości i podróży. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną ocenę niewykonalności wydalenia z przyczyn niezależnych od niego oraz niewłaściwe zebranie i analizę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano radcy prawnemu A. D. wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2014 r. sprawy ze skargi U. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wnioskiem z 19 marca 2012 r. Komendant [...] Policji wystąpił do Wojewody [...] o wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej U. R. (dalej: "skarżący"), podającego się za obywatela [...], nie posiadającego żadnego dokumentu tożsamości ani tytułu pobytowego uprawniającego do przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej ani do pobytu na tym terytorium.
Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2012 r. nr [...] orzekł o wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, orzekł o zakazie wjazdu skarżącego na terytorium państw Schengen przez okres 3 lat od dnia wykonania decyzji o wydaleniu i odstąpił od określenia terminu dobrowolnego wyjazdu skarżącego z terytorium Polski, gdyż przebywał on w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców. W ww. decyzji wskazano, że wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, określone na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1 i pkt 1a ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680, ze zm.).
W dniu 19 marca 2013 r. Wojewoda [...] zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania o udzielenie zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2013 r. nr [...] orzekł o odmowie udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1 i pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast w kwestii niemożności uzyskania przez skarżącego dokumentu podróży, organ I instancji uznał, że wynika to z braku współpracy ze strony skarżącego. Dlatego też nie można stwierdzić, iż wydalenie skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niezależne od niego, a tym samym nie została spełniona przesłanka określona w art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Skarżący od powyższej decyzji z [...] lipca 2013 r. złożył odwołanie, w którym oświadczył, że nie zgadza się z ww. decyzją oraz wskazał, że w najbliższym czasie przedstawi dalsze argumenty.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r.
W uzasadnieniu decyzji podał, że 7 marca 2013 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo skarżącego, w którym wniósł on o wszczęcie z urzędu postępowania o udzielenie zgody na pobyt tolerowany z uwagi na niemożność wykonania decyzji o wydaleniu. Wojewoda [...] marca 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie o udzielenie cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany.
W dniu 21 marca 2013 r. [...] Urząd Wojewódzki wystąpił do Komendy Głównej Straży Granicznej z prośbą o informację na temat kroków podjętych w celu identyfikacji skarżącego w placówce dyplomatycznej kraju pochodzenia. W odpowiedzi Zarząd do Spraw Cudzoziemców Komendy Głównej Straży Granicznej poinformował, że 21 czerwca 2012 r. wystąpiono do Ambasady [...] w W. z prośbą o identyfikację skarżącego oraz że pomimo trzykrotnego monitowania, do 25 marca 2013 r. strona [...] nie udzieliła odpowiedzi.
Organ I instancji wezwał skarżącego o dostarczenie wszelkich dokumentów potwierdzających jego tożsamość, potwierdzenia tożsamości wydanego przez ambasadę kraju pochodzenia bądź zaświadczenia potwierdzającego niemożność otrzymania takiego dokumentu, dokumentów potwierdzających fakt złożenia wniosku o wydanie dokumentu podróży oraz odpowiedzi ambasady kraju pochodzenia. Skarżący nie dostarczył żadnego z ww. dokumentów, poza pismem wydanym przez Ambasadę [...], wyjaśniającym, że w celu uzyskania pomocy ze strony [...] placówki dyplomatycznej, skarżący musi potwierdzić swoje pakistańskie obywatelstwo, a w tym celu musi przedstawić dokument tożsamości CNIC (Computerized National Identity Card) oraz inne dokumenty.
Następnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z jednej strony skarżący twierdzi, że z powodów politycznych nie utrzymuje kontaktów ze swoją rodziną, która należy do wrogiej mu partii politycznej, z drugiej zaś, w trakcie przesłuchania w dniu 14 czerwca 2013 r. zeznał: "moja mama nie popiera ani [...] ani [...]. Moja mama ma czterech braci i jedną siostrę. Oni nie popierają i nie należą do żadnej partii".
W ocenie organu z powyższego wynika, że nieprawdą jest, że skarżący nie może zwrócić się do rodziny przebywającej w [...] z prośbą o pomoc w uzyskaniu dokumentów potwierdzających jego tożsamość.
Sprzeczności w zeznaniach skarżącego dotyczące posiadania przez niego paszportu (przesłuchiwany 4 marca 2012 r. przez funkcjonariuszy Policji zeznał, że wjechał do Polski posiadając paszport bez wizy, zaś paszport skradziono mu wraz portfelem i pieniędzmi tuż przed zatrzymaniem go przez Policję, natomiast w trakcie przesłuchania w [...]Urzędzie Wojewódzkim 22 kwietnia 2013 r. skarżący zeznał, że kiedy przyjeżdżał do Polski w 2012 r. nie posiadał żadnego dokumentu podróży), w powiązaniu z brakiem współpracy w celu potwierdzenia tożsamości, co umożliwiłoby uzyskanie dokumentu podróży sugerują, że skarżący celowo utrudnia urzędowe potwierdzenie swojej tożsamości aby uniknąć wydalenia do kraju pochodzenia. Zdaniem organu niemożność uzyskania dokumentu podróży nie wynika z okoliczności niezależnych od skarżącego, wobec czego nie zachodzi przesłanka z art. 97 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Podał, że wobec faktu zgłaszania przez skarżącego obaw związanych z powrotem do kraju pochodzenia zbadał, czy nie zachodzą przesłanki z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i stwierdził, że wyjaśnienia skarżącego w tej kwestii są niespójne i niewiarygodne. Wskazał, że:
1. podczas przesłuchania 4 marca 2012 r. skarżący zeznał, że po raz pierwszy przyjechał do Polski w 2007 r., a w 2012 r. ponownie, natomiast w trakcie przesłuchania w dniu 22 kwietnia 2013 r. wyjaśnił, że do Polski przyjechał po raz pierwszy w 2012 r. aby złożyć wniosek o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji.
Podczas pierwszego z ww. przesłuchań skarżący zeznał, że wjechał do Polski bez wizy, lecz miał wówczas paszport, który mu skradziono. Podczas drugiego z ww. przesłuchań zeznał, że kiedy wjeżdżał na terytorium naszego kraju nie posiadał żadnego dokumentu podróży.
Skarżący podawał różne przyczyny swojego wyjazdu z kraju pochodzenia, i tak: podczas przesłuchania, które odbyło się 4 marca 2012 r. zeznał: "Z kraju rodzinnego wyjechałem ze względu na problemy rodzinne, gdyż obawiałem się o swoje życie, ponieważ miałem odziedziczyć majątek po ojcu". Tymczasem w późniejszych przesłuchaniach (3 kwietnia 2012 r., 22 kwietnia 2013 r., 14 czerwca 2013 r.) jako przyczynę wyjazdu podawał swoją przynależność do określonego ugrupowania politycznego.
Skarżący raz zeznawał, że wyjechał z kraju, gdyż miał odziedziczyć majątek po ojcu, innym razem, że w wyjeździe pomógł mu ojciec.
Niejasne są również zeznania skarżącego co do jego pobytu na [...]. W dniu 3 kwietnia 2012 r. zeznał, że w 2005 r. ubiegał się o azyl na [...] i kiedy otrzymał dokument, wyjechał do Europy. Przesłuchiwany 22 kwietnia 2013 r. zeznał, że na [...] pojechał w 2002 r. w celach turystycznych, na 4-5 miesięcy. Zapytany o starania o azyl, skarżący powiedział, że otrzymał ochronę, lecz wrócił do [...], gdyż jego grupa zaczęła wtedy rządzić.
Skarżący podaje rozbieżne daty śmierci swojego ojca: podczas przesłuchania 22 kwietnia 2013 r. zeznał, że jego ojciec zmarł podczas pobytu skarżącego na [...]. W dniu 22 kwietnia 2013 r. skarżący zeznał, że ojciec zmarł podczas jego pobytu w [...].
Organ podkreślił także, że skarżący nie wystąpił z wnioskiem o nadanie mu statusu uchodźcy, co poddaje w wątpliwość wiarygodność jego stwierdzeń, że jego życie w kraju pochodzenia jest zagrożone.
Organ wywodził, że zeznania skarżącego dotyczące spotykających go w kraju pochodzenia prześladowań są niewiarygodne i że skarżący usiłuje jedynie uniknąć wydalenia do kraju pochodzenia. Powyższe potwierdza fakt, że pomimo wieloletniego pobytu w Europie nie usiłował on ubiegać się o uzyskanie ochrony międzynarodowej, choć, jak twierdzi, uzyskał już kiedyś taką ochronę na [...], jak również fakt, że w toku postępowania skarżący zaczął podawać inną przyczynę grożącego mu niebezpieczeństwa: początkowo twierdził, że grozi mu niebezpieczeństwo ze strony rodziny z uwagi na należący mu się spadek, później zaś, że podłożem konfliktu rodzinnego są różnice w poglądach politycznych. Prawdopodobnie w międzyczasie skarżący uzyskał szerszą wiedzę na temat regulacji prawnych związanych z uzyskiwaniem ochrony międzynarodowej i dostosował do tego swoje zeznania.
Organ wskazał, że podczas przesłuchania 22 kwietnia 2013 r. skarżący zeznał, że nie ma żony, dzieci, partnerki ani innej rodziny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dlatego też należy uznać, że w przypadku skarżącego nie zachodzą okoliczności z art. 97 ust. 1 uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany.
Organ końcowo wyjaśnił, że z uwagi na fakt, że w treści odwołania skarżący zapowiedział nadesłanie uzasadnienia ww. odwołania, organ odwoławczy dwukrotnie zawiadamiał skarżącego o uprawnieniach wynikających z art. 10 oraz 81 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, powoływanej dalej jako: "kpa"), za drugim razem dodatkowo wskazując, że zapowiadane uzasadnienie nie znajduje się w aktach przedmiotowej sprawy. Organ nadmienił, że do dnia wydania decyzji skarżący nie wyraził chęci wglądu do akt sprawy, jak również nie dołączył do nich żadnych dokumentów, oświadczeń czy wniosków (nie licząc zawiadomienia organu o zmianie adresu korespondencyjnego). Wobec powyższego, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpatrzył sprawę w oparciu o istniejący materiał dowodowy.
Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] grudnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej poprzez nieudzielenie mu zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP,
art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez niewszczęcie z urzędu postępowania w zakresie udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP,
art. 7, art. 77, art. 80 kpa wyniku niewłaściwego zgromadzenia i analizy materiału dowodowego oraz wskutek nieprawidłowej wykładni prawa.
W ocenie skarżącego jego wydalenie jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu, jak i z przyczyn niezależnych od skarżącego. Podał, że Straż Graniczna miała możliwość podejmowania działań mających na celu wydalenie go co najmniej przez roczny okres jego pobytu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] - wysyłała zapytania do Ambasady, w tym zaaranżowała spotkanie w ramach wywiadu konsularnego, celem zapewnienia jego osobistego stawiennictwa. Zarówno działania podejmowane przez Straż Graniczną, przy współpracy ze skarżącym jak i działania podejmowane przez skarżącego samodzielnie nie doprowadziły do potwierdzenia jego tożsamości i uzyskania dokumentu podróży celem wykonania wydanej wobec niego decyzji o wydaleniu.
Podkreślił, że nie miał możliwości przedłożenia żądanych dokumentów, ponieważ nie był w ich posiadaniu. Nie miał też możliwości ich uzyskania, ponieważ przebywa poza granicami [...]. Ponadto nigdy nie był w posiadaniu dowodu osobistego CNIC, z uwagi na to, że dokument ten został wprowadzony po tym jak opuścił on na stałe [...] i jego krewni nie mogliby go dla niego uzyskać.
Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem skarżącego, brak jest podstaw do nieudzielenia mu zgody na pobyt tolerowany, tym samym organ bezsprzecznie dopuścił się naruszenia art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
Ponadto zarzucił organowi, że naruszył art. 7 kpa poprzez niepodjęcia wszelkich czynności mających na celu wyjaśnienia możliwości potwierdzenia jego tożsamości wobec nieposiadania CNIC oraz czynności, które potwierdziłyby niemożność uzyskania przeze niego tego dokumentu. W opinii skarżącego organ winien podjąć działania, które potwierdziłyby, iż bez jego obecności na terytorium [...] nie mam możliwości uzyskania tego dokumentu oraz nie mają takiej możliwości członkowie jego rodziny. Taki dokument, którego nigdy wcześniej nie posiadał może zostać wydany jedynie osobiście w [...]. Stwierdził, że działania organu były pobieżne, nie uwzględniały interesu społecznego i słusznego interesu obywateli i miały na celu wykazanie założonej przez organ tezy, tj. iż jego wydalenie było niewykonalne z przyczyn leżących po jego stronie.
W jego ocenie Szef Urzędu przy wydaniu zaskarżonej decyzji dopuścił się również istotnego naruszenia art. 77 kpa, bowiem nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Nie podjął żadnych czynności mających na celu zebranie materiałów potwierdzających niemożność uzyskania przez niego dokumentu CNIC oraz dokumentu podróży, sprowadzając swoje działania do niczym nieuzasadnionych twierdzeń, iż jest to możliwe za pośrednictwem członków jego rodziny, którzy mieszkają w [...].
Końcowo podniósł, że organ naruszył również art. 80 kpa, bowiem zebrany w sprawie materiał mimo, iż niekompletny - analizowany był i interpretowany wedle z góry przyjętej, niczym nieuzasadnionej tezy o braku jego współpracy przy wydaleniu.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W uzasadnieniu podkreślił także, że Ambasada [...] w W. nie stwierdziła, że nie potwierdza tożsamości skarżącego, a jedynie, że nie jest w stanie udzielić mu żadnej pomocy konsularnej (zaświadczenie z 16 kwietnia 2013 r.), co zaś jest wynikiem braku u skarżącego dowodu tożsamości (CNIC), który wydawany jest w [...]. W sposób rozsądny można zatem wymagać od skarżącego, aby zwrócił się bezpośrednio do rodziny przebywającej w [...] celem uzyskania dokumentu, w oparciu o który będzie on mógł uzyskać w placówce dyplomatyczno-konsularnej nowy paszport.
W odniesieniu zaś do podstawy udzielenia zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej ponownie zwrócił uwagę na rozbieżność w zeznaniach skarżącego. Dodatkowo podniósł, że skarżący zeznał, że był więziony przez 1 miesiąc oraz torturowany, zaś jego ojciec w związku z tym wysłał go za granicę. Oświadczył, że należy do partii politycznej [...] (Q). Do tej partii należał jego ojciec. Partie, które mają mu zagrażać to [...] (N) oraz [...]. Skarżący jednak nie wykazał się jednak choćby podstawową wiedzą na temat polityki [...] oraz istoty konfliktu politycznego, który ma być źródłem zagrożenia dla niego. Skarżący także w sposób lakoniczny i wymijający udzielił odpowiedzi na pytanie dotyczące motywacji przy wstępowaniu do partii politycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie – w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Powodem uchylenia decyzji jest również naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.).
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców jak i utrzymana nią w mocy decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie odmowie zgody na pobyt tolerowany, nie naruszają prawa.
Przechodząc do oceny istnienia w niniejszej sprawie przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany wskazać należy, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;
jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
Mając na uwadze ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego, organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, że jest narażony na wymienione naruszenia praw człowieka, podczas gdy to na ubiegającym się o status uchodźcy spoczywa ciężar wykazania istnienia tych obaw. Po pierwsze dla uznania istnienia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany niezbędne są poważne podstawy do stwierdzenia, że osoba, o którą chodzi, znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia określonych zagrożeń w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Sama możliwość wystąpienia zagrożenia nie jest wystarczająca. Żywione przez cudzoziemca obawy, w świetle złożonych zeznań, można rozpatrywać jedynie w kategoriach domniemania, które nie zostało potwierdzone bezspornym materiałem dowodowym. Po drugie Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które można zakwalifikować jako indywidualne prześladowania lub które mogłyby uzasadniać obawę przed prześladowaniem w przyszłości. Nie przedstawił żadnego wiarygodnego dowodu potwierdzającego znalezienie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń czy sytuacji wskazującej, że władze kraju pochodzenia lub inne podmioty podejmowały wobec niego krzywdzące działania mające związek z wyjazdem z kraju pochodzenia.
Dodatkowo słusznie organ stwierdził, że rozbieżności w zeznaniach w tak kluczowych kwestiach, jak przyczyna wyjazdu cudzoziemca z kraju pochodzenia obniżając wiarygodność podawanych przez skarżącego okoliczności.
Skoro podnoszone przez skarżącego generalne zagrożenia w kraju pochodzenia nie znajdują potwierdzenia w indywidualnym położeniu strony to zasadnym jest przyjęcie, że nie naruszono art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.
Skarżący w skardze zarzuca, że organ nie przeprowadził wnikliwie postępowania dowodowego, jednak sam nie wskazuje, jakiego rodzaju czynności organ mógłby jeszcze podjąć. W świetle art. 4 ust. 3 dyrektywy 2004/83/WE Rady Unii Europejskiej z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości przyznawanej ochrony (Dz. U. U.E. z 30 września 2004 r., L. 304/12), ocena wniosku o udzielenie międzynarodowej ochrony powinna być przeprowadzona indywidualnie. Organy dokonały oceny uwzględniając wszystkie te przesłanki, a w szczególności przeanalizowały odpowiednie fakty odnoszące się do państwa pochodzenia, oświadczenia i dokumentację przedstawioną przez skarżącego, uwarunkowania osobiste strony, a także działania strony po opuszczeniu kraju. Natomiast przedstawione przez skarżącego w skardze argumenty stanowią polemikę z wnioskami, który wyciągnął organ na podstawie dostępnego materiału dowodowego. Oznacza to, że skarżący podważa zasadność odmowy nadania mu statusu uchodźcy, odmiennie oceniając okoliczności sprawy, ale ich nie kwestionując.
Należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, na osobie składającej wniosek o nadanie statusu uchodźcy spoczywają obowiązek przedstawienia informacji niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz udostępnienia posiadanych dowodów potwierdzających okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że cudzoziemiec składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy.
Zdaniem Sądu organy obu instancji dołożyły wszelkich starań w celu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz przeanalizowały wnikliwie sprawę we wszelkich jej aspektach. Organy uczyniły zadość wymogom wynikającym z przepisów art. 7 i art. 77 Kpa oraz 80 Kpa, opierając swoją ocenę na przekonujących podstawach, przedstawiając obszerną argumentację w swoich rozstrzygnięciach. Odmawiając wiarygodności poszczególnym oświadczeniom skarżącego, organy uczyniły to po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny. Dlatego też zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., należy uznać za bezpodstawne. Prawidłowo bowiem organ wskazał, że skarżący miał możliwość wypowiedzenia się w toku postępowania. Organ odwoławczy dwukrotnie zawiadamiał skarżącego o uprawnieniach wynikających z art. 10 oraz 81 kpa za drugim razem dodatkowo wskazując, że zapowiadane uzasadnienie nie znajduje się w aktach przedmiotowej sprawy. Organ nadmienił, że do dnia wydania decyzji skarżący nie wyraził chęci wglądu do akt sprawy, jak również nie dołączył do nich żadnych dokumentów, oświadczeń czy wniosków (nie licząc zawiadomienia organu o zmianie adresu korespondencyjnego). Zgromadzony materiał dowodowy (w tym złożone podczas przesłuchań) pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd pragnie wyjaśnić, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa i zawarty w art. 77 § 1 kpa polegająca na obowiązku wyczerpującego zebrania przez organ dowodów nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego i uwzględniania wszelkich wniosków strony w tym zakresie.
W orzecznictwie przyjmuje się (czego przykładem może być wyrok WSA w Warszawie z 26 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1537/13, CBOSA) i pogląd ten skład orzekający podziela, że cudzoziemiec ubiegający się uzyskanie zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ma obowiązek wykonać w pierwszej kolejności czynności zmierzające do uzyskania dokumentu podróży. Obowiązki związane z wydaniem zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyglądają inaczej, gdy są kierowane do organów administracji, a inaczej, kiedy ich adresatem jest cudzoziemiec. Inne bowiem obowiązki do spełnienia w związku z wydaniem zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają organy administracji, a inne cudzoziemiec.
Z treści art. 97 ust. 1 pkt 2 można w drodze wykładni wyinterpretować ogólny obowiązek współdziałania cudzoziemca z organami administracji w sprawie udzielenia się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r., o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przyznają cudzoziemcowi prawo do uzyskania zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Należy podkreślić, iż z uprawnieniem tym wiąże się także obowiązek współdziałania cudzoziemca z organem administracji. Pozycję prawną cudzoziemca w procedurze udzielenia zgody na pobyt tolerowany wyznaczają zatem obowiązki i uprawnienia wynikające z przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązek prawny nie musi się sprowadzać do prostych nakazów lub zakazów. W doktrynie zwrócono uwagę, iż czyn może polegać na jakimś działaniu lub zaniechaniu, a w przypadku, gdy norma nie określa czynu formalnie, lecz wskazuje, jaki stan rzeczy ma być przez adresata normy zrealizowany, czyn może składać się ze złożonego zespołu działań i zaniechań (Z. Ziembiński, Logiczne podstawy prawoznawstwa, Warszawa 1966, s. 99).
Organ z urzędu podjął czynności celem zidentyfikowania osoby skarżącego, wzywając o dostarczenie wszelkich dokumentów potwierdzających jego tożsamość, przy czym skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu. Skutkującą brakiem podstaw do udzielenia zgody na pobyt tolerowany jest postawa samego cudzoziemca. Jak bowiem wynika z przepisu wydalenie musi być niewykonalne również z przyczyn leżących po stronie cudzoziemca. Tymczasem skarżący nie podjął żadnych działań – poza zwróceniem się do Ambasady [...] – aby też niewykonalność znieść. Zasadne jest stanowisko organu, że samo wystąpienie do Ambasady nie wyczerpuje możliwych do podjęcia przez skarżącego działań.
Organ prawidłowo również stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 8 Konwencji. Dokonując analizy zebranych w sprawie dowodów organ prawidłowo przyjął, że poprzez wydalenie nie dojdzie do naruszenia art. 8 Konwencji, bowiem podczas przesłuchania 22 kwietnia 2013 r. skarżący zeznał, że nie ma żony , dzieci, partnerki ani innej rodziny na terytorium RP.
Słusznie organ wywodził co d niezasadności zarzutu nieprowadzenia postępowania z urzędu.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 107 § 3 kpa. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o całokształt materiału dowodowego, a uzasadnienie sporządzone przez Radę do Spraw Uchodźców wyczerpuje kryteria ustawowe. Zawiera mianowicie i wskazanie podstawy faktycznej, na którą składają się twierdzenia skarżącego i ustosunkowanie się do zabranego materiału dowodowego oraz szczegółowe i wyczerpujące uzasadnienie podstaw prawnych. Z tych przyczyn Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności wydanych w sprawie decyzji.
Sąd nie dostrzegł także w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia prawa, które wymagałoby uchylenia zaskarżonej decyzji z urzędu.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło