IV SA/Wa 423/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska NSA Otylia Wierzbicka Sędziowie Asesor WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant Artur Dral po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rzoiwoju Wsi z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymana nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz A. T. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 423/05 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...].03.2004 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 28 kpa umorzył postępowanie wszczęte na wniosek A. T. o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...].11 1995 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...]z dnia [...].02.1996 r. W uzasadnieniu wskazano, iż w postępowaniu scaleniowym nie brali udziału rodzice wnioskodawcy W. i Z., bowiem nie byli właścicielami gruntów objętych scaleniem oraz nie byli udziałowcami wspólnoty gruntowej. Z tego powodu zarówno Z. T. jak jej syn nie są stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Wskutek odwołania wniesionego przez A. T. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powtórzono, że postępowaniem scaleniowym nie objęto gruntów rodziców wnioskodawcy, nie byli oni także udziałowcami w dwóch wspólnotach wsi D. (wówczas grom. S.) - gruntowej i leśnej. Podczas postępowania scaleniowego dokonano podziału obu wspólnot pomiędzy osoby uprawnione. Rodzice A. T. nie posiadali udziałów we wspólnotach i nie byli stroną postępowania scaleniowego. Zasadnie, zatem organ I instancji umorzył postępowanie o uchylenie decyzji wydanych w postępowaniu scaleniowym. W skardze do sądu administracyjnego A. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż decyzje scaleniowe naruszyły przysługujące matce skarżącego uprawnienia udziału we wspólnocie gruntowej. Decyzjami tymi nie wydzielono bowiem rodzicom skarżącego gruntów przysługujących w zamian za udział we wspólnocie. Skarżący wywodzi, iż art. 6 ust 1 ustawy z dnia 29.06.1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych uzależnia przyznanie uprawnienia do udziału we wspólnocie od wykazania faktycznego korzystania ze wspólnoty w okresie ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy. Ponieważ powołana ustawa weszła w życie 5 lipca 1963 r., istotnym okresem jest czas pomiędzy 05.07.1962 r., a 05.07 1963 r. W okresie tym zatem powinien być weryfikowany stan faktyczny, natomiast Minister powołuje się na decyzje wydane w 1966 r., które nie uwzględniają stanu faktycznego w przedmiotowym okresie. Również art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy w przypadku gruntów leśnych odnosi się do daty wejścia jej w życie, przy czym rozszerza okres korzystania z tych gruntów na lat 5 przed wejściem w życie ustawy. Zdaniem skarżącego błędne jest opieranie się przez organy na wadliwych rozstrzygnięciach z 60. lat. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek zarzuty w niej zawarte nie miały decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż decyzje, których uchylenia domaga się skarżący zostały wydane [...] listopada 1995 r. oraz [...] lutego 1996 r.. Ostatnia z tych decyzji ma walor ostateczności, co oznacza, iż w zwykłym toku odwoławczym nie może być wzruszona. A. T. składając w dniu 05.02.2004 r. wniosek o uchylenie powyższych decyzji nie sprecyzował, w jakim nadzwyczajnym trybie domaga się ich weryfikacji, jednakże nie zwalnia to organu od dokładnego przeanalizowania żądania strony. W razie wątpliwości organ ma obowiązek, stosownie do art. 9 kpa, poinformować wnoszącego podanie o konieczności sprecyzowania podstaw uchybień, z powodu których domaga się uchylenia kwestionowanego aktu bądź okoliczności uzasadniających uchylenia lub jego zmianę i w zależności od stanowiska wnioskodawcy zakwalifikować podanie jako żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności lub uchylenia bądź zmiany ostatecznej decyzji. Każdy bowiem z tych trybów opiera się na odrębnych przesłankach, a organ ma obowiązek badać dopuszczalność każdego z tych postępowań. Wojewoda natomiast, rozpoznając wniosek o uchylenie decyzji nie ustalił, jaki tryb będzie właściwy do jego rozpoznania. Wadliwość ta w ocenie Sądu miała zasadnicze znaczenie dla samego rozstrzygnięcia. Ponadto rodzaj postępowania wyznacza organ właściwy do rozpoznania sprawy. Organ umorzył postępowanie administracyjne, podczas gdy w zależności od trybu wzruszenia ostatecznej decyzji mógł odmówić wznowienia postępowania, odmówić wszczęcia postępowania nieważnościowego bądź umorzyć postępowanie wszczęte w oparciu o przepis art. 154 kpa lub 155 kpa. Co prawda skarżący wskazał w swoim piśmie, iż wnosi o uchylenie decyzji w przedmiocie scalenia, jednakże we wniosku, a potem w odwołaniu podnosi takie okoliczności, które wskazują, iż kwestionuje decyzje wydane w latach 60 ustalające wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej (decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].06.1964 r.) oraz wspólnocie leśnej (decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...].06.1966 r.). W skardze do sądu administracyjnego już bezspornie skarżący wywodzi i wskazuje na wadliwość powyższych decyzji. Rozpatrując zatem ponownie wniosek A. T. organy ustalą nie tylko tryb, w jakim postępowanie ma być prowadzone, lecz również w sposób bezsporny wyjaśnią, jakiego aktu dotyczy ten wniosek. Prowadząc zaś we właściwym trybie postępowanie ustalą prawidłowy krąg jego uczestników. Wnioskodawca wskazuje, iż jest spadkobiercą po W. T., nie wykazał jednak tej okoliczności postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Nie wykazał także, iż pozostaje jedynym spadkobiercą po W. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i 205 § 1 powołanej wyżej ustawy.