IV SA/Wa 425/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-13
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Agnieszka Wójcik, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, rozpatrując odwołanie od decyzji odmawiającej zmiany pozwolenia wodnoprawnego, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez ograniczenie się do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i nieprzeprowadzenie własnego, merytorycznego postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), ograniczając się do oceny rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, zamiast przeprowadzić własne, merytoryczne postępowanie. Ponadto, organ niezasadnie pominął dowody przedstawione przez stronę, co skutkowało brakiem należytego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.) i naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 8 k.p.a.). W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący Z. K. domagał się zmiany pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawu. Starosta odmówił zmiany, a Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów Prawa wodnego oraz k.p.a., w tym naruszenie zasady dwuinstancyjności i nieprawidłowe nieuwzględnienie przedstawionych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia[...] stycznia 2012 r. Dyrektor Regionalnego
Zarządu Gospodarki Wodnej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w
związku z art. 133 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U.Nr 239, poz.
2019 z 2005 r. z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania radcy prawnego B.D., działającego w imieniu Z.K. oraz Fundacji Ekologicznej M., od decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmawiającej zmiany pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] maja 2006 r. na wykonanie stawu ziemnego na działce nr [...]w miejscowości S.
orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Do wydania zaskarżonej decyzji
doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: po rozpatrzeniu wniosku radcy
prawnego B.D. działającego w imieniu Z.K. z dnia [...] października 2010 r. o wszczęcie postępowania w przedmiocie zmiany na podstawie art. 133 Prawa wodnego, pozwolenia wodnoprawnego znak: [...] wydanego przez Starostę [...] w dniu [...] maja 2006 r. na wykonanie stawu ziemnego na działce nr [...]w m. S., decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Starosta [...]umorzył postępowanie administracyjne.
W wyniku odwołania od tej decyzji, wniesionego przez radcę prawnego B.D.,
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., uchylił
przedmiotową decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ
I instancji. W toku ponownego rozpatrywania sprawy wnioskodawcy mieli
skonkretyzować na czym, w świetle przepisów Prawa wodnego, polega naruszenie ich
interesu oraz obowiązek wykonania jakich urządzeń zapobiegających szkodom
powinien być z tego tytułu nałożony na uprawnionego.
W toku prowadzonego postępowania do organu I instancji wpłynęło 9 pism,
w których pełnomocnik wnioskodawcy poruszał następujące zagadnienia:
1. Doraźnej kontroli przeprowadzonej w Starostwie Powiatowym [...] i w Urzędzie
Gminy O. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego w sprawie prawidłowości prowadzenia ewidencji gruntów
i budynków. Jednocześnie w piśmie tym wnosił o przeprowadzenie dowodów
z klasyfikacji gruntów przez uprawnionego klasyfikatora gruntów (wniosek wycofany
kolejnym pismem) i z ekspertyzy hydrologiczno-hydrograficznej cieku, na okoliczność
ustalenia, że są to wody powierzchniowe płynące, a nie urządzenie melioracji wodnej
szczegółowej. Wnioskodawca w piśmie tym stwierdził, że naruszenie interesu
Z.K. polega na doznaniu ograniczeń w dotychczasowym
użytkowaniu wody z powodu przesunięcia prawego brzegu cieku, a naruszenie
interesu Fundacji i jej członków z bezpośredniej styczności stawu ze zbiornikiem
gminnym, co spowodowało zablokowanie przejścia wokół zbiornika gminnego.
Ponadto zakwestionował stanowisko zawarte w decyzji Dyrektora RZGW
w W. odnoszące się do warunków korzystania z wód regionu wodnego;
Wydania przez Starostę decyzji z przekroczeniem terminu ustawowego i bez
powiadomienia stron o przyczynach uchybienia terminowi. Ponowił wniosek
o przeprowadzenie oględzin na okoliczność potwierdzenia w protokole przesunięcia
prawego brzegu cieku i zsuwania się ogrodzenia działki nr [...]do zbiornika, jak
również wnioskuje o nałożenie obowiązku opracowania ekspertyzy, która powinna
obejmować naniesienie na mapę sytuacyjno-wysokościową planu zbiornika;
Nałożenia na właścicieli działki nr [...] obowiązku przedłożenia mapy sytuacyjno-
wysokościowej, na której będzie oznaczony prawy brzeg cieku. W piśmie tym radca
prawny B.D. zwrócił uwagę na rozbieżności między mapą
zasadniczą a ewidencją gruntów w zakresie oznaczenia cieku, zbiornika
rekreacyjnego i stawu, jak również kolejny raz wnosi o sporządzenie opinii biegłego
hydrologa;
4. Wykonania zmienionego projektu stawu, który powinien uwzględniać
pozostawienie wolnej przestrzeni między stawem na działce nr [...]a zbiornikiem
rekreacyjnym. Radca prawny B.D. zakwestionował zajęte przez
organ odwoławczy stanowisko określające, że zasięg lustra wody w zbiorniku
wodnym jest granicą urządzenia wodnego, a nie linią brzegu, od której w odległości
1,5 m istnieje zakaz grodzenia nieruchomości.
5. Opłat za pobór i zrzut wód dla potrzeb zbiornika rekreacyjnego;
6. Nieprawidłowości w sporządzonym przez uprawnionego geodetę szkicu przebiegu
rowu między działkami nr [...]i nr [...] i konieczności opracowania nowej mapy
sytuacyjno- wysokościowej;
7. Rażącego naruszenia przepisów Prawa wodnego, mówiących o wodzie w rowie,
bowiem ciek płynący z S. posiadający stały biologiczny przepływ nie
mieści się w pojęciu wody w rowie. Ponadto zdaniem strony Prawo wodne nie
obejmuje swoim zakresem rowów nie będących rowami melioracyjnymi
i niesłużących celom określonym w art. 70 ust. 1 Prawa wodnego, a w S. nie występują takie użytki rolnych, więc nie może istnieć taki rów.
W zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. Starosta [...]odmówił
zmiany pozwolenia wodnoprawnego na podstawie przepisu art. 133 Prawa wodnego.
W uzasadnieniu decyzji Starosta stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie
wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 133 Prawa wodnego, tj. zmiany sposobu
korzystania z wód regionu wodnego, ani też naruszenia interesu osób trzecich.
Wykonanie stawu w sposób, który naruszył przebieg rowu, świadczy o zmianie
zakresu wykonania urządzeń wodnych i jest problemem do rozważenia w ramach
prowadzonego przez Starostę postępowania o cofnięcie pozwolenia
wodnoprawnego, z uwagi na wykonanie urządzeń niezgodnie z warunkami
ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym. W pismach złożonych przez radcę
prawnego B.D. w toku prowadzonego postępowania
poruszono sprawy map, rozbieżności w ewidencji gruntów czy niewłaściwej
klasyfikacji gruntów, które nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu dotyczącym
zmiany pozwolenia wodnoprawnego. W pismach tych nie wskazano jaki interes osób
trzecich w rozumieniu Prawa wodnego został naruszony, ani też w jakim zakresie
należałoby zmienić pozwolenie wodnoprawne. Wniosek w sprawie uznania rowu R-1
za ciek naturalny nie ma wpływu na rozstrzygnięcie podejmowane w niniejszym
postępowaniu, będzie on przedmiotem postępowania prowadzonego przez Starostę
równolegle, w sprawie o ograniczenie bądź cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył radca prawny B.D.
wnosząc o jej uchylenie z uwagi na naruszenie przepisu art. 133 ust. 1 Prawa
wodnego poprzez:
* uznanie, że zmiana sposobu użytkowania wód w regionie wodnym, może
wynikać tylko z warunków korzystania z wód regionu wodnego, ustalonych, w
drodze aktu prawa miejscowego, przez dyrektora regionalnego zarządu
gospodarki wodnej, zgodnie z art. 120;
* uznanie, że nie nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich;
* brak wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania ekspertyzy;
* brak wydania decyzji nakładającej obowiązek opracowania instrukcji
gospodarowania wodą na zależne korzystanie z wód, jak również z uwagi na
naruszenie przepisów art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 k.p.a. poprzez
niedopuszczenie dowodu z mapy sytuacyjno-wysokościowej stanowiącej
część graficzną operatu wodnoprawnego oraz opracowania geodety
R.S., dowodu z opinii biegłego hydrologa z Instytutu
Meteorologii i Gospodarki Wodnej oraz pism IMiGW, dowodu z protokołu z
kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora
Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
W uzupełnieniach do złożonego odwołania radca prawny B.D. kolejno nadesłał: pismo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń
Wodnych w [...] odnoszące się do "rowu R-1", wyciąg z protokołu z X sesji Rady
Gminy [...] dotyczący zmiany gminnego studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gminy [...], kopię skargi skierowanej do
Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie wzmocnienia
przedsiębiorczości i lepszego zaspokajania potrzeb ludności, wyciąg z protokołu z IX
sesji Rady Gminy w [...], kopię wniosku do Wójta Gminy [....] o wydanie
decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, kopię pisma firmy Usługi
Geodezyjne i Kartograficzne, w której mgr inż. R.S. określa długość
potoku płynącego z osiedla S. oraz decyzję Powiatowego Inspektora
Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nakazującą Państwu
B. i J. M. rozbiórkę samowolnie zrealizowanej budowli ziemnej
w postaci skarpy na odcinku między działkami oznaczonymi nr ewid. [...] i [...]
S.
Analizując akta sprawy organ odwoławczy stwierdził, że naruszenie interesów
osób trzecich, o których pisze w swych pismach pełnomocnik odwołujących się, nie
jest konsekwencją wykonywania uprawnień wynikających z pozwolenia
wodnoprawnego, lecz jest spowodowane wykonaniem urządzenia wodnego
niezgodnie z udzielonym pozwoleniem, a to stosownie do przepisu art. 136 ust. 1
pkt 2 może być powodem do cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, i w tej sprawie
Starosta [...]prowadzi oddzielne postępowanie. Wolą radcy prawnego
B.D. było aby w pierwszej kolejności prowadzona była jednak
sprawa o zmianę decyzji w trybie przepisu art. 133 Prawa wodnego.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska odwołania odnośnie naruszenia
przepisu art. 133 ust. 1 Prawa wodnego. W myśl tego przepisu obowiązek
opracowania ekspertyzy lub opracowania instrukcji gospodarowania wodą może być
nałożony na zakład posiadający pozwolenie wodnoprawne, w przypadku naruszenia
interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym.
Celem tych opracowań jest uzyskanie informacji, czy naruszenie interesu osób
trzecich jest konsekwencją wykonywania uprawień wynikających z pozwolenia
wodnoprawnego, jak również czy w celu wyeliminowania występujących szkód
(naruszania interesu osób trzecich) niezbędne jest ograniczenie zakresu korzystania
z wód, czy też szkody te można wyeliminować poprzez nałożenie obowiązków, jak
również jakie obowiązki, spośród tych, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 3, powinny
być na zakład nałożone, w celu wyeliminowania występujących szkód.
W ocenie organu jak wynika z odwołania, żąda się w nim nałożenia na
Państwo M. obowiązku opracowania ekspertyzy, która według jego wymagań
zawartych na stronie 6 odwołania, ma zawierać informacje, o których mowa w art. 132 Prawa wodnego, czyli de facto żąda nałożenie obowiązku opracowania nowego operatu wodnoprawnego, a przepis art. 133 Prawa wodnego, nie daje organowi takiego uprawnienia.
Nie znajduje również uzasadnienia postulat nałożenia na Państwo M.
obowiązku opracowania instrukcji gospodarowania wodą, gdyż to nie brak instrukcji
jest przyczyną naruszenia interesów osób trzecich, o czym mowa w przepisie art. 133 ust. 1 Prawa wodnego.
Nie można podzielić też stanowiska, że organ nieprawidłowo uznaje, że
zmiana sposobu użytkowania wód w regionie wodnym może wynikać tylko
z warunków korzystania z wód regionu wodnego. Warunki korzystania z wód regionu
wodnego są opracowaniem planistycznym, o którym mowa w art. 113 ust. 1 pkt 4,
art. 115, art. 116 oraz art. 120 Prawa wodnego. Dla potrzeb tego opracowania
sporządza się szereg dokumentów, o których mowa w art. 113 ust. 2, w tym analizy
ekonomiczne związane z korzystaniem z wód, które są aktualizowane co 6 lat
(art. 113 ust. 2a). Zmiana pozwolenia wodnoprawnego w zakresie korzystania z wód,
0 którym mowa w art. 133 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego, może nastąpić tylko
w przypadku, gdy zaktualizowane warunki korzystania z wód regionu wodnego,
wykażą konieczność wprowadzenia zmiany w dotychczasowym sposobie
użytkowania wód.
Organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania, że wydając
przedmiotową decyzję organ I instancji naruszył przepisy art. 7, art. 75 § 1, art. 77 §
1 oraz art. 78 k.p.a. Mapa sytuacyjno-wysokościowa z operatu wodnoprawnego,
opracowanie geodety R.S., opinie zawarte w pismach Instytutu
Meteorologii i Gospodarki Wodnej, jak również wyniki z kontroli przeprowadzonej
przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i
Kartograficznego nie stanowią dowodu w postępowaniu o zmianę pozwolenia
wodnoprawnego na podstawie przepisu art. 133 Prawa wodnego i nie mają wpływu
na wydanie rozpatrywanej decyzji. Przepis art. 133 Prawa wodnego, jest przepisem
specjalnym, który uwzględniając stabilność decyzji administracyjnych, pozwala na
zmianę pozwolenia tylko w określonych sytuacjach wymienionych w tym przepisie,
omówionych już szczegółowo powyżej. Mapy sytuacyjno-wysokościowe będą
dowodem w prowadzonej przez organ I instancji, sprawie o cofnięcie pozwolenia
wodnoprawnego, opinie zawarte w pismach IMiGW mogą być pomocne w innych
postępowaniach jednakże nie zawierają one jednolitego stanowiska, natomiast
zagadnienia związane z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków w urzędach
realizujących zadania służby geodezyjnej i kartograficznej nie mogą być dowodem
w postępowaniu wodnoprawnym.
Nadesłanych przez radcę prawnego B.D. uzupełnień do
odwołania, organ nie uznał jako nowych dowodów w sprawie, gdyż nawiązywały one
do problematyki poruszanej już we wcześniejszych pismach i nie miały wpływu na
wynik sprawy. W odniesieniu do nadesłanej decyzji Powiatowego Inspektora
Nadzoru Budowlanego w [...] można podzielić stanowisko strony, że decyzja ta
nie precyzuje zakresu orzeczonego nakazu. Niezasadne jest natomiast twierdzenie,
że sprawę tą powinien ustalić Starosta w decyzji o zmianie pozwolenia
wodnoprawnego.
Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. Z.K. reprezentowany przez
radcę prawnego B.D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji
1. naruszenie art. 133 oraz art. 136 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.
Prawo wodne poprzez uznanie, że skoro Starosta [...] prowadzi postępowanie
administracyjne w przedmiocie cofnięcia wymienionego wyżej pozwolenia
wodnoprawnego, to postępowanie to ma pierwszeństwo przed postępowaniem
w przedmiocie zmiany pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy:
- skarżący nie jest zainteresowany głównie, w pierwszym rzędzie cofnięciem
pozwolenia wodnoprawnego, bowiem jest ono jedynie rodzajem sankcji i decyzja
o cofnięciu nie określa w sentencji decyzji stanu, jaki powinien istnieć na gruncie i nie
nadaje się tym zakresie do wykonania i egzekucji na rzecz osoby, której interesy
zostały naruszone,
skarżący jest zainteresowany przede wszystkim zmianą pozwolenia
wodnoprawnego, które ustali, jakie powinno być położenie prawej skarpy zbiornika
na działce [...], z zastosowaniem współrzędnych geodezyjnych i geograficznych;
2. naruszenie art. 133 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, poprzez uznanie, że
wniosek dowodowy strony dotyczy wykonania operatu wodnoprawnego, i jako taki
nie mieści się w pojęciu ekspertyzy, o jakiej mowa w tym przepisie, podczas gdy
wniosek dowodowy dotyczy wykonania ekspertyzy w zakresie jednego z wielu
punktów operatu wodnoprawnego, wymienionych w art. 132, a mianowicie
w zakresie art. 132 ust. 2 pkt 2a, poprzez sporządzenie w drodze ekspertyzy opisu
urządzenia wodnego za pomocą współrzędnych geograficznych i parametrów
charakteryzujących to urządzenie, w taki sposób, aby usytuowanie zbiornika nie
naruszało interesu właścicieli działki nr [...], oraz warunki jego wykonania
(przebudowy), i naniesienie w ramach ekspertyzy planu zbiornika na działce, według
tego opisu, na mapę sytuacyjno-wysokościową, o jakiej mowa w art. 132 ust. 3 pkt 1;
3. naruszenie art. 133 ust. 1, w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne,
poprzez nieustalenie, że naruszenie interesu właścicieli działki nr [...] nastąpiło
wskutek regulacji wód oraz zmiany ukształtowania terenu na gruntach przylegających
do wód, mającej wpływ na warunki przepływu wody, w rozumieniu art. 122 ust. 1
pkt 2;
4. naruszenie art. 133 ust. 1 ustawy Prawo wodne, poprzez uznanie, że zmiana
sposobu użytkowania wód w regionie wodnym, o jakim w tym przepisie, zależna jest
wyłącznie od wydania aktu prawa miejscowego, o jakim mowa w art. 120 przez
dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej, w sprawie ustalenia warunków
korzystania z wód regionu wodnego, co by oznaczało zawieszenie działania tego
przepisu od 10 lat, w związku z niewydaniem dotychczas przez Dyrektora RZGW
w W. aktu prawa miejscowego w sprawie ustalenia warunków korzystania z
wód regionu wodnego;
5. naruszenie art. 133 ust. 1 ustawy Prawo wodne, poprzez nieuznanie, że zmiana
sposobu użytkowania wód w regionie wodnym wynika w tym przypadku z ustalenia,
że w S. mamy do czynienia z ciekiem naturalnym, a nie z wodą
w rowie,
naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez nieustalenie, że mamy do
czynienia z ciekiem naturalnym, a nie z wodą w rowie, pomimo, że z operatu
wodnoprawnego, stanowiącego podstawę decyzji Starosty z dnia [...] maja 2006r.
jasno i wprost wynika, że ciek ten charakteryzuje się przepływami, w tym przepływem
nienaruszalnym i zlewnią, które to cechy nie są właściwie wodzie w rowie, lecz
właściwe wyłącznie ciekom naturalnym;
naruszenie art. 133 ust. 1 ustawy Prawo wodne oraz art. 75 k.p.a., poprzez
uznanie, że okoliczność naruszenia interesów osób trzecich oraz zmiana sposobu
użytkowania wód w regionie wodnym, nie może być przedmiotem dowodu
z dokumentów przedłożonych przez stronę.
W szczegółowym uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie.
Dodatkowo skarżący w kolejnych pismach procesowych podtrzymał
stanowisko w sprawie ustosunkowując się również do argumentacji organu
przedstawionej w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują
wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle
przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem
zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi
oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r. poz. 270
zwana dalej p.p.s.a.).
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane
kryteria, doszedł do przekonania, iż skarga Z.K. zasługuje na
uwzględnienie, albowiem organ w toku postępowania administracyjnego naruszył
przepisy postępowania w tym przede wszystkim zasadę dwuinstancyjności
postępowania administracyjnego sformułowaną w art. 15 k.p.a. Istota zasady
dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) polega na
dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy
wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie podkreśla się,
że: "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego
(art. 15 k.p.a.) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie
zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by
rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy
z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów,
dla których postępowanie to jest prowadzone" (wyrok Naczelnego Sądu
Administracyjnego z dnia 12 listopada 1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992, nr 3-4,
poz. 95). Rozstrzygnięcie organu II instancji jest bowiem takim samym aktem
stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II
instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym,
równoważnym działaniu organu I instancji. Nie spełnia powyższego wymogu jedynie
kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia
organu I instancji (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania
administracyjnego, Komentarz .Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2005r. , s. 96-
97, por. także wyr. NSA z dnia 22 marca 1996 r., SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, nr 1,
poz. 35; wyr. NSA z dnia 19 lipca 2001 r., V SA 3872/00, niepubl.). Dlatego właściwe
wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych
rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia
przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla
których postępowanie to jest prowadzone. Chodzi zatem o to, by "przeprowadzono
dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób
rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji
doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać
będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony" (uzasadnienie
uch. SN z dnia 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 82).
Przenosząc wskazane rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić
należy, iż Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej rozpatrując
odwołanie Z.K. naruszył powyższą zasadę, ograniczając się
w zasadzie do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez organ
pierwszej instancji.
Skarżący zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i postępowania
sądowego przedstawił szereg zarzutów oraz załączał dokumenty mające w jego
ocenie uzasadniać zastosowanie w niniejszej sprawie art. 133 ustawy Prawo wodne.
Odnosząc się do przedstawionych dokumentów organ uznał, iż mapa
sytuacyjno-wysokościowa z operatu wodnoprawnego, opracowanie geodety
R.S., opinie zawarte w pismach Instytutu Meteorologii
i Gospodarki Wodnej, jak również wyniki z kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie stanowią
dowodu w postępowaniu o zmianę pozwolenia wodnoprawnego na podstawie
przepisu art. 133 Prawa wodnego i nie mają wpływu na wydanie rozpatrywanej
decyzji.
W ocenie Sądu wbrew stanowisku Dyrektora Regionalnego Zarządu
Gospodarki Wodnej, powyższe dowodzi iż organ odwoławczy wydając przedmiotową
decyzję naruszył przepisy art. 7 oraz art. 80 k.p.a., a w konsekwencji art. 107 § 3
k.p.a. Podkreślenia wymaga bowiem, iż uzasadnienie decyzji jest swoistym
odzwierciedleniem toku postępowania, ustaleń poczynionych przez organ i dowodów,
które doprowadziły do takich, a nie innych wniosków. Decyzja powinna być należycie
uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty
organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, dla których innym dowodom
odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Brak wyjaśnienia wszystkich
okoliczności mających znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób
właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do
uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Dla strony bowiem, jak i dla sądu
administracyjnego kontrolującego decyzję pod względem zgodności z prawem
uzasadnienie decyzji jest tak samo ważne jak samo rozstrzygnięcie.
Tym samym zdaniem Sądu, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki
Wodnej naruszył także zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a, zgodnie z którą " organy
administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego
uczestników do władzy publicznej". W orzecznictwie i piśmiennictwie podkreśla się, iż
z zasady wyrażonej w art. 8 wynika przede wszystkim wymóg praworządnego
i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ
administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko
postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku
postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów
administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają
ich żądań. Zasadom takim nie odpowiada takie prowadzenie postępowania
administracyjnego, w którym występują sprzeczne interesy stron, gdy organy
zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne
interesy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 lutego 1994 r., III ARN 2/94, OSNAPiUS
1994, nr 1, poz. 2 wyraził pogląd, iż "spełnienie wynikające z art. 8 k.p.a. wymaga
prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby pogłębić zaufanie
obywateli do organów państwa, jest szczególnie istotne w sprawie, w której
uczestnicy postępowania reprezentują rozbieżne lub sprzeczne ze sobą interesy.
W takich sprawach szczególna rola uzasadnienia decyzji administracyjnej i wyroku
sądu administracyjnego polega na tym, by przekonać stronę, że jej stanowisko
zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to
przyczyną tego są istotne powody".
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga
ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku, sąd administracyjny
nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod
względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka
kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień
ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny
rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono.
Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt c) p. p. s. a. uchylił
zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł o niewykonywaniu
zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach
postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust.2 pkt c
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. sprawie opłat za
czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy
prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163,
poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło