IV SA/Wa 428/04
WyrokWSA w Warszawie2004-10-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Cysek, Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Asesor WSA Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie zawiera wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego, narusza prawo i podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie zawiera jasnego i czytelnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, wskazującego na przyczyny niekorzystnego rozstrzygnięcia dla strony, narusza art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 147 § 1 PPSA. Brak wystarczającego uzasadnienia może wskazywać na naruszenie zasady równości wobec prawa, zwłaszcza gdy inne podobne działki w tej samej dolinie rzeki zostały przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową.Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S., kwestionując przeznaczenie działki oraz rozwiązanie zakrętu drogi. Rada Gminy N. uchwałą odrzuciła zarzut w części dotyczącej zmiany przeznaczenia działki, powołując się na ochronę przyrodniczą i niekorzystne warunki gruntowo-wodne. Skarżący wniósł skargę, podnosząc te same argumenty i zarzucając nieprawidłowe ustalenia faktyczne oraz naruszenie zasady równości. Sąd rozpoznał sprawę pod kątem legalności uchwały.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy N. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...]. Orzeczono, że uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Rady Gminy N. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.) Asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2004 r. sprawy ze skargi Z. A. na uchwałę Rady Gminy N. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie rozpoznania zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. Gmina N. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Rady Gminy N. na rzecz skarżącego Z. A. kwotę 300,00 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Z. A. wniósł zarzut do wyłożonego projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. w Gminie N., kwestionując zapisy tego planu w zakresie przeznaczenia w nim działki [...] oraz rozwiązania zakrętu drogi oznaczonej symbolem 7 KUD (ul. [...]) w pobliżu tej działki. Zdaniem wnoszącego zarzut zmiana przeznaczenia części działki oznaczonej w załączniku do zarzutu literą B, na teren zabudowy ekstensywnej jest nieuzasadniona. Ta część działki ma powierzchnię ponad 2000 m² , przylega bezpośrednio do terenów zwartej zabudowy mieszkaniowej N., teren działki położony jest nieco wyżej niż sąsiedni – nie zalewowy grunt piaszczysty o czym świadczy szata roślinna. Zmiana rozwiązania zakrętu drogi polepszy warunki jazdy, skróci drogę i nie naruszy linii lasu na tym odcinku.
Rozpoznając ten zarzut Rada Gminy N. uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. powołując się na przepis art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odrzuciła zarzut w części dotyczącej zmiany przeznaczenia działki [...]. W pozostałym zakresie zarzut uwzględniła wprowadzając korektę przebiegu drogi.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że teren wsi S. leży w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu i objęty jest ochroną na podstawie przepisów rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. w sprawie utworzenia Obszaru Chronionego Krajobrazu na terenie województwa [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) z późniejszymi zmianami. Rozporządzenie wyodrębniło w granicach obszaru strefę ochrony urbanistycznej, obejmującej obszary o wzmożonym naporze urbanistycznym, posiadającym szczególne wartości przyrodnicze i działka [...] znajduje się w tej strefie.
Opracowane studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy N. z dnia [...].10.2000 r. za główne kierunki działań w zakresie ochrony środowiska przyrodniczego uznaje ochronę kompleksów leśnych i łąkowych przed zainwestowaniem. Ustalenia miejscowego planu muszą być zgodne z funkcją wskazaną w studium dla poszczególnych terenów. Po analizie możliwości zabudowy na działce [...] przyjęto, że nie można dokonać zmiany w projekcie planu i dotychczasowego przeznaczenia działki na funkcję mieszkaniową. Działka położona jest w dolinie rzeki [...] o szczególnych walorach przyrodniczych. Dolina stanowi ciąg pomiędzy dwoma kompleksami leśnymi. Ochrona wartości przyrodniczych tego obszaru jest zgodna z jednym z podstawowych celów wskazanych w studium. Obszar doliny [...] w tym rejonie charakteryzuje się niekorzystnymi warunkami gruntowo wodnymi. Bez zmiany ukształtowania powierzchni działka nie ma możliwości wprowadzenia zabudowy, a w obszarze chronionego krajobrazu takie działania są zabronione. Pozostałości układu wydmowego i bardzo głęboko występujące torfy dodatkowo uzasadniają zachowanie doliny [...] jako obszaru przyrodniczo czynnego.
Kilka terenów w gminie szczególnie cennych przyrodniczo pozostawia się bez zabudowy, a jednym z takich obszarów jest dolina [...] i położona w dolinie działka [...].
Skargę na uchwałę odrzucającą zarzut wniósł Z. A. W skardze przytacza te same argumenty co w zarzucie. W jego ocenie zarzuty te przemawiają za zmianą dotychczasowej funkcji działki [...] na funkcję mieszkaniową. Podnosi nadto, że w uzasadnieniu uchwały nieprawidłowo ustalono, że działka [...] leży pomiędzy dwoma lasami. Faktycznie leży pomiędzy lasem i zwartą zabudową mieszkaniową N. Na nieprawidłowe rozstrzygnięcie Rady zdaniem skarżącego wskazuje też fakt, że leżące w centrum doliny [...], w znacznym oddaleniu od zabudowań mieszkalnych i na terenach podmokłych działka nr [...] uzyskała w projekcie planu przeznaczenie pod zabudowę ekstensywną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wywodząc, że działka [...] znajduje się na terenie zalewowym. Sąsiedztwo z terenami budowlanymi N. nie oznacza, że zabudowanie działki jest możliwe. Są to różne tereny choć sąsiadujące ze sobą. W N. teren podniesiono, aby umożliwić zabudowę i wykluczyć zalewanie budynków. W S. nie jest to możliwe, ponieważ w obszarze chronionego krajobrazu zakazuje się dokonywania zmian stosunków wodnych, mogących pogorszyć warunki siedliskowe lasów. Zakazuje się też lokalizacji obiektów budowlanych na obszarach potencjalnych tarasów zalewowych. Cały teren doliny [...] przeznaczony jest w projekcie planu pod zieleń naturalną, gdyż jest terenem zalewowym. Działka [...], którą skarżący wymienia jako odstępstwo od zasady niedopuszczania zabudowy, jest położona przy drodze powiatowej, w części podniesionej ponad teren zalewowy. Ponadto działka ta w planie z 1994 r. była przeznaczona pod zabudowę. Kompleks łąkowy, w skład którego wchodzi działka [...] stanowi bardzo ważny element systemu powiązań w gminie N. pomiędzy lasami P., a lasami gminy R. Rada Gminy odrzucając zarzut działała zgodnie z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 02.153.1264) przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Działając na podstawie tego przepisu Sąd w rozpoznanej sprawie ocenia wyłącznie legalność uchwały kontrolując, czy prawidłowo rozstrzygnięto o odrzuceniu zarzutu.
Pismo skarżącego kwestionujące ustalenia projektu planu po jego wyłożeniu do publicznego wglądu w zakresie przeznaczenia w planie działki nr [...] ma niewątpliwie charakter zarzutu. Ustalenie to narusza jego interes prawny, wynikający z uprawnień właścicielskich do działki, a kwestionowany zapis w przypadku zatwierdzenia projektu planu wpłynie na sposób wykonywania przez niego prawa własności. O uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały – zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 24 ust. 3 cyt. ustawy). Nieprawidłowe uzasadnienie uchwały odrzucającej zarzut jest istotną wadą prowadzącą do stwierdzenia nieważności. W uzasadnieniu uchwały organ winien dążyć do jasnego, czytelnego wykazania, że inne rozstrzygnięcie nie było możliwe wskazując na przyczyny niekorzystnego rozstrzygnięcia dla strony.
Uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie spełnia powyższych wymogów. Działka skarżącego położona jest w strefie ochrony urbanistycznej obejmującej obszar o wzmożonym naporze urbanistycznym, utworzonej rozporządzeniem wojewody. Ani studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy N., ani przepisy rozporządzenia nie zakazują zabudowy mieszkaniowej w tej strefie, w tym zabudowy na gruntach leśnych, choć preferują ochronę kompleksów leśnych i łąkowych przed zainwestowaniem. Z uzasadnienia uchwały wynika, że Rada nie uwzględniła zarzutu o zmianę przeznaczenia części działki na cele budowlane z uwagi na niekorzystne na działce warunki gruntowo-wodne. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że działka [...] leży na terenie potencjalnych tarasów zalewowych rzeki [...], na którym to terenie obowiązuje zakaz lokalizacji obiektów budowlanych. Uchwała nie zawiera żadnych wskazań na czym zostało oparte to ustalenie. Samo stwierdzenie, ze jest to dolina rzeki [...] i że cała dolina jest terenem zalewowym nie może być argumentem rozstrzygającym skoro działki [...] oraz [...] także położone w dolinie rzeki przeznaczone zostały w projekcie planu pod budownictwo mieszkaniowe. Brak w uchwale uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia może wskazywać, że została naruszona zasada równości podmiotów wobec prawa. Linia falująca na rysunku planu (brak objaśnienia na mapie tego znaku graficznego), wyznaczająca według organu granicy wysokiego poziomu wód gruntowych jest zlokalizowana na działce [...], na północ od rzeki [...]. Można zatem przyjąć, że wysoki poziom wód gruntowych nie obejmuje części działki oznaczonej przez skarżącego literą B, której zmiany przeznaczenia domagał się w zarzucie. Dotychczasowy charakter działki nie jest też określony jednolicie. W protokole posiedzenia Rady z dnia 31 marca 2004 r. – zarzut 22, mowa jest o działce leśnej, której teren jest podmokły nie nadający się do zabudowy. Projekt planu utrzymał dotychczasowe przeznaczenie działki, a na rysunku planu działka oznaczona jest symbolem graficznym ZN – zieleń naturalna, a nie Ls, jakby to wynikało z protokołu. Należy też wskazać, że odpowiedź na skargę nie jest uzasadnieniem zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi organ ma ustosunkować się do podniesionych w skardze zarzutów, a nie uzasadniać podjęte rozstrzygnięcie.
Z powyższych względów wobec naruszenia art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym należało na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1270), stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu orzeczono na podstawie art. 152 cyt ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło