IV SA/Wa 428/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-16
Skład orzekający: Marian Wolanin, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Kaja Angerman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymujące w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, narusza prawo?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Kompetencje organów ochrony zabytków w zakresie uzgadniania projektów decyzji o warunkach zabudowy na obszarach zabytkowych polegają na ocenie harmonizacji inwestycji z istniejącą zabudową i niezakłócania relacji przestrzennych, co jest formą uznania administracyjnego. Zarzuty dotyczące analizy urbanistycznej, wskaźnika zabudowy czy ochrony interesów osób trzecich należą do kompetencji organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy lub organu rozpatrującego pozwolenie na budowę, a nie organu uzgadniającego.Stan faktyczny
Wojewódzki Konserwator Zabytków uzgodnił projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na działce objętej ochroną konserwatorską. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący P.S. zarzucił naruszenie prawa, w tym niewłaściwą analizę urbanistyczną i obawę o przesunięcie budynków w kierunku jego działki. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy - oddala skargę -
[...]Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. działając na wniosek Wójta Gminy Z., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009r. uzgodnił projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego oraz budowie budynku gospodarczego i gospodarczo - składowego na działce nr Ew. [...](k.m. 2 obręb [...]), przy ul. [...] w Z.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ I instancji wskazał, że obszar objęty inwestycją cechuje regularny, zwarty układ urbanistyczny, na który składają się tradycyjne obiekty zabytkowe typowe dla regionu, tworzące drobnoskalową, prostą zabudowę. W projekcie decyzji zostały uwzględnione wskazania konserwatorskie, które zostały przedstawione organowi w piśmie z dnia [...] marca 2009r., dotyczące konieczności nawiązania całością inwestycji do istniejącej zabudowy oraz zastosowanie wysokiej jakości materiałów wykończeniowych. W ocenie organu po spełnieniu tych warunków, inwestycja będzie zgodna z zasadami ochrony konserwatorskiej polegającymi na utrzymaniu charakteru zabytkowego układu urbanistycznego.
Na postanowienie to zażalenie wniósł P. S..
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010r. po rozpoznaniu powyższego zażalenia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy postanowienie wydane przez organ I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że nieruchomość objęta planowaną inwestycją znajduje się na obszarze układu urbanistyczno-przestrzennego dawnego miasta lokacyjnego Z, wpisanego do rejestru zabytków pod nr rej. [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] maja 1991r. Zdaniem organu odwoławczego ustalone w przedstawionym do uzgodnienia projekcie decyzji o warunkach zabudowy parametry planowanej inwestycji określają gabaryty i ukształtowanie zabudowy, która kontynuuje charakter zabudowy historycznej tego terenu. Projektowana decyzja uwzględniła wytyczne organu ochrony konserwatorskiej ustalając, że
nowoprojektowana część budynku mieszkalnego oraz budynki gospodarcze powinny być zaprojektowane indywidualnie w technologii tradycyjnej, a całość inwestycji powinna tworzyć kompozycyjną całość i w sposób harmonijny nawiązywać do istniejących budynków w bezpośrednim otoczeniu, że pokryciem dachowym może być dachówka ceramiczna, gont bitumiczny lub blacha dachówkowa oraz konieczność zastosowania wysokiej jakości materiałów wykończeniowych (m.in. stolarki okiennej o symetrycznym podziale, tynku mineralnego w kolorze naturalnym o odcieniu pastelowym), bez możliwości licowania ścian zewnętrznych panelami z tworzywa sztucznego oraz gresem. Zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest trafne, wystarczająco uzasadnione i nie narusza przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Po spełnieniu warunków konserwatorskich planowana inwestycja będzie zgodna z zasadami ochrony konserwatorskiej. Organ odwoławczy wskazał też, że kwestia zarzutów dotyczących sporu o granice terenu inwestycji nie wchodzi w zakres przedmiotowego postępowania.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. S. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że planowana lokalizacja nie jest zgodna z prawem, gdyż zawyżono wskaźnik analizy powierzchni. Skarżący wyraził obawę, że lokalizacja budynku inwentarsko - składowego zostanie przesunięta w kierunku jego działki, na co nie wyraża zgody. Wskazał, że obszar analizowany został wyznaczony niezgodnie z ustawą, gdyż nie obejmuje terenu wokół planowanej inwestycji, czyli po przeciwnej stronie drogi. Sporządzona analiza nie wykazuje zachowania zasad dobrosąsiedzkich w wielu punktach. Organ odwoławczy nie wypowiedział się na temat odoru i innych zanieczyszczeń.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Stosownie do treści art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) wydanie decyzji o warunkach zabudowy następuje m.in. po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, którego zgoda jest wymagana w odniesieniu do obszarów objętych ochroną konserwatorską. Kompetencje organów ochrony zabytków określają co do przedmiotu, zakresu i formy ochrony zabytków przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.). Przedmiotem ochrony konserwatorskiej, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy są zabytki nieruchome będące układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi, dziełami architektury i budownictwa. Stąd też działalność inwestorska w strefach podlegających ochronie konserwatorskiej musi być podporządkowana wymogom konserwatorskim.
Powierzona organowi uzgadniającemu ocena czy planowana inwestycja może być realizowana na obszarze objętym ochroną, a więc czy będzie harmonizowała z sąsiednią zabytkową budową oraz czy nie spowoduje zakłócenia relacji przestrzennych, nie jest rezultatem związania konsekwencją prawną wynikającą wprost z określonego przepisu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, lecz ma charakter uznania administracyjnego w zakresie wyboru rozstrzygnięcia, jednak dokonywanego przy uwzględnieniu całokształtu obowiązujących w dziedzinie ochrony zabytków przepisów oraz wiedzy specjalistycznej. Określająca bowiem kompetencje organów ochrony zabytków ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie zabrania co do zasady prowadzenia inwestycji w rejonie objętym ochroną.
Nieruchomość objęta planowaną inwestycją znajduje się na obszarze układu urbanistyczno-przestrzennego dawnego miasta lokacyjnego Z., wpisanego do rejestru zabytków pod nr rej. [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] maja 1991 r.
W ocenie Sądu nie można zarzucić organowi odwoławczemu, że dokonując wyboru rozstrzygnięcia przekroczył granice uznania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia zawarł szczegółową, logiczną, przekonującą argumentację, że planowana inwestycja może być z punktu widzenia przepisów w/w ustawy zrealizowana na terenie objętym ochroną konserwatorską. Organ zobowiązany do samodzielnego poszukiwania kryteriów swojego rozstrzygnięcia w sposób wyraźny je określił i szczegółowo omówił przyczyny takiego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu. Organ ocenił bowiem, że planowana inwestycja polegająca na rozbudowie budynku mieszkalnego i budowie budynków gospodarczych nie wpłynie negatywnie na wartości zabytkowe zespołu urbanistyczno przestrzennego, gdyż swoimi gabarytami i ukształtowaniem zabudowy dostosowana będzie do charakterystycznych cech istniejącej zabudowy i będzie kontynuować charakter historycznej zabudowy tego terenu. Dodatkowo zgodność z zasadami ochrony konserwatorskiej, jak wskazały organy obu instancji zapewni uwzględnienie w ustaleniach decyzji o warunkach zabudowy wskazań organu ochrony zabytków dotyczących konieczności indywidualnego zaprojektowania budynków w technologii tradycyjnej w sposób tworzący kompozycyjną całość i harmonijnie nawiązujący do istniejących budynków w bezpośrednim otoczeniu, wymogu pokrycia dachu dachówką ceramiczną, gontem bitumicznym lub blachą dachówkową oraz zastosowania wysokiej jakości materiałów wykończeniowych.
Podnoszone w skardze argumenty dotyczące niewłaściwie i nierzetelnie przeprowadzonej analizy w wyznaczonym obszarze analizowanym, błędnego wyznaczenia obszaru analizowanego czy niewłaściwie ustalonego wskaźnika zabudowy terenu nie należą do zagadnień należących do kompetencji organów ochrony zabytków, gdyż pozostają poza zakresem zadań tych organów. Dlatego też tego rodzaju zarzuty zgłaszane na tym etapie postępowania należy uznać za niezasadne. Do kompetencji organów ochrony zabytków należy bowiem ocena treści decyzji jaką ma wydać organ prowadzący postępowanie o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w ściśle określonym zakresie, a mianowicie dopuszczalności realizacji planowanej inwestycji na obszarze objętym ochroną z punktu widzenia całokształtu obowiązujących w dziedzinie ochrony zabytków przepisów oraz wiedzy specjalistycznej.
Podniesiony w skardze zarzut ewentualności zbyt bliskiego usytuowania budynków w stosunku do nieruchomości skarżącego również nie zasługuje na uwzględnienie. Zagadnienie to nie należy ani do kompetencji organu ochrony zabytków uzgadniającego projekt decyzji o warunkach zabudowy, ani do kompetencji organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy. Ochrona interesów osób trzecich jest realizowana przede wszystkim na etapie postępowania o pozwolenie na budowę. Na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy ochrona ta jest ograniczona i sprowadza się do ustalenia wymogów o stosowaniu w projekcie budowlanym rozwiązań mających zapewnić ochronę osób trzecich. Nawet organ wydający decyzję o warunkach zabudowy nie może wkraczać w kompetencje organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę, do którego należy dopiero ocena czy projektowana inwestycja odpowiada warunkom, wynikającym tak z przepisów prawa budowlanego, jak też przepisów szczególnych. Dopiero więc na etapie ubiegania się przez inwestora o pozwolenie na budowę, właściwy organ oceni zgłoszone przez inwestora rozwiązania techniczne z punktu widzenia ochrony osób trzecich.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło