IV SA/Wa 428/17

Dnia 19 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2017 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r, znak: [...]. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Nieruchomość położona w gminie [...], obrębie [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. 1,1375 ha, została przeznaczona decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] pod budowę dwujezdniowej drogi ekspresowej S-7 na odcinku [...] – [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Wojewoda [...] ustalił odszkodowanie w wysokości 47 846,00 zł. z tytułu jej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności oraz z uwagi na fakt, iż ww nieruchomość posiadała o nieuregulowany stan prawny zobowiązał jednocześnie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wpłacenia powyższej kwoty do do depozytu sądowego w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] stanie się ostateczna. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] grudnia 2015 r. Pismem z dnia 22 września 2016 r., (23 września 2016r. - prezentata organu) Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, wystapił o wznowienie postępowania administracyjnego, w trybie art. 145 § 1 pkt 5, zakończonego decyzją odszkodowawczą Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r., w uzasadnieniu wniosku wskazując na fakt, iż na dzień orzekania o ustaleniu odszkodowania przedmiotowa nieruchomość miała uregulowany stan prawny i posiadała urządzoną księgę wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...]. Podniósł, że o istnieniu księgi wieczystej dowiedział się z doręczonego mu w dniu 26 lipca 2016 r. postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydział I Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 2016 r., sygn. I Ns [...], (pismo ww Sądu z dnia 13 października 2016 r.) oddalającego wniosek skarżącego w przedmiocie złożenia przedmiotu świadczenia (odszkodowania) do depozytu sądowego. Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania w powyższej sprawie wskazując, iż Generalny Dyrektor uchybił jednomiesięcznemu terminowi wynikającego z art. 148 §1 kpa, gdyż wystąpił do organu z przedmiotowym wnioskiem dopiero w dniu 23 września 2016 roku a termin upłynął w dniu 27 sierpnia 2016 roku. Natomiast w sytuacji zaistniałej w niniejszej tj. uchybienia ww ustawowemu terminowi organ był zobowiązany do odmowy wznowienia postępowania na mocy art. 149 §3 ka. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktycznych, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie istnieje podstawa do odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną ww Wojewody [...]. Nadto zarzucił również naruszenie art. 148 § 1 i art. 149 § 3 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że wniosek strony z dnia 22 września 2016 r. został złożony po upływie ustawowego terminu, jak i art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, poprzez niezasadne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla postępowania nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody uzasadniające wznowienie postępowania. Skarżący wskazał, że za datę, w której strona dowiedziała się o okoliczności będącej podstawą wznowienia przedmiotowego postępowania, wbrew twierdzeniu organu, należało uznać dzień badania przez stronę treści ww księgi wieczystej oraz aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., tj. dzień 15 września 2016 r. a nie datę doręczania jej odpisu ww postanowienia (26 lipca 2016 roku). Po rozpatrzeniu zażalenia organ odwoławczy zaskarżonym do Sądu postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Wojewody. Minister Infrastruktury i Budownictwa podzielając ustalenia Wojewody uznał zarzuty zażalenia za niezasadne. Dokonując merytorycznej ich oceny wyjaśnił, że organ I instancji orzekał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, z którego jednoznacznie wynikało, że wniosek został złożony z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia. W związku z powyższym brak było uzasadnionych podstaw do uwzględniania wniosku. W ocenie organu odwoławczego pozbawiony był również zasadności zarzut naruszenia art. 148 § 1 i art. 149 § 3 oraz art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, bowiem w sytuacji, gdy po dokonaniu wstępnej kontroli wniosku organ stwierdzi, że wniosek został złożony po terminie (art. 148 §1 Kpa.), koniecznym jest wydanie na podstawie art. 149 § 3 Kpa postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W sprawie nie dochodzi wówczas do wznowienia postępowania, a w konsekwencji brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Wobec treści powyższego rozstrzygnięcia Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do tut. Sądu ze skargą zarzucając naruszenie: art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r.; art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie istnieje podstawa do odmowy wznowienia ww postępowania; art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla przedmiotowego postępowania nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody uzasadniające wznowienie postępowania w trybie w/w przepisu k.p.a; oraz art. 148 §1 i art. 149 §3 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że wniosek skarżącego z dnia 22 września 2016 r. został złożony po upływie ustawowego terminu, Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji; 2. zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm. Skarżący wskazał, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania w niniejszej sprawie i w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., z uwagi na uregulowany stan prawny nieruchomości na dzień wydawania ww decyzji odszkodowawczej, wniosek o wznowienie postępowania winien był być uwzględniony. Jak wskazał, powyższą okoliczność ustalił dopiero na podstawie analizy doręczonego mu ww postanowienia Sądu oraz dokumentów znajdujących się w aktach wskazanej księgi wieczystej. Nadto podniósł, że ujawnienie przez Skarżącego nowych okoliczności bądź nowych dowodów uzasadnia przypuszczenie, że gdyby były one znane organowi wydającemu decyzję w postępowaniu głównym, to treść tej decyzji przedstawiałaby się inaczej, niż to przyjęto ostatecznie w toku dotychczasowego postępowania. To zatem stanowi o zasadności wniesionego podania. Minister Infrastruktury i Budownictwa podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnioósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Należy wskazać, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszym etapie tego postępowania organ bada, czy podanie o wznowienie wniosła strona w rozumieniu art. 28 k.p.a., czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a., a także czy dotyczy ono decyzji ostatecznej oraz czy zostało wniesione w terminie określonym w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które rozpoczyna drugi etap postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jeżeli przekroczono termin do jego złożenia lub wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania, organ administracji wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a). W ocenie Sądu, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad uchybił przepisowi art. 148 §1 kpa, albowiem wiedzę o uregulowanym stanie prawnym przedmiotowej nieruchomości, czyli o nowej okoliczności, powziął z treści doręczonego mu w dniu 26 lipca 2016 roku ww postanowienia. Sąd w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał na nr księgi wieczystej, obejmującej swoją regulacją przedmiotową nieruchomość a zatem skarżący bez żadnych przeszkód mógł się z jej treścią zapoznać. Poza oczywistym, bezpośrednim przejrzeniem księgi wieczystej w siedzibie sądu, aktualnie doskonale funkcjonuje internetowy dostęp on line do ksiąg wieczystych, stąd też przy zachowaniu minimalnej staranności, Generalny Dyrektor mógł się niezwłocznie z jej treścią zapoznać. Stąd też stanowisko skarżącego o konieczności osobistego zapoznania się z księgą wieczystą i przeglądania jej akt, co miało miejsce w dniu 15 września 2016 r., nie znajduje w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnienia dla uwzględnienia wniosku. Jeśli jednak, w ocenie skarżącego, koniecznym było zapoznać się z aktami księgi, to winien był się liczyć z ustawowo przewidzianym jednomiesięcznym terminem, w którym powinien był podjąć wszelkie czynności zmierzające do ewentualnego skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Na marginesie jednak należy podnieść, iż zapis zawarty w decyzji odszkodowawczej, w przedmiocie złożenia do depozytu sądowego sumy pieniężnej tytułem należnego nieznanemu właścicielowi odszkodowania, miał za cel, aby zadość uczynić obowiązkowi uregulowania kwestii finansowych obciążających skarżącego za przejętą nieruchomość. Natomiast w sytuacji ujawnienia właścicieli gruntu ten zapis stracił swoją aktualność. Wobec tego wierzyciel (Generalny Dyrektor) w pierwszej kolejności winien był ustalić krąg osób uprawnionych a ujawnionych w dziale II ww księgi wieczystej nr [...], a następnie, gdyby okazało się, że wypłata tym osobom odszkodowania napotykałaby trudności, zasadnym byłoby ponowne wystąpienie z analogicznym wnioskiem (o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego) do właściwego Sądu wskazując na powyższą okoliczność. Nadto, odnosząc się do pozostałych wywodów skargi, Sąd nie kwestionuje, iż po wydaniu decyzji odszkodowawczej pojawiły się nowe okoliczności istniejące już w dacie jej wydania, a które, gdyby wówczas były organowi znane, wpłynęłyby na wydanie decyzji w stosownej części o innej treści. Powyższe, co należy podkreślić, nie było również w żadnej mierze podważane przez organy. Natomiast należy wskazać, że w pierwszej kolejności organ jest zobligowany do kontroli wniosku pod kątem przesłanek formalnych, min. w tym czy wniosek został wniesiony w przepisanym terminie, a dopiero w dalszej kolejności organ winien jest ustalić wystąpienie przesłanek wznowienia wskazanych w przepisie art. 145 kpa. Wojewoda zastosował się do przedstawionej regulacji prawnej i w sytuacji uznania przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia podania, zasadnie odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu i co dla Sądu jest oczywiste, Skarżący uchybił ustawowemu terminowi, który upłynął w dniu 27 sierpnia 2016 roku i ta okoliczność była podstawą nieuwzględnienia przedmiotowego wniosku a nie, jak twierdzi Skarżący również nie uwzględnienie przez organ pojawienia się nowych faktów i dowodów przewidzianych jako przesłanka wznowieniowa - art. 145 §1 pkt 5 kpa. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.