IV SA/Wa 43/05

WyrokWSA w Warszawie2005-04-20

Skład orzekający: sędzia NSA Otylia Wierzbicka, sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy, ustalając przebieg projektowanej drogi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, naruszyła prawo własności współwłaściciela nieruchomości, przez którą droga ma przebiegać, oraz czy jej działanie mieściło się w granicach władztwa planistycznego?
Ratio decidendi
Rada Gminy, ustalając przebieg projektowanej drogi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie naruszyła obowiązującego porządku prawnego ani prawa własności skarżącego. Przyjęte rozwiązanie było wyrazem poszukiwania kompromisu między interesem wspólnoty samorządowej a indywidualnym interesem właściciela, mieszcząc się w granicach władztwa planistycznego gminy, a uzasadnienie uchwały odpowiadało wymogom ustawowym.
Stan faktyczny
G. C. wniósł zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując przebieg projektowanej drogi przez działkę stanowiącą jego współwłasność. Rada Gminy R. odrzuciła zarzut, wskazując na konieczność zapewnienia odpowiedniej szerokości dróg dla rozwoju wsi i poprawy komunikacji. Skarżący zarzucił gminie ignorowanie jego postulatów i preferowanie inwestora sąsiedniej nieruchomości. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na uchwałę Rady Gminy odrzucającą zarzut.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.),, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi G. C. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę G. C. wniósł zarzut do projektu "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części terenów położonych we wsi S. (rejon ulicy [...]) oraz dla części terenów położonych we wsi S. i części terenów położonych we wsi S., kwestionując przebieg, przez działkę nr ew. [...], stanowiącą jego współwłasność, projektowanej drogi, oznaczonej symbolem [...]. Rada Gminy R. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] października 2004 r., podjętą na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), odrzuciła powyższy zarzut. W uzasadnieniu uchwały podniesiono, co następuje. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na terenach położonych we wsi S., ustalono linie rozgraniczające dróg, o parametrach odpowiadających przepisom prawa i funkcjom, które będą pełnić. Dla obsługi terenów budowlanych, zajmujących całą powierzchnię wsi S., a także dla zlokalizowania w nich uzbrojenia inżynieryjnego niezbędne jest wyznaczenie odpowiednio szerokich dróg. Projektowana na działce nr ew. [...] nowa droga oznaczona symbolem [...], w okładzie przestrzennym wsi S. ma istotne znaczenie dla poprawy powiązań komunikacyjnych w skali całej gminy R. i dlatego zaprojektowano ją jako drogę o szerokości w liniach rozgraniczających 15 m, co odpowiada obowiązującym warunkom technicznym. Rada zaznaczyła, że wyznaczanie szerokości, w liniach rozgraniczających dróg mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy. Droga [...] projektowana jest do poprowadzenia ruchu od ulicy [...] we wsi S. do ulicy [...] we wsi L.. Projektowana droga usprawni poruszanie się mieszkańców w obszarze gminy oraz przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa ruchu lokalnego poprzez wyeliminowanie zjazdów na Al. [...]. Rada Gminy R. podniosła, że obecne zabudowania wsi S., to jest budynki mieszkalne i gospodarcze w zabudowie zagrodowej i jednorodzinnej, znajdują się wzdłuż istniejącej ulicy [...]. Na obszarze wsi S. zainwestowane tereny stanowią około 15%. Docelowo cała wieś jest przewidziana pod zainwestowanie, co przesądziło o konieczności zaprojektowania nowego korytarza drogi zbiorczej oznaczonej na rysunku planu symbolem [...]. Korytarz ten został skoordynowany w swoim przebiegu z drogami w sąsiedniej wsi M. w gminie L. oraz pozostałym obszarem wsi S.. Na południu, na granicy wsi S. i M. istnieje wyznaczone w starej parcelacji miejsce wyjścia projektowanej drogi [...]. Podobnie na północny na granicy z terenem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego istnieje wyznaczone miejsce połączenia projektowanej drogi. Kwestionowana droga jest krótkim odcinkiem łączącym te dwa miejsca. Zdaniem Rady nie ma możliwości takiego poprowadzenia projektowanej drogi [...], aby wyeliminować ją z działki nr ew. [...]. Obszar wsi S. charakteryzuje się łanowym układem własności przebiegającym ze wschodu na zachód. Działki te przecięte są projektowaną drogą [...], biegnącą z południa na północ. Z uwagi na wspomniany układ własności przeprowadzenie projektowanej drogi w innym miejscu nie jest możliwe. Rada Gminy R. podkreśliła, że drogę zaprojektowano w taki sposób, aby oddzielony fragment działki nr ew. [...] był jak najmniejszy i mógł być przydzielony do działki sąsiedniej. Rada zauważyła, że ustalenia projektu dotyczące drogi [...], nie wykroczyły poza granice przysługującego gminie władztwa planistycznego. Skargę na powyższą uchwałę wniósł G. C.. Skarżący podniósł, że sprawa drogi toczy się od października 2000 r., kiedy miało miejsce pierwsze wyłożenie planu. Wówczas skarżący razem z innymi współwłaścicielami zakwestionowali przebieg drogi [...] przez ich nieruchomość. W wyniku pertraktacji skarżący uzyskał obietnicę rozważenia innego sposobu przeprowadzenia drogi. Jednakże wyłożony w 2003 r. projekt planu w niewielkim stopniu uwzględnił postulaty skarżącego. Zdaniem G. C. Gmina R. wykluczyła możliwość korzystnego dla niego poprowadzenia drogi [...], w momencie wyrażenia zgody na zagospodarowanie działki sąsiadującej z nieruchomością oznaczoną jako działka nr ew. [...]. Według skarżącego gmina zignorowała jego postulaty i z nieznanych powodów preferowała inwestora, który chciał zagospodarować sąsiednią nieruchomość. Rada Gminy R. wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale. Dodatkowo podniosła, że przebieg drogi został określony już Uchwałą z dnia [...] grudnia 1999 r. Nr [...] Rady Gminy R. w sprawie Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy R.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z art. 85 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r, Nr 15, poz. 139 ze zm.). Stosownie bowiem do powołanego przepisu, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to jest przed dniem 11 lipca 2003 r., podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzaniu planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, dalsze czynności w postępowaniu planistycznym prowadzone są na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie oba te warunki zostały spełnione, gdyż Rada Gminy R. podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dnia [...] grudnia 2000 r. oraz dnia [...] maja 2001 r., zaś o terminie wyłożenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawiadomiono w dniu 7 lipca 2003 r. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), gmina, w ramach zadań własnych, ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, a uprawnienie to realizuje między innymi przez uchwalanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 2 ustawy). To uprawnienie gminy, określane w doktrynie jako władztwo planistyczne oznacza, że gmina samodzielnie rozstrzyga o zasadach zagospodarowania, co nie może być rozumiane jako dowolność działania. Rozstrzyganie o przeznaczeniu terenu i zasadach jego zagospodarowania musi być dokonane z uwzględnieniem obowiązujących przepisów i na zasadach określonych w art. 1 powołanej ustawy. Miejscowy plan zagospodarowania wraz z innymi ustawami kształtuje sposób wykonywania prawa własności i w sposób istotny determinuje treść prawa własności w zakresie wykorzystywania nieruchomości (art. 33 ustawy). W związku z tym wszelkie rozstrzygnięcia planistyczne, które ograniczają właściciela w sposobie korzystania z niej muszą być dokonywane nie tylko z uwzględnieniem obowiązujących przepisów, lecz w sytuacjach konfliktowych poszukiwać kompromisu między interesem wspólnoty samorządowej a indywidualnym interesem właściciela nieruchomości. Ochrona indywidualnych interesów właścicieli nieruchomości, położonych na obszarze objętych planem następuje, na etapie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i jest realizowana między innymi poprzez zapewnienie udziału w postępowaniu planistycznym, określonym w art. 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w tym także składania zarzutów do projektu planu (art. 24 ust. 1 ustawy). Stosownie do regulacji art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wnieść zarzut. Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości położonej na obszarze objętym projektem planu. Ustalenia przyjęte w projekcie planu wskazują na zmianę przeznaczenia nieruchomości z uwagi na projektowany przebieg drogi [...]. W związku z zarzutem naruszenia interesu prawnego skarżącego poprzez nieuzasadnione ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości stwierdzić należy, iż z reguły ustalenia projektu planu naruszają interes prawny określonej grupy osób. Naruszenie tego interesu jest przesłanką dopuszczalności wniesienia zarzutu. Jednak nie każde naruszenie interesu prawnego prowadzi do uwzględnienia zgłoszonego zarzutu. Obowiązek taki istnieje tylko wtedy, gdy owo naruszenie wiąże się z naruszeniem obowiązującego porządku prawnego. W ocenie Sądu Rada Gminy R. ustalając przebieg projektowanej drogi [...] nie naruszyła obowiązującego porządku prawnego. Należy zwrócić uwagę, że Rada uzasadniając przyjęte rozwiązanie planistyczne w sposób szczegółowy wyjaśniła swój wybór. Za uznaniem, że proponowane rozwiązanie jest najbardziej korzystne przemawia to, że projektowana droga [...] stanowić będzie część układu komunikacyjnego łączącego Gminę R. z Gminą L. oraz stanowić będzie alternatywę dla istniejących rozwiązań komunikacyjnych. Wskazana okoliczność nakazuje też określone usytuowanie drogi z uwzględnieniem parametrów technicznych. Powiązanie poszczególnych odcinków drogi, która ma za zadanie zmniejszenie ruchu na jedynej istniejącej drodze będącej osią układu komunikacyjnego (ul. [...]) wymaga także opracowania takiego jej przebiegu, który będzie spełniał określone założenia. Za ujęciem w projekcie planu drogi [...] przemawia także przewidywany znaczny wzrost zainwestowania terenów wsi S., co wymaga zapewnienia odpowiedniej obsługi komunikacyjnej. Przytoczone argumenty, w ocenie Sądu, pozwalają na stwierdzenie, że projektując przebieg drogi [...] Rada Gminy R. nie nadużyła uprawnień przysługujących jej z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Przeciwnie przyjęte rozwiązanie jest wyrazem poszukiwania rozwiązania konfliktu między interesami obywateli i wspólnoty samorządowej. Dodać należy, że Rada swe stanowisko uzasadniła w sposób odpowiadający wymogom określonym w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady ochrony prawa własności podnieść należy, że ograniczenie tego prawa, które w wypadku skarżącego z pewnością będzie miało miejsce, nastąpiło, o czym była mowa wyżej, w ramach określonych w art. 4 ust. 1 i art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło