IV SA/Wa 43/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi I. K. i R. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia (...) listopada 2005 r. nr (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania R. T. i I. K. od decyzji Prezydenta W. nr (...) z dnia (...) maja 2005 r. orzekającej o wprowadzeniu zmiany podmiotowej w operacie ewidencji gruntów (...) odnośnie działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...) położonej przy (...) (wykazanej na mapie sytuacyjnej do celów prawnych (...) w granicach nieruchomości "W.") polegającej na ujawnieniu Skarbu Państwa jako właściciela w miejsce wpisanych dotychczas I. K. i R. T. - orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Wskazane zmiany podmiotowe Prezydent W. dokonał po rozpatrzeniu wniosków Starostwa Powiatu W. z dnia (...) października 2000r. i z dnia (...) stycznia 2001 r. oraz wniosku Przedsiębiorstwa "E." spółki z o. o. z siedzibą w W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego wskazał, iż w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja administracyjna Prezydium Rady Narodowej w. W. z dnia (...) sierpnia 1956r. nr (...) orzekająca o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa wskazanej nieruchomości będącej własnością A. T. Na mocy tej decyzji zatem właścicielem wskazanej nieruchomości "W." stał się Skarb Państwa. Poprzedniemu właścicielowi A. T. w związku z wywłaszczeniem przyznane zostało decyzją z dnia (...) stycznia 1957r. nr (...) odszkodowanie. Decyzją z dnia (...) października 1995r. nr (...) Wojewoda Mazowiecki po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, mając na uwadze, iż w postępowaniu wywłaszczeniowym oraz odszkodowawczym nie brała udziału współwłaścicielka wskazanej nieruchomości P. T. organ orzekł, że decyzje z dnia (...) sierpnia 1956r. oraz z dnia (...) stycznia 1957 r. zostały wydane z naruszeniem prawa w części dotyczącej wskazanej działki. Organ nie orzekł o uchyleniu powołanych orzeczeń ze względu na upływ terminów określonych w art. 146 § 1 k.p.a. W świetle przedstawionej dokumentacji zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego organ pierwszej instancji tj. Prezydent W. prawidłowo orzekł o ujawnieniu Skarbu Państwa jako właściciela działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...) położonej przy (...) ( wykazanej na mapie sytuacyjnej do celów prawnych (...) w granicach nieruchomości "W."), albowiem decyzja na mocy której Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości pomimo stwierdzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, że wydana została z naruszeniem prawa, to nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Organ odwoławczy podkreślił, iż powyższe rozstrzygnięcie jest zgodne ze stanowiskiem orzekającego w przedmiotowej sprawie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 17 marca 2003r. sygn. akt II SA 2648-2649/01. Wskazanym wyrokiem Sąd oddalił wówczas skargę R. T. i I. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia (...) maja 2001 r., którą to decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, iż ww. nieruchomość nie została skutecznie wywłaszczona, albowiem decyzje o wywłaszczeniu jak i o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość funkcjonują w obrocie prawnym. Natomiast fakt, iż decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa nie jest równoznaczny z wyeliminowaniem tych decyzji z obrotu prawnego. Tym samym Sąd stwierdził, iż dopóki decyzja wywłaszczeniowa nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, to skarżący R. T. i I. K. nie mają praw podmiotowych do spornej nieruchomości. Pismem z dnia 9 stycznia 2006r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skierowali R. T. i I. K. wnosząc o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego dnia (...) listopada 2005 r. nr (...) jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia (...) maja 2005r. Zdaniem skarżących wskazane decyzje w sposób rażący naruszają prawo, albowiem w swej treści nie odnoszą się do aktualnego stanu prawnego nieruchomości oraz składnych dowodów i dokumentów. Podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący podnieśli, iż w księdze wieczystej założonej dla spornej nieruchomości jako właściciele wpisani zostali skarżący R. T. i I. K. Skarb Państwa nie został nigdy ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel wskazanej nieruchmości. Ponadto podkreślili, iż ich zdaniem nie można przyjąć, że doszło do skutecznego wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, albowiem postępowanie wywłaszczeniowe toczyło się wyłącznie z udziałem A. T. z pominięciem P. T. A zatem Skarb Państwa nie wykazał następstwa prawnego po P. T. Wskazana decyzja wywłaszczeniowa nosi, więc w sobie wadę bezwzględnej nieważności i należy odmówić jej mocy wiążącej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej: p. p. s. a.) wskazuje, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. nr (...) z dnia (...) maja 2005 r. orzekającej o wprowadzeniu zmiany podmiotowej w operacie ewidencji gruntów (...) odnośnie działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...) położonej przy (...) ( wykazanej na mapie sytuacyjnej do celów prawnych (...) w granicach nieruchomości "W.") polegającej na ujawnieniu Skarbu Państwa jako właściciela w miejsce wpisanych dotychczas I. K. i R. T. Orzekające w sprawie organy ewidencyjne uznały, iż podstawę ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków Skarbu Państwa jako właściciela wskazanej nieruchomości stanowiła decyzja administracyjna Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia (...) sierpnia 1956r. nr (...) orzekająca o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa wskazanej nieruchomości będącej własnością A. T. Z powyższym stanowiskiem nie zgodzili się skarżący I. K. i R. T. spadkobiercy poprzednich właścicieli, powołując się na orzeczenia sądu powszechnego, który odmówił wpisania Skarbu Państwa do księgi wieczystej jako właściciela przedmiotowej nieruchomości. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny oraz obowiązuje przepisy, orzekający w przedmiotowej spawie Sąd doszedł do przekonania, iż organy ewidencyjne nie naruszyły prawa orzekając o wprowadzeniu zmiany podmiotowej w operacie ewidencji gruntów (...) odnośnie działki ewidencyjnej nr (...) z obrębu (...) położonej przy (...) ( wykazanej na mapie sytuacyjnej do celów prawnych (...) w granicach nieruchomości "W.") polegającej na ujawnieniu Skarbu Państwa jako właściciela w miejsce wpisanych dotychczas I. K. i R. T. Podstawą prawną wpisów w ewidencji gruntów są przepisy art.20 ust. 1 i 2 oraz art.22 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne ( DZ.U z 2000 roku , nr 100 , poz.1086 ze zm.) oraz rozporządzenia wykonawczego Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku ( DZ. U Nr 38 , poz.454 ). Regulacje te stanowią, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu , którymi mogą być - prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne. Postępowanie aktualizacyjne ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne zarówno z okolicznościami faktycznymi jak i stanem prawnym. Ewidencja zawiera bowiem informacje dotyczące gruntów i budynków, ale także osób właścicieli tych nieruchomości. Organy ewidencyjne rejestrują, więc stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu lub budynku. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. W świetle powyższego zatem ostateczna decyzja Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia (...) sierpnia 1956r. nr (...) orzekająca o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa wskazanej nieruchomości będącej własnością A. T., na mocy której właścicielem wskazanej nieruchomości "W." stał się Skarb Państwa - stanowiła podstawę do wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków stosownych zmian podmiotowych. Podkreślić należy, iż pomimo podejmowanych przez skarżących prób wzruszenia tej decyzji wywłaszczeniowej w odrębnych postępowaniach nadzwyczajnych tj. zarówno wznowieniowym jak i nieważnościowym decyzja Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia (...) sierpnia 1956r. nr (...) nadal pozostaje w obrocie prawnym. Rozpoznając niniejszą sprawę należało jednak mieć na uwadze, iż w przedmiotowej sprawie orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie natomiast z przepisem art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowo-administracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu oznacza to, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez sąd poglądowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przez organ administracji publicznej. Wyrokiem z dnia 17 marca 2003r. sygn. akt II SA 2648-2649/01 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wówczas skargę R. T. i I. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia (...) maja 2001 r., którą to decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, iż ww. nieruchomość nie została skutecznie wywłaszczona, albowiem decyzje o wywłaszczeniu jak i o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość funkcjonują w obrocie prawnym. Natomiast fakt, iż decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa nie jest równoznaczny z wyeliminowaniem tych decyzji z obrotu prawnego. Tym samym Sąd stwierdził, iż dopóki decyzja wywłaszczeniowa nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego to skarżący nie mają praw podmiotowych do spornej nieruchomości. W ocenie Sądu orzekające w przedmiotowej sprawie organy ewidencyjne uwzględniły ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2003r. Tym samym za bezzasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące kwestionowania skutecznego wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Bez wpływu na treść wydanych decyzji pozostają również rozstrzygnięcia sądu powszechnego dotyczące wpisów w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, albowiem jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 17 marca 2003r. w rozpoznawanej sprawie nabycie praw własności przez Skarb Państwa nastąpiło z mocy decyzji administracyjnej. A zatem wszelkie zmiany prawne w tym zakresie muszą być przeprowadzone na drodze postępowania administracyjnego, które jednak jak wynika z akt sprawy nie doprowadziło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wywłaszczeniowej. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.