IV SA/Wa 430/05

WyrokWSA w Warszawie2005-06-14

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Krystyna Napiórkowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dotyczący możliwości umorzenia należności i opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji leśnej, ma zastosowanie do inwestycji drogowych, takich jak budowa obwodnicy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który przewiduje możliwość umorzenia należności i opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji leśnej, ma zastosowanie wyłącznie do inwestycji o charakterze użyteczności publicznej wymienionych w tym przepisie. Budowa obwodnicy, jako inwestycja drogowa, nie mieści się w tym katalogu, co oznacza, że nie można jej uznać za podstawę do umorzenia tych należności. Interpretacja organów administracji była prawidłowa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Marszałka Województwa na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, która utrzymała w mocy pismo Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. Organy odmówiły Zarządowi Dróg Wojewódzkich zwolnienia z należności i opłat rocznych za wyłączenie gruntów leśnych pod budowę obwodnicy wsi. Skarżący zarzucił organom błędną interpretację art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, twierdząc, że przepis ten ogranicza możliwość umorzenia należności jedynie do jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu, a nie do pozostałych należności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /spr./, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Olga Szczypkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14.06.2005 r. sprawy ze skargi Marszałka Województwa [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności i opłat rocznych za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...].10.2004 r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych utrzymał w mocy pismo Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O., zawierające elementy decyzji z dnia [...].08.2004 r., dotyczące odmowy zwolnienia [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. Rejonu Drogowego C. z należności i opłat rocznych naliczonych decyzją z dnia [...].08.2003 r., zezwalającą na stałe wyłączenie z produkcji leśnej na cele nierolnicze i nieleśne (pod budowę obwodnicy wsi K., gm. S. w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]) grunty leśne o łącznej pow. 1,1155 ha, stanowiące działki nr [...], [...] i [...], położone w obrębie R., gm. S., stanowiące własność Skarbu Państwa, a pozostające w zarządzie Nadleśnictwa D. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O., w swym piśmie zawierającym elementy decyzji z dnia [...].08.2004 r. podkreślił, iż wbrew przekonaniu wnioskodawcy - Zarządu Województwa [...] -w sprawie niniejszej nie znajduje zastosowania art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ponieważ inwestycja polegająca na budowie drogi nie jest w nim wymieniona. Przysługuje mu natomiast możliwość pomniejszenia należności o wartość rynkową 1 m2 wyłączanego gruntu z produkcji leśnej, ustalonego wg cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości, w dniu faktycznego wyłączenia, na podstawie wyceny rzeczoznawcy majątkowego lub zaświadczenia z Urzędu gminy o wysokości takiej ceny. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych utrzymując w mocy pismo Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O. z dnia [...].08.2004 r. podkreślił, iż jego zdaniem interpretacja przedmiotowego przepisu sugerowana przez odwołującego się była nieuprawniona i przepis ten prawidłowo wyłożył organ I instancji. Uznał zatem za prawidłowe ustalenia Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O., oparte na dokonanej interpretacji przedmiotowego przepisu, iż wskazane przez wnioskującego okoliczności, mające stanowić podstawę wyrażenia zgody na umorzenie należności i opłat rocznych nie mieszczą się w katalogu okoliczności wskazanych w art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zarówno w odwołaniu jak i w skardze Zarząd Województwa [...] zarzucił Dyrektorowi Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O. dokonanie błędnej interpretacji art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych i stwierdził, iż jego zapis znajdujący się po słowach "jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu" zawiera wyliczenie rodzajów inwestycji użyteczności publicznej, dla których jedynie istnieje możliwość umorzenia całości lub części tej należności, a więc jednorazowego odszkodowania w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Odnośnie pozostałych należności i opłat ograniczenie to nie znajduje zastosowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Lasów Państwowych wniósł ojej oddalenie i raz jeszcze podkreślił, iż interpretacja przepisu art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dokonana przez stronę skarżącą jest błędna, sprzeczna z powszechnie stosowaną wykładnią językową oraz celowościową. Zdaniem organu odwoławczego, gdyby ustawodawca zamierzał na odmiennych zasadach uregulować umorzenie należności i opłat rocznych, a odmiennie warunki umorzenia odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu, to uczyniłby to w odrębnych zdaniach lub wręcz w odrębnych przepisach. Jednocześnie Dyrektor Generalny Lasów Państwowych zaznaczył, że należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji leśnej stanowią przychody funduszu celowego, których uszczuplanie może następować wyłącznie w okolicznościach nadzwyczajnych wskazanych przez ustawodawcę, przeciwna interpretacja prowadziłaby do przyznania w tym zakresie swobodnego uznania organowi administracyjnemu, bez konieczności stosowania jakiegokolwiek kryterium lub warunku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie może zostać uwzględniona. W ocenie Sądu interpretacja przepisu art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych dokonana zarówno w piśmie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O., zawierającym elementy decyzji z dnia [...].08.2004 r., jak i w utrzymującej je w mocy decyzji z dnia [...].10.2004 r. Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych jest prawidłowa. Ze sposobu redakcji tego przepisu wynika jednoznacznie, że wskazane tam podmioty na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego mogą zarówno umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych, jak i jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu - tylko odnośnie inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu wymienionego w dalszej części tego przepisu, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności oraz dodatkowo w odniesieniu do gruntów wyłączonych na powiększenie lub założenie cmentarza, przy spełnieniu dalej zapisanych w tym przepisie warunków. Taka redakcja przedmiotowego przepisu wyraźnie wskazuje, że zarówno umorzenie całości lub części należności, jak i umorzenie jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu mogą mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji otrzymano w związku z realizacją inwestycji o charakterze użyteczności publicznej, wymienionej w tym przepisie. Zatem należy przyjąć, że umorzenie w całości lub części należności i opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji, także leśnej nie może mieć miejsca w wypadku każdej inwestycji realizowanej na danym obszarze, a więc bez żadnych ograniczeń, a jedynie w razie realizacji inwestycji o charakterze użyteczności publicznej w przepisie tym wymienionych, do których nie zalicza się w żaden sposób budowa obwodnicy wsi, czyli inwestycja drogowa. Należy podzielić stanowisko Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, iż w razie gdyby ograniczenie to miało się odnosić wyłącznie do możliwości umorzenia jednorazowego odszkodowania w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu, redakcja tego przepisu musiałaby być odmienna. Nadto nieuprawnione jest twierdzenie strony skarżącej i sugerowana interpretacja przedmiotowego przepisu, bowiem nie można przyjąć, iż racjonalny ustawodawca pozostawił kwestię umorzenia należności i opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej lub leśnej swobodnemu uznaniu organu administracji publicznej, bez wskazywania jakiegokolwiek kryterium lub warunku, podczas gdy należności te stanowią przychody funduszu celowego, których uszczuplenie może następować wyłącznie w nadzwyczajnych, ściśle opisanych przez ustawodawcę okolicznościach. Ze wskazanych względów zarówno wykładnia językowa jak i celowościowa tego przepisu przemawiają za uznaniem tak zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanego nią w mocy pisma Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O., zawierającego elementy decyzji za odpowiadające prawu. Organy administracji publicznej orzekające w tej sprawie dokonały bowiem prawidłowej interpretacji przepisu art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych i w efekcie odmówiły umorzenia należności i opłat rocznych naliczonych stosowną decyzją z dnia [...].08.2003 r., za wyłączenie gruntu leśnego pod budowę drogi wojewódzkiej (obwodnicy wsi K.). Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło