IV SA/Wa 431/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Michał Sowiński, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzew 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego Z. J. z Kancelarii Radcy Prawnego "A." z siedzibą w W. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. IV SA/Wa 431/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia [...] listopada 2008 r. odmawiającą wydania zezwolenia na usunięcie 2 drzew z gatunku świerk pospolity 0 obwodzie pni 83 cm i 59 cm oraz 1 drzewa z gatunku świerk kłujący o obwodzie pnia 49 cm, rosnących na terenie działki nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w W. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podniósł, iż ochrona terenów zieleni 1 zadrzewień zgodnie z rozdziałem 4 ustawy o ochronie przyrody, obejmującym swoim zakresem art. 83 ust.1 ustawy jest realizowana m. in. przez nałożony na posiadacza danej nieruchomości obowiązek uzyskania zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości. Innymi słowy, usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez uprawniony organ. Skoro usunięcie pewnego rodzaju drzew (albowiem przepis art. 83 ust. 6 przewiduje przypadki kiedy art. 83 ust.1 i 2 nie znajdują zastosowania) uzależnione jest od uzyskania zezwolenia, to znaczy że organ, gdy uzna, iż wnioskowane do usunięcia drzewa nie kwalifikują się do wycięcia z uzasadnionych względów, w przypadku niniejszej sprawy z racji żywotności oraz niestwarzania zagrożenia, ma prawo odmówić wydania zezwolenia. Takie ujęcie przedstawionej materii daje podstawę do stwierdzenia, że zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości ustawodawca pozostawił uznaniu administracyjnemu organów właściwych do rozstrzygania w tej materii. A zatem skoro decyzja dotycząca zezwolenia na wycięcie drzew zależy od uznania organu, którego obowiązkiem, jak to zostało wyżej wskazane, jest dbałość o przyrodę, ochrona składników przyrody w tym zieleni w miastach i wsiach, to w ramach wykonywania tego obowiązku organ miał prawo uznać, iż sporne drzewa - 2 świerki pospolite i 1 świerk kłujący rosnące na posesji przy ul. [...] w W. - nie kwalifikuje się do wycięcia. Po przeanalizowaniu zatem całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w tym w szczególności protokołu z oględzin z dnia 1 października 2008r., wykonanych zdjęć drzew oraz jego otoczenia, jak również po przeanalizowaniu zarzutów zgłoszonych przez skarżące w odwołaniu oraz we 1 IV SA/Wa 431/09 wcześniejszym piśmie z dnia 29 października 2008r. złożonym w postępowaniu I instancyjnym, Kolegium uznało, że brak jest podstaw do zmiany skarżonej decyzji lub do jej uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Z akt sprawy wynika bowiem, iż przedmiotowe drzewa - 2 świerki pospolite i 1 świerk kłujący - są drzewami których stan należy określić jako dobry (drzewa o równych pniach i ładnie ukształtowanych koronach -korona regularna- z niewielkim posuszem w koronach świerków pospolitych, o obwodzie pni 83,59 i 49cm., bez widocznych chorób). Drzewa, te w chwili obecnej, zdaniem organu, nie stwarzają zagrożenia ani dla ludzi w tym w szczególności mieszkańców posesji ani też trwałości posadowionego w ich pobliżu budynku (zapisy protokołu oraz zdjęcia wskazujące, iż odległość najbliższego z rosnących od strony budynku drzew wynosi 240cm. Gałęzie tego drzewa znajdują się w odległości ok. 40-50 cm od ściany budynku) są one bowiem zdrowe. Natomiast fakt, iż w Polsce w ostatnich latach wieją intensywniejsze wiatry nie może powodować chęci usunięcia wszystkich wysokich drzew tylko ze względu na hipotetyczne zagrożenie jakie mogą one stworzyć w przyszłości. Nie stwarzają one również zagrożenia dla linii energetycznej. Fakt bowiem, iż gałęzie w/w drzew "nieznacznie nachodzą na linie energetyczną biegnącą od budynku mieszkalnego do słupa elektrycznego" (zapis znajdujący się w protokole z oględzin str. 2 - protokół podpisany przez Panią J. G.), samo w sobie nie stwarza zagrożenia ani dla mieszkańców posesji ani też dla w/w kabla. Nie ulega wątpliwości, iż kabel elektryczny, do którego dotykają gałęzie drzew może stwarzać pewne zagrożenie np. w wypadku uszkodzenia lub zerwania - jednakże zdaniem Kolegium wystarczającym elementem zabezpieczającym przed takim zdarzeniem jest dokonanie ewentualnej korekty gałęzi drzew najbardziej zbliżonych do kabla (cięć korekcyjnych mogą w tym zakresie dokonać wyspecjalizowane podmioty dysponujące odpowiednim sprzętem technicznym oraz fachową wiedzą) oraz monitorowanie stanu technicznego kabla. W wypadku zaś złego stanu technicznego kabla poinformowanie podmiotu właściwego o konieczności jego wymiany. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się J. G. i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż przedmiotowe drzewa są bezpośrednim zagrożeniem dla linii energetycznej, a w razie awarii również dla życia ludzi gdyż linia jest usytuowana wzdłuż domu i przez ulicę, co potwierdza Rejon Energetyczny w IV SA/Wa 431/09 W. Nadto drzewa te są bezpośrednim zagrożeniem dla budynku mieszkalnego ponieważ gałęzie są w chwili obecnej w odległości ok. 40 cm od ściany domu, a od wiosny odległość ta będzie znacznie mniejsza, ponadto są one smukłe i wysokie na ponad 10 m. Świerki przeszkadzają przy wjeździe do garażu jak również przy otwieraniu bramy. Zagrożenie nie jest zatem, w opinii skarżącej, hipotetyczne ponieważ co roku przechodzą coraz większe wichury stanowiące zagrożenie dla wysokich i cienkich drzew. Skarżąca wskazała także, iż pomimo wycięcia tychże świerków na działce o pow. [...] m2 zostanie 11 drzew liściastych oraz 25 tui, co stanowi znaczny wkład w krajobraz osiedla. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 13 października 2009 r. - złożonym na rozprawie - pełnomocnik skarżącej podtrzymał argumentację przedstawioną w skardze i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Dodatkowo wskazano, iż korzenie 3 drzew rozrastają się coraz bardziej i stanowią zagrożenie dla zabudowań, albowiem już w tej chwili kostka betonowa na podjeździe do budynków jest wybrzuszona, a korzenie stanowią zagrożenie dla fundamentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja Samorządowego Kolegium IV SA/Wa 431/09 Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Burmistrza W. z dnia [...] listopada 2008 r. nie naruszają prawa. Jak wynika z akt sprawy skarżąca wniosła o wydanie zezwolenia na usunięcie 2 drzew z gatunku świerk pospolity o obwodzie pni 83 cm i 59 cm oraz 1 drzewa z gatunku świerk kłujący o obwodzie pnia 49 cm, rosnących na terenie działki nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w W. Organ odwoławczy rozpoznający sprawę podkreślił, iż wyrażenie zgody na wycięcie drzew pozostawiono uznaniu administracyjnemu. Zatem organ, działając w ramach uznania administracyjnego, odmówił skarżącej wydania zezwolenia na wycięcie przedmiotowych drzew. Zajęte stanowisko uzasadnił dobra kondycja drzew i brakiem zagrożenia dla ludzi i posadowionego w pobliżu budynku. Ochrona przyrody w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 7, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) polega na zachowaniu, równoważnym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody krajobrazu, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień, a celem ochrony przyrody - stosownie do art. 2 ust. 2 pkt 5 i 7 - jest ochrona walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień, nadto kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody przez edukację, informowanie i promocję w dziedzinie ochrony przyrody. Ochrona terenów zieleni i zadrzewień zgodnie z rozdziałem 4 ustawy o ochronie przyrody, obejmującym swoim zakresem art. 83 ust. 1 jest realizowana m. in. przez nałożony na posiadacza danej nieruchomości obowiązek uzyskania zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości. Innymi słowy, usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez uprawniony organ. Skoro usunięcie pewnego rodzaju drzew (albowiem przepis art. 83 ust. 6 przewiduje przypadki, kiedy art. 83 ust. 1 i 2 nie znajduje zastosowania) uzależnione jest od uzyskania zezwolenia, to znaczy, że organ, gdy uzna, iż wnioskowane do usunięcia drzewa nie kwalifikują się do wycięcia z uzasadnionych względów - w przypadku sprawy z racji ich dobrej kondycji i braku zagrożenia dla ludzi i mienia - ma prawo odmówić wydania zezwolenia i tak też w sprawie rozstrzygnął. Decyzja w tym przedmiocie zależała - jak słusznie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze - od uznania organu, którego obowiązkiem jest dbałość o przyrodę, ochrona składników przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach. W IV SA/Wa 431/09 ramach wykonywania tego obowiązku organ miał prawo uznać, iż sporne drzewa nie kwalifikują się do wycięcia. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż przedmiotowe drzewa rosną w jednej linii w odległości 160 cm i 190 cm od siebie. Otoczone są nawierzchnią gruntową zapewniającą prawidłową statykę drzewa oraz swobodny dostęp wody, powietrza i składników pokarmowych do systemu korzeniowego. Drzewa, mimo bezpośredniego sąsiedztwa zbiornika nieczystości ciekłych, są w dobrym stanie zachowania. Wykształciły prawidłowy pień oraz gęstą regularną koronę, naturalny kolor igieł a także nie posiadają żadnych oznak chorobowych. W chwili obecnej nie stanowią zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Przedmiotowe drzewa należą do gatunku z grupy cennych, ich łączną wartość przyrodniczą zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306) oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 16 października 2007 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2008 (M.P. Nr 77, poz. 828) szacuje się na 16 513,37 złotych. Organy obu instancji zasadnie przyjęły, iż zagrożenie jakie mogą nieść omawiane drzewa powinno mieć charakter rzeczywisty, a nie hipotetyczny. Nie można bowiem uznać za zasadne zarzuty skargi dotyczące tego, iż sporne drzewa przeszkadzają przy wjeździe do garażu, otwieraniu bramy wjazdowej i stanowią zagrożenie dla linii energetycznej. Powyższe oznacza jedynie, iż o przedmiotowe drzewa należy w szczególny sposób dbać aby nie spowodowały zagrożenia. Tym niemniej, jak wynika z akt sprawy, w chwili obecnej takiego zagrożenia nie ma. Zagrożenie hipotetyczne w postaci silnych wiatrów nie może przemawiać za uwzględnieniem skargi, albowiem zdarzenia takie mogłyby dotknąć właściwie każde zdrowe drzewo, co oczywiście nie może prowadzić do wycinania drzew na wszelki wypadek. W ocenie Sądu należy podkreślić, iż wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew, ma charakter uznania administracyjnego. Nie oznacza to oczywiście dowolności podjętego rozstrzygnięcia. Organ musi mieć bowiem na względzie zarówno wynikający z ustawy o ochronie przyrody obowiązek dbałości o jej zachowanie, jak i dokonać oceny zagrożenia jakie może spowodować w danym momencie i okolicznościach drzewo, na którego usunięcie wydania zezwolenia domaga się właściciel nieruchomości. IV SA/Wa 431/09 Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie wskazane warunki, jakim musi odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego zostały spełnione, a podjęte rozstrzygnięcia organów obu instancji odpowiadają prawu. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 ustawy P.p.s.a. oraz § 18 ust 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).