IV SA/Wa 431/21
WyrokWSA w Warszawie2021-08-24
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Kaja Angerman, Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgoda współwłaścicieli na usunięcie drzew, wyrażona w formie wiadomości SMS i e-mail (print screeny), spełnia wymogi formalne przewidziane dla podania lub oświadczenia woli w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedstawione przez skarżącego wydruki wiadomości SMS i e-mail nie spełniają wymogów formalnych dla podania ani oświadczenia woli w formie elektronicznej, określonych w art. 63 k.p.a. i art. 63 § 3a k.p.a. Brak było możliwości jednoznacznego ustalenia pochodzenia oświadczeń, ich adresata oraz integralności danych, a także nie spełniono wymogów dotyczących podpisów elektronicznych. W związku z tym organy administracji prawidłowo wniosły sprzeciw wobec zamiaru usunięcia drzew z powodu nieuzupełnienia zgłoszenia.Stan faktyczny
Skarżący, będący współwłaścicielem nieruchomości, wystąpił o zezwolenie na usunięcie suchych sosen. Organ I instancji wezwał go do uzupełnienia zgłoszenia o zgodę pozostałych współwłaścicieli oraz mapę. Skarżący przedłożył print screeny wiadomości SMS i e-mail od współwłaścicieli. Organ I instancji wniósł sprzeciw wobec zamiaru usunięcia drzew z powodu nieuzupełnienia zgłoszenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że przedstawione dowody nie spełniają wymogów formalnych. Skarżący zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając m.in. nieuwzględnienie braku możliwości uzyskania zgód w tradycyjnej formie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru usunięcia drzew oddala skargę.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium" lub "SKO") z [...] stycznia 2021 r., znak: [...] (dalej: "zaskarżona decyzja"). Decyzją tą Kolegium po rozpoznaniu odwołania K. J. (dalej: "skarżący") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej: "organ I instancji" lub "Prezydent") nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. znak: [...], którą organ wniósł sprzeciw wobec wykonania zamiaru usunięcia drzew, z uwagi na nieuzupełnienie zgłoszenia.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Skarżący będący współwłaścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] (dz. nr. ew. [...] obręb [...]) we wrześniu 2020 r. wystąpił do Zarządu Dzielnicy Miasta [...] (dalej: "Zarząd") z wnioskiem o zezwolenie na usunięcie suchych sosen rosnących na ww. działce stanowiącej nieruchomość wspólną skarżącego, T. J. oraz S. J.
W dniu [...] października 2020 r. organ I instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia ww. zgłoszenia poprzez przedłożenie mapy albo rysunku określających usytuowanie drzew na nieruchomości oraz przedłożenie zgód pozostałych współwłaścicieli nieruchomości na wycięcie drzew.
W piśmie z [...] października 2020 r. skarżący przedłożył mapkę sytuacyjną z zaznaczeniem usytuowania drzew przeznaczonych do wycięcia oraz print screeny smsa przesłanego (jak wskazano w piśmie) przez T. J., następnie kolejnym pismem z dnia [...] listopada 2020 r. skarżący przesłał print screen maila również potwierdzający zgodę na wycięcie drzew.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. w związku z nieuzupełnieniem zgłoszenia wniósł sprzeciw wobec zgłoszonego zamiaru usunięcia drzew usytuowanych na ternie nieruchomości położonej przy ul. [...], dz. nr ew. [...] i [...] z obrębu [...]. Zdaniem organu zgoda współwłaścicieli nie może być domniemana. Zgoda ta musi być wyrażona na piśmie oraz konieczne jest określenie ilości i gatunku drzew, miejsca skąd drzewa mają być usunięte oraz musi być opatrzona własnoręcznym podpisem.
Odwołanie od powyższej decyzji, z zachowaniem terminu ustawowego złożył skarżący wskazując, że wniosek został uzupełniony, gdyż zgodę na wycięcie drzew wyrazili wszyscy współwłaściciele. Podniósł również, że zarzut o domniemaniu zgody jest niezasadny, gdyż wyrażona drogą elektroniczną przez współwłaścicieli zgoda jest jasna i zrozumiała. Nie zgodził się również z zarzutem wyrażenia zgody na piśmie, ponieważ zdaniem skarżącego zgoda, która jest oświadczeniem woli może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny.
Kolegium decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] grudnia 2020 r. Wydając zaskarżoną decyzję wyraziło pogląd, że w świetle art. 83f ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz.55 z późn. zm. – dalej: "ustawa") konieczne jest spełnienie minimalnych wymogów zgłoszenia zamiaru wycięcia drzew, tj. imię i nazwisko wnioskodawcy, oznaczenie nieruchomości oraz rysunek albo mapka określająca usytuowanie drzewa na nieruchomości. Zdaniem Kolegium nie można uznać, aby print screeny przedstawione przez skarżącego stanowiły wystarczający dowód na wyrażenie zgody na wycięcie drzew przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, gdyż w ocenie Kolegium nie zawierają elementów wskazanych w art. 63 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. Ponadto organ II instancji twierdzi, iż wola współwłaścicieli nie została wyrażona w sposób dostateczny – załączone wiadomości nie zawierają podpisów, a z załączona wiadomość sms została podpisana wyłącznie imieniem, bez podania danych identyfikujących.
W skardze z dnia [...] lutego 2021 r. skarżący zaskarżył w całości decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2020 r. oraz decyzję Wydziału Ochrony Środowiska [...] (prawidłowo wskazanym organem winień być Prezydenta [...]) z dnia [...] grudnia 2020 r. Zdaniem skarżącego organ II instancji nie odniósł się do zasadności zamiaru usunięcia obumarłych drzew oraz nie sprawdził czy wniosek nie obejmuje niektórych obumarłych drzew na które już zezwolił decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. W ocenie skarżącego uzyskanie zgody na wycięcie drzew pozostałych współwłaścicieli w sposób zakreślony przez organy jest niemożliwe ze względu na zamieszkanie S. J. za granicą oraz przebywania przez T. J. w hospicjum domowym.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako p.p.s.a) kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a-c i pkt. 2 p.p.s.a.). Sąd nie jest przy tym związany zarzutami czy wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy załączniki przedłożone przez skarżącego organowi I instancji (print screeny wiadomości sms i email) należy uznać za dowody wyrażenia zgody na wnioskowane usunięcie drzew przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Zdaniem skarżącego winny one być uznane za dowody wyrażenia przez pozostałych współwłaścicieli zgody z uwagi na to, że przepisy k.p.a. przewidują możliwość złożenia oświadczenia woli w sposób elektroniczny oraz ze względu na to, że organ w razie wątpliwości powinien skontaktować się ze skarżącym w celu zrewidowania autentyczności przedłożonych załączników.
Zgodnie z art. 63 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. podania mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej (...). Zgodnie z § 2 niniejszego przepisu podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Podaniem we wskazanym wyżej przepisie należy przyjąć, że są wszelkiego rodzaju oświadczenia (woli i wiedzy) stron i uczestników postępowania, z którymi podmioty te występują wobec organu administracji publicznej (A. Wróbel [w] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowanych do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/El. 2021, art. 63). Przenosząc powyższe rozważania na kanwę rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że oświadczenia woli współwłaścicieli w postaci wyrażenia zgody na wycięcie drzew ze wskazanej nieruchomości nie spełniają wymogów wskazanych w art. 62 § 2 k.p.a. Pomimo wprowadzonej przez ustawodawcę we wskazanym przepisie zasady ograniczonego formalizmu koniecznym jest spełnienie podstawowych wymogów w postaci: wskazania od kogo pochodzi oświadczenie, wskazania jej adresu, określenie żądania oraz opatrzenie podpisem. Spełnienie tych minimalnych wymagań umożliwia organom administracji publicznej ustalenie, że podanie pochodzi od wskazanej osoby i dotyczy określonej sprawy. Z kolei na gruncie prawa cywilnego zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny ( tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1740, z późn. zm. – dalej kodeks cywilny) oświadczeniem woli jest każde zachowanie się osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej – innymi słowy zachowanie dostatecznie ujawniające wolę. W przedmiotowej sprawie organy na podstawie przedstawionych załączników w postaci print screenów wiadomości sms oraz email nie były w stanie jednoznacznie stwierdzić, że adresatem wskazanych oświadczeń rzeczywiście byli współwłaściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...].
Zdaniem Sądu przedstawionych przez skarżącego załączników nie można również uznać za dowody wyrażenia zgody na wnioskowane usunięcie drzew przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości w formie elektronicznej. Wyrażenie zgody w formie elektronicznej zgodnie z art. 63 § 3a k.p.a. powinno: być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym lub uwierzytelniane w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej, zawierać dane w ustalonym formacie oraz zawierać adres elektroniczny wnoszącego podanie. Z powyższego niewątpliwie wynika, iż przedstawione print screeny wiadomości sms oraz email nie spełniają wymogów oświadczenia wyrażonego w formie elektronicznej zgodnie z art. 63 § 3a k.p.a.
Sąd nie zgadza się z zarzutem skargi jakoby organy administracji publicznej były zobligowane do zrewidowania autentyczności oświadczeń przedstawionych przez skarżącego. Nie jest bowiem obowiązkiem organu aby dostarczać wiarygodne dowody w sprawie z wniosku skarżącego. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. nie nakłada na organ powinności powoływania dowodów w postaci zgód współwłaścicieli na usunięcie drzew z nieruchomości. Skarżący nie może przerzucić całego ciężaru postępowania na organ administracji publicznej. Zasada oficjalności postępowania dowodowego nie oznacza, że strona może zachowywać się biernie w jego toku, co oznacza, że na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona na siebie określone skutki prawne (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 października 2007 r. sygn. IV SA/Wa 1223/07).
Wskazane powyżej okoliczności prowadzą do konstatacji, że organy administracji publicznej dokonały prawidłowej oceny prawnej i doszły do słusznych wniosków. Jak trafnie zauważył organ II instancji nie spełnienie nawet minimalnych wymogów co do formy oświadczenia woli uniemożliwiło organom uznanie wyrażenia zgody za skuteczne.
W związku z powyższym Sąd nie widzi podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i podziela przeprowadzone w niej rozumowanie oraz wyciągnięte przez organy wnioski. W ocenie Sądu nie można również stwierdzić naruszeń przepisów k.p.a., na które wskazano w skardze ani innych, które mogłyby stać się podstawą do uchylenia rozstrzygnięcia organu II instancji.
W takim stanie sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło