IV SA/Wa 433/15

WyrokWSA w Warszawie2015-05-21

Skład orzekający: Anna Szymańska, Alina Balicka, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim, przy jednoczesnym zamieszkiwaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej poza granicami Polski, uzasadnia udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim nie jest wystarczającą przesłanką do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeśli nie uzasadnia ono faktycznego zamieszkiwania na terytorium Polski przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Organy prawidłowo ustaliły, że skarżąca wraz z rodziną mieszka i prowadzi działalność gospodarczą poza Polską, a jej pobyty w Polsce mają charakter krótkotrwały, co nie spełnia wymogu uzasadnienia zamieszkiwania na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
Stan faktyczny
A. D., obywatelka Republiki B., wnioskowała o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce ze względu na małżeństwo z obywatelem polskim. Wojewoda odmówił, wskazując, że centrum życiowe rodziny znajduje się na B. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając, że skarżąca przez większość okresu ważności ostatniego zezwolenia przebywała poza Polską, a jej mąż prowadzi działalność gospodarczą na B., gdzie mieszka również ich córka. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że związek małżeński i potrzeba opieki nad dzieckiem wymagającym leczenia w Polsce powinny uzasadniać jej pobyt.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...], z dnia [...] października 2014 r., wydaną na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573 ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...]orzekającej o odmowie udzielenia obywatelce Republiki B.– A. D., zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ustaleniach faktycznych organ wskazał, że w dniu 10 grudnia 2013 r. A. D. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim W. D. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. odmówił udzielenia cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia, stwierdzając, iż nie uzasadniła konieczności przebywania w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Organ I instancji stwierdził, że centrum życiowe cudzoziemki i jej męża znajduje się na B., gdzie zamieszkują i prowadzą działalność gospodarczą, a ich najmłodsza córka uczęszcza do szkoły. Odwołanie od ww. decyzji wniosła A. D. Rozpatrując odwołanie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ustalił, że A. D. od dnia 2 marca 1984 r. pozostaje w związku małżeńskim z W. D., który od dnia 10 czerwca 2011 r. posiada polskie obywatelstwo. Ostatnie zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce cudzoziemka uzyskała od Wojewody [...] w dniu 15 lutego 2013 r., z terminem ważności do dnia 14 lutego 2014 r. We wniosku o udzielenie przedmiotowego zezwolenia cudzoziemka wskazała jako adres aktualnego i zamierzonego pobytu: ul. [...], B.. W trakcie postępowania przed organem I instancji funkcjonariusze Straży Granicznej przeprowadzili wywiad środowiskowy pod adresem B. ul. [...] i w rozmowie z J. D., teściową cudzoziemki ustalili, że aplikująca wyjechała w styczniu na B., gdyż straciła ważność jej karta pobytu. Podała, że synowa wraz z córką bardzo często przebywa w jej domu, gdy córka ma wolne w szkole, że wyjeżdża głównie na B., gdzie jej mąż prowadzi własny zakład produkujący meble, natomiast sama nie pracuje, gdyż opiekuje się najmłodszą córką, która wymaga stałej opieki i leczenia oraz uczęszcza do szkoły na B. Natomiast w dniu 28 maja 2014 r. przesłuchana została cudzoziemka i podała, że do 2012 r. lub 2013 r. prowadziła wraz z mężem działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast obecnie mają na B. firmę produkującą obicia tapicerskie do mebli, z dochodów rozliczają się na B., gdzie mieszkają w mieście B., razem z córką E., która uczęszcza do miejscowego gimnazjum i synem A. Podczas pobytów w Polsce mieszkają w B. przy ul. [...]. Ostatni raz przyjechała do Polski 27 maja 2014 r. aby stawić się na przesłuchanie, a ponownie przyjedzie 4 czerwca 2014 r. z uwagi na pobyt córki w sanatorium. Cudzoziemka zeznała, że na podstawie posiadanego ostatniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony przebywała w Polsce łącznie około 1 -2 miesiące. Ponadto podała, że chcieliby wraz z mężem mieszkać w Polsce. Tego samego dnia przesłuchany został również W. D., małżonek cudzoziemki, który potwierdził podane przez nią informacje. Zeznał także, że w okresie ważności ostatniego zezwolenia pobytowego żony więcej przebywali na B. niż w Polsce. Podał, że nie mają planów na przyszłość, chcą pracować, a w sytuacji gdyby żona dostała obywatelstwo, chcieliby kupić mieszkanie w W. Organ odwoławczy ustalił także, że córka cudzoziemki w dniach od 4 czerwca 2014 r. do 22 czerwca 2014 r. przebywała na leczeniu w Centrum [...] w G. W dniu 20 sierpnia 2014 r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w B. przeprowadzili wywiad środowiskowy w zadeklarowanym miejscu zamieszkania cudzoziemki w B. i ustalili, że cudzoziemka wraz z mężem i córką przyjeżdża tam kilka razy do roku, przeważnie w okresie świątecznym i wakacyjnym, w ich domu przy ul. [...] był niedawno przeprowadzany remont i obecnie nikt w nim nie zamieszkuje. W trakcie wywiadu w lokalu tym nikogo nie zastano. Na podstawie przekroczeń granicy cudzoziemki z dnia 30 lipca 2014 r., organ ustalił odwoławczy ustalił, że przez przeważający czas ważności ostatniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemka przebywała poza granicami Polski, również jej syn M. D., ur. 1988 r. w styczniu 2013 r. opuścił Polskę i brak jest informacji, aby ponownie wjechał na jej terytorium, a jej córka – M. D., ur. 1984 r. przebywała głównie poza granicami Polski. Z zaświadczeń z dnia 8 lipca 2014 r. i 5 września 2014 r. o stanie zdrowia małoletniej E. D. wynika, że wymaga ona specjalistycznej opieki zdrowotnej i rehabilitacji. W piśmie z dnia 9 września 2014 r. strona wyjaśniła, że córka ma polskie obywatelstwo, a zatem ma prawo do leczenia w Polsce, co bez obecności matki, która jest jej prawnym opiekunem, nie jest to możliwe. Natomiast jej matka, nie posiadając zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce, nie może podejmować decyzji dot. procesu diagnostyczno-rehabilitacyjnego, a jednocześnie opieka medyczna na B. nie jest wystarczająca. W oparciu o powyższe ustalenia organy orzekające w sprawie uznały, że cudzoziemka, jak i jej mąż W. D., zamieszkują i pracują na terytorium B., tam też do szkoły uczęszcza ich małoletnia j córka, a do Polski przyjeżdżają na krótkie pobyty. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał również, że w trakcie pobytu córki w placówce leczniczej w dniach od 4 czerwca 2014 r. do 22 czerwca 2014 r. cudzoziemka przebywała głównie poza Polską, tj. w dniu 30 maja 2014 r. opuściła terytorium Polski i ponownie na nie wjechała w dniu 21 czerwca 2014 r., by znów wyjechać w dniu 23 czerwca 2014 r. Następne pobyty aplikującej w Polsce miały miejsce w dniach: od 30 czerwca 2014 r. do 4 lipca 2014 r. i od 26 sierpnia 2014 r. do 30 sierpnia 2014r. Wobec powyższego, organ uznał, że twierdzenia dotyczące konieczności pobytu aplikującej w Polsce z uwagi na opiekę i leczenie córki są bezpodstawne. Niezasadne jest także stwierdzenie, że bez zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemka nie może skutecznie zaplanować przebiegu rehabilitacji swojej córki w Polsce, gdyż ma możliwość wystąpienia o wizę długoterminową, gdzie nie ma obowiązku wykazania, że okoliczność, która jest podstawą ubiegania się, uzasadnia zamieszkiwanie cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Organ odwoławczy uznał, że w toku postępowania strona nie wykazała, że ma zamiar przebywać w Polsce przez czas dłuższy niż 3 miesiące w roku, tj. potwierdzenia zamieszkiwania i wykonywania prący lub działalności gospodarczej przez jej męża, bądź przez nią samą w Polsce, czy też uczęszczania przez córkę do szkoły w Polsce. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że cudzoziemka nie zamieszkiwała i nie ma zamiaru zamieszkać w najbliższym czasie w B. pod podanym we wniosku adresem, a jej plany związane z Polską nie są konkretne. Ustawa o cudzoziemcach jednoznacznie określa, że okoliczność, która jest podstawą ubiegania się przez cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (m.in. pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim), musi uzasadniać jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Małżonek cudzoziemki zamieszkuje poza terytorium Polski i brak jest przesłanek świadczących o tym, że zamierza zamieszkać wraz z żoną w Polsce, a zatem związek małżeński z obywatelem polskim nie może stanowić w chwili obecnej podstawy pobytu cudzoziemki w Polsce. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2014 r. wniosła A. D.. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego w postaci przepisu art. 53 ust. 1 pkt. 6, w zw. z art. 55 ust 1 ustawy cudzoziemcach, poprzez zastosowanie wybiórczej interpretacji zgromadzonego materiału dowodowego mającego dopasować przewodnią myśl organów administracji państwowej, że niezasadnym jest uznanie, że skarżąca pomimo istnienia jej wieloletniego związku małżeńskiego z obywatelem polskim W. D., posiadania dziecka będącego obywatelem polskim wymagającego specjalistycznego leczenia nie uprawnia jej do zamieszkiwanie na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące, - naruszenie przepisu art. 6, 7,8 i 11, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną i zawężającą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła okoliczności uzasadniające jej zasadność. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zatem skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw. Wniosek wszczynający postępowanie w przedmiotowej sprawie został złożony w dniu 10 grudnia 2013 r. W dniu 1 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650, ze zm.). Zgodnie z art. 513 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, do postępowań administracyjnych, których nie zakończono do dnia wejścia w życie tej ustawy decyzją ostateczną, a które zostały wszczęte przed tym dniem na podstawie ustawy, o której mowa w art. 521, tj. ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573, ze zm.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Przesłanką udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, na którą skarżąca powołała się we wniosku z dnia 10 grudnia 2013 r., było pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim. Art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach zawiera zamknięty katalog przesłanek, od których uzależniono udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, o ile okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o zezwolenie, uzasadnia zamieszkanie przez cudzoziemca na terytorium Polski przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Przepis ten przewiduje, że cudzoziemcowi, który spełnia te warunki, "udziela się" zezwolenia. Taka konstrukcja przepisu oznacza, że spełnienie jednego z warunków w nim wymienionych zobowiązuje organ do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jedną z przesłanek uzasadniająca udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, wymienioną w pkt 6 art. 53 ust. 1 ww. ustawy, jest bycie małżonkiem obywatela polskiego. Z zapisu tego wynika, że małżeństwo z obywatelem polskim stanowi samodzielną przesłankę udzielenia zgody na zamieszkanie na czas oznaczony. W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest pozostawanie skarżącej od wielu lat w związku małżeńskim z W. D., który od dnia 10 czerwca 2011 r. posiada polskie obywatelstwo. Spełnienie przesłanki bycia małżonkiem obywatela polskiego nie oznacza jednak automatycznie, że zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony zostanie przyznane. Konieczne jest dodatkowo niewystępowanie przesłanek negatywnych oraz wykazanie dodatkowych warunków, jeżeli są wymagane. Dodatkowym warunkiem ustawowym, który musi być spełniony przez cudzoziemca będącego małżonkiem obywatela polskiego jest to, że bycie małżonkiem obywatela polskiego ma uzasadniać zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy uznać, że organy w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zasadnie uznały, że pozostawanie skarżącej w związku małżeńskim z obywatelem polskim obecnie nie uzasadnia jej zamieszkiwania na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Z ustaleń organów, w oparciu o przesłuchanie skarżącej, które miało miejsce w dniu 28 maja 2014 r. wynika, że do 2012 lub 2013 roku skarżąca prowadziła z mężem działalność gospodarczą na terytorium Polski. Obecnie mieszkają na B. w B., gdzie prowadzą firmę produkującą obicia tapicerskie do mebli. Mieszka z nimi ich małoletnia córka E., która uczęszcza do miejscowego gimnazjum. Córka ze względu na stan zdrowia wymaga opieki, którą na co dzień sprawuje skarżąca. Skarżąca z rodziną przyjeżdża do Polski i wówczas mieszka w B. przy ul. [...]. Z przekroczeń granicy z dnia 30 lipca 2014 r. wynika, jak ustalił organ, że przez czas ważności ostatniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wydanego w dniu 15 lutego 2013 r. z terminem ważności do dnia 14 lutego 2014 r., skarżąca przez przeważający czas przebywała poza granicami Polski. Skarżąca na tę okoliczność zeznała, że na podstawie ostatniego zezwolenia na zamieszkanie przebywała w Polsce łącznie około 1-2 miesięcy. Przesłuchany w toku postępowania mąż skarżącej – W. D. potwierdził, że w okresie ważności ostatniego zezwolenia pobytowego żony więcej przebywali na B. niż w Polsce. Z powyższego wynika, że skarżąca z mężem i małoletnią córką mieszkają na B., gdzie prowadzą firmę a córka uczęszcza do gimnazjum. Te okoliczności wskazują, że obecnie miejscem zamieszkania rodziny skarżącej jest B. Skarżąca nie wykazała, że pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim obecnie uzasadnia jej zamieszkiwanie na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Przy czym nie chodzi tutaj o przyjazdy w określonych celach (np. leczenie), odwiedziny, tylko o zamieszkiwanie. Jeżeli skarżąca sprawuje opiekę nad małoletnią córką uczęszczającą do szkoły na B., to trudno w tej sytuacji mówić o możliwości zamieszkiwania skarżącej w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Jednocześnie sformułowanie " przez okres dłuższy niż 3 miesiące" należy rozumieć jako jeden przedział czasowy. W myśl art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53-53b. Dokonując literalnej wykładni tego przepisu podkreślić należy, iż użycie przez ustawodawcę określenia "cudzoziemcowi odmawia się" nie nasuwa wątpliwości, iż mamy do czynienia z obowiązkiem wydania decyzji o określonej treści w przypadku zaistnienia określonych w nim przesłanek. Tym samym nie można przyjąć, iż przy orzekaniu na gruncie tego przepisu organ dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną jako "uznanie administracyjne". A zatem orzeczenie o odmowie udzielenia zezwolenia jest obligatoryjne i nie jest zależne od woli orzekającego organu. Wobec zaistnienia przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 1, ponieważ skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, gdyż fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim obecnie nie uzasadnia jej zamieszkiwania na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące, zobligowało organ do wydania decyzji odmownej. Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów procesowych, w tym zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.), które mogłoby mieć wpływ na wynik postępowania. Wbrew twierdzeniom skargi, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i dokonał jego prawidłowej oceny. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło