IV SA/Wa 434/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia [...] września 2014r. nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa, po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika J. S. (dalej: skarżący) w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...] czerwca 2014r. znak [...], odmówił przywrócenia terminu. Podstawą wydania postanowienia były następujące ustalenia przywołane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. odmówił uzgodnienia projektu decyzji Prezydenta Miasta L. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków w zabudowie zagrodowej służącej produkcji rolnej wraz z urządzeniami budowlanymi i niezbędną infrastrukturą zewnętrzną oraz zjazdu, przewidzianą do realizacji w L. przy ulicy P. [...], na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...] oraz fragmencie działki pasa drogowego o numerze [...] w obrębie [...]. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi Inwestora w dniu 11 czerwca 2014r. Zażalenie na w/w postanowienie z dnia [...] czerwca 2014r. pełnomocnik Inwestora nadała w dniu 23 czerwca 2014r., a więc pięć dni po upływie ustawowego terminu do złożenia zażalenia. Następnie pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 30 czerwca 2014r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. Odmawiając przywrócenia terminu Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał, że pełnomocnik skarżącego nie zachowała wymogów wynikających z art. 58 § 2 kpa. Składając bowiem zażalenie na postanowienie RDOŚ w L. dokonała tej czynności po terminie, bez wniosku o jego przywrócenie. Wniosek taki złożyła kolejnym pismem załączając ponownie zażalenie. Pismem z dnia 3 grudnia 2014r. pełnomocnik skarżącego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2014r. wydanego w [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzuciła: - naruszenie art. 58 § 2 kpa poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że złożony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. nie spełnia wymogu łącznego spełnienia wymogów formalnych wskazanych w tym przepisie, tj. złożenia prośby o przywrócenie terminu oraz dokonania czynności, dla której określony był termin, podczas gdy zarówno wniosek, jak i zażalenie zostało wniesione z zachowaniem 7 – dniowego terminu, o którym mowa we wskazanym przepisie. Wskazała, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało odmową przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, a w konsekwencji zamknęło stronie drogę do merytorycznej kontroli instancyjnej postanowienia organu administracyjnego organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi podniosła w szczególności, że z treści art. 58 § 2 kpa wynika, że warunkiem koniecznym rozpoznania przez organ przywrócenia terminu jest złożenie przez zainteresowanego stosownego wniosku, zatem nie można go składać w sposób dorozumiany. Oznacza to, że sam fakt wystąpienia z zażaleniem , jeżeli nie zawiera ono wymienionego wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia, nie uprawnia do domniemania, że tego rodzaju żądanie zostało zgłoszone (wyrok NSA z dnia 2.02.2011r., II OSK 222/2010). Skoro w przedmiotowej sprawie - zdaniem GDOŚ – pełnomocnik inwestora złożył samo zażalenie (bez wniosku o przywrócenie terminu) po upływie siedmiodniowego terminu – brak było podstaw do orzekania w przedmiocie tego wniosku. Zatem organ, zamiast rozpoznawać wniosek, winien wydać rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 134 kpa, a nie w oparciu o przepisy o przywracaniu terminu. Skoro jednak organ postanowił wydać rozstrzygnięcie w oparciu o art. 58 kpa i nast. należy przyjąć, że rozpoznał zgłoszony przez pełnomocnika inwestora wniosek o przywrócenie terminu z dnia 30 czerwca 2014r., który spełniał wszystkie warunki formalne nałożone przez ustawodawcę w art. 58 kpa, bowiem został zgłoszony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (23 czerwca 2014r.) i jednocześnie z nim zostało wniesione zażalenie. Autor skargi przywołał stanowisko zawarte w wyroku NSA z dnia 2 lutego 2007r. II OSK 295/2006, zgodnie z którym "brak równoczesnego złożenia prośby o przywrócenie terminu i zażalenia nie może stanowić samoistnej podstawy odmowy przywrócenia terminu, w sytuacji zażalenie to zostało faktycznie wniesione przed złożeniem tego wniosku i nie zostało jeszcze rozpoznane. (...) W orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się za dopuszczalne złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia po uprzednim złożeniu tego środka zaskarżenia. Przyjmuje się bowiem, iż w dacie złożenia środka zaskarżenia ustaje przeszkoda, dla której jego wniesienie w terminie nie było możliwe i dlatego też od tego dnia rozpoczyna bieg 7 – dniowy termin do złożenia wniosku o jego przywrócenie". Wskazał, że taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, nadto że wbrew twierdzeniom GDOŚ postanowienie organu I instancji z [...] czerwca 2014r. doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 czerwca 2014r., a nie 11 czerwca 2014r. W odpowiedzi na skargę organ podzielił stanowisko zawarte w skardze poparte argumentacją zawartą w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygnatura akt II OSK 295/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie był przepis art. 58 § 2 kpa, który przewiduje instytucję przywrócenia uchybionego terminu stwarzając możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Przesłanki przywrócenia przez organ terminu są następujące: - uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie, - wniesienie prośby o przywrócenie terminu, - jednocześnie z wniesieniem prośby należy dokonać czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, - wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności dla której przewidziany był uchybiony termin, winno nastąpić ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Tak więc warunkiem przywrócenia terminu, zgodnie z art. 58 § 1 kpa, jest uprawdopodobnienie, że jego uchybienie nastąpiło bez winy wnoszącego pismo. Jednocześnie skuteczność tego wniosku uzależniona jest od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 58 kpa, w tym dochowania terminu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz jednoczesnego dokonania czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin. W przedmiotowej sprawie organ nie badał wystąpienia wszystkich przesłanek, ograniczając się do ustalenia, że pełnomocnik skarżącego składając zażalenie dokonała tej czynności po terminie, bez wniosku o jego przywrócenie. Jednocześnie organ stwierdził, że wniosek taki złożyła kolejnym pismem załączając ponownie zażalenie. Twierdzenia te są sprzeczne, a dokonana przez organ wykładnia przepisu art. 58 kpa wadliwa. Zauważyć należy, że brak równoczesnego złożenia prośby o przywrócenie terminu i zażalenia nie może stanowić samoistnej podstawy odmowy przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zażalenie to zostało faktycznie wniesione przed złożeniem tego wniosku i nie zostało jeszcze rozpoznane. W orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się za dopuszczalne złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia po uprzednim złożeniu tego środka zaskarżenia, jak to miało miejsce w sprawie niniejszej. Wniosek ten jednak musi być złożony nie później niż w terminie 7 dni od złożenia środka zaskarżenia. Przyjmuje się bowiem, że w dacie złożenia środka zaskarżenia ustaje przeszkoda, dla której jego wniesienie w terminie nie było możliwe i dlatego też, od tego dnia rozpoczyna bieg 7 dniowy termin do złożenia wniosku o jego przywrócenie - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2007r. sygn. akt II OSK 295/06, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela. Zauważyć też należy, że organ błędnie wskazał datę odbioru postanowienia przez pełnomocnika Inwestora na dzień 11 czerwca 2014r. Aczkolwiek w aktach administracyjnych przedstawionych WSA w Warszawie ze skargą brak jest zwrotnego poświadczenia odbioru postanowienia RDOŚ w L. z dnia [...] czerwca 2014r. dla pełnomocnika Inwestora, to z pisma organu I instancji do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska datowanego na dzień 26 czerwca 2014r. wynika, że postanowienie doręczono pełnomocnikowi J. S. 13 czerwca 2014r., co koresponduje z zarzutem skargi. Jednocześnie w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów, że doręczenie to nastąpiło w innej dacie. Stwierdzone uchybienia dają podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie powołanych przepisów prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym jej rozpoznaniu organ obowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazania i zaprezentowaną wykładnię. Mając zatem na uwadze wskazane okoliczności, ze względu na naruszenie przez organ przepisów postepowania tj. art. 7, 8 i art. 58 kpa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku. ----------------------- 4