IV SA/Wa 434/24
WyrokWSA w Warszawie2024-05-17
Skład orzekający: Agnieszka Wąsikowska, Joanna Borkowska, Elżbieta Granatowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym złożony przed wydaniem decyzji kończącej to postępowanie wygasa z chwilą wydania tej decyzji i czy postępowanie w sprawie dopuszczenia organizacji do udziału może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe z powodu ostateczności decyzji?Ratio decidendi
Wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym złożony w toku tego postępowania nie wygasa wskutek wydania decyzji kończącej postępowanie, nawet jeśli decyzja ta stała się ostateczna. Postępowanie dotyczące dopuszczenia organizacji do udziału nie staje się bezprzedmiotowe z powodu ostateczności decyzji i nie może być umorzone z tego powodu. Organ odwoławczy powinien rozpatrzyć merytorycznie zażalenie na odmowę dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Stowarzyszenie ekologiczne złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia budowlanego. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił dopuszczenia organizacji, uznając, że nie wykazała interesu społecznego i że postępowanie odbywa się bez udziału społeczeństwa. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska umorzył postępowanie w kwestii dopuszczenia organizacji, uznając wniosek za bezprzedmiotowy z powodu ostateczności decyzji środowiskowej. Stowarzyszenie zaskarżyło to postanowienie do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 13 listopada 2023 r. i zasądził od GDOŚ na rzecz Stowarzyszenia kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Borkowska Asesor WSA Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 17 maja 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 13 listopada 2023 r., znak DOOŚ-WDŚZIL.420.20.2023.AFI.mk.2 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie dopuszczenia do udziału w postępowaniu 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz [...] z siedzibą w [...] kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: GDOŚ) postanowieniem z 13 listopada 2023 r., DOOŚ-WDŚZIL.420.20.2023.AFI.mk,2 na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), dalej k.p.a., w związku z zażaleniem [...] z siedzibą w O. z 21 lipca 2023 r. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej: RDOŚ) z [...] lipca 2023 r., znak: [...], odmawiające dopuszczenia [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na " budowie [...]"
- uchylił ww. postanowienie w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w kwestii dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowania w całości.
Organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy wnioskiem z 4 lipca 2023 r. Stowarzyszenie wystąpiło do RDOŚ w P., wskazując jako podstawę prawną swojego żądania art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094, ze zm.), dalej u.o.o.ś., lub alternatywnie, w zależności od przepisów mających zastosowanie w sprawie, art. 31 k.p.a., o dopuszczenie do udziału na prawach strony w omawianym postępowaniu.
We wniosku Stowarzyszenie wskazało, że jest organizacją społeczną, ekologiczną, której głównym celem statutowym jest "zachowanie, ochranianie i odtwarzanie dziedzictwa przyrodniczego", jak również zostało wpisane do Rejestru Stowarzyszeń KRS 5 października 2001 r., a więc prowadzi działalność statutową w zakresie ochrony środowiska minimum 12 miesięcy przed wszczęciem postępowania. Zdaniem Stowarzyszenia powyższe cele statutowe umożliwiają udział organizacji w powyższym postępowaniu.
RDOŚ postanowieniem z [...] lipca 2023 r., znak: [...], na podstawie art. 31 § 2 k.p.a., odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w prowadzonym postępowaniu. Odmowę uargumentował tym, że Stowarzyszenie w złożonym wniosku nie wykazało istnienia interesu społecznego, który przemawiałby za dopuszczeniem go do udziału w tym postępowaniu. Stowarzyszenie nie określiło w czym upatruje zagrożenie ze strony planowanego przedsięwzięcia oraz na które komponenty środowiska mogłoby ono szkodliwie wpłynąć - a zatem - zdaniem organu - nie przytoczyło żadnych okoliczności konkretyzujących interes społeczny w omawianej sprawie. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, że w sytuacji gdy dla wnioskowanej inwestycji, zaliczonej do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie został nałożony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a zatem postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych warunkowanych przebiega bez udziału społeczeństwa, nie ma zastosowania art. 44 u.o.o.ś.
W reakcji na powyższe Stowarzyszenie wniosło zażalenie 21 lipca 2023 r.
Wcześniej, bo [...] lipca 2023 r. RDOŚ wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znak: [...], stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla cytowanego na wstępie przedsięwzięcia. 15 sierpnia 2023 r. Stowarzyszenie złożyło odwołanie od ww. decyzji RDOŚ. GDOŚ postanowieniem z [...] listopada 2023 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania.
GDOŚ postanowieniem z 13 listopada 2023 r. wskazanym na wstępie uchylił postanowienie RDOŚ z [...] lipca 2023 r. odmawiające dopuszczenia [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w kwestii dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowania w całości.
Organ odwoławczy podkreślił, że na dzień wydania postanowienia organu pierwszej instancji ([...] lipca 2023 r.), postępowanie w sprawie głównej, tj. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, pozostawało w toku. Jednak [...] lipca 2023 r. RDOŚ wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla cytowanego na wstępie przedsięwzięcia. Decyzja ta została doręczona inwestorowi w dniu 27 lipca 2023 r., natomiast pozostałym stronom postępowania w trybie art. 49 k.p.a. (w związku z art. 74 ust. 3 u.o.o.ś.) poprzez publiczne ogłoszenie zawiadomieniem z 14 lipca 2023 r., udostępnionym w Biuletynie Informacji Publicznej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w P. [...] lipca 2023 r.
Organ wskazał, że dopiero z chwilą doręczenia Stowarzyszeniu ewentualnego postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu, organizacja uzyskałaby prawa strony, w myśl art. 31 § 3 k.p.a., a w tym prawo wniesienia odwołania. Stowarzyszenie nie zostało jednak dopuszczone do udziału w postępowaniu, a że jako jedyne złożyło odwołanie od decyzji RDOŚ z [...] lipca 2023 r., to jego odwołane nie zainicjowało skutecznie postępowania odwoławczego przed organem drugiej instancji.
Wobec powyższego, w ocenie GDOŚ, nie zostały spełnione kumulatywnie przesłanki warunkujące dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 k.p.a., a jego żądanie uznał za bezprzedmiotowe uwzględniając stan prawny i faktyczny istniejący w dacie orzekania. Decyzja stała się ostateczna. W sytuacji określonej w art. 138 § 1 pkt 2 in fme k.p.a. organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie umarza postępowanie pierwszej instancji.
Organ zwrócił też uwagę, że nie przychyla się do stanowiska prezentowanego częściowo w orzecznictwie, jakoby uprawnienie organizacji społecznej nie wygasało na skutek wydania decyzji kończącej to postępowanie nawet wówczas, gdy nabyła ona cechę formalnej ostateczności wobec niewniesienia odwołania i wniosek ten nadal podlega merytorycznemu rozpatrzeniu, a w razie jego pozytywnego załatwienia decyzja ta traci powyższą cechę i podlega doręczeniu tej organizacji stosownie do art. 109 § 1 w związku z art. 31 § 3 k.p.a. GDOŚ wskazał, że pogląd powyższy godzi w zasadę ostateczności decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 k.p.a. i zasadę pewności prawa, stanowiące fundament praworządnego państwa prawa.
Końcowo organ podniósł, że swoje stanowisko opiera na poglądach NSA wyrażonych w wyroku z 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 265/18 oraz wyroku z 27 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 561/22.
[...] w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło naruszenie, mające istotny wpływ na wynik sprawy art. 138 § 1 pkt 2, w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 31 § 1 i 2 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania o dopuszczenie skarżącego do udziału w postępowaniu, pomimo że postępowanie odwoławcze, jak i pierwszej instancji nie stało się bezprzedmiotowe w wyniku złożenia przez skarżącego wniosku o dopuszczenie do postępowania przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.
Wobec powyższego wniesiono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz w myśl art. 200 p.p.s.a. o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W uzasadnieniu [...] zwróciło uwagę, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu i jednocześnie wskazuje, że w orzecznictwie przeważa pogląd przeciwny, zgodnie z którym w sytuacji złożenia przez organizację społeczną wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. uprawnienie tej organizacji do dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 k.p.a.) nie wygasa wskutek wydania decyzji kończącej to postępowanie nawet wówczas, gdy nabyła ona cechę formalnej ostateczności wobec niewniesienia odwołania. Wniosek ten nadal podlega merytorycznemu rozpatrzeniu, a w razie pozytywnego jego załatwienia decyzja ta traci powyższą cechę i podlega doręczeniu tej organizacji stosownie do art. 109 § 1 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a. Skarżący powołał wyroki NSA i WSA na poparcie powyższych twierdzeń. Zdaniem Strony powyższa linia orzecznicza ustanawia słuszną zasadę odpowiednich gwarancji procesowych dla strony, która zgłosiła swój udział w sprawie w czasie właściwym, tj. przed zakończeniem postępowania. Nierozpatrzenie wniosku w sprawie dopuszczenia organizacji do udziału przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie łub wydanie postanowienia odmownego, a następnie wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie bez oczekiwania na uprawomocnienie się tego postanowienia, czyniłoby bowiem iluzorycznym uprawnienia organizacji społecznej określone w art. 31 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2023, poz. 1634; dalej: p.p.s.a.). Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Z akt sprawy wynika, że 4 lipca 2023 r. Stowarzyszenie wystąpiło do RDOŚ w P., wskazując jako podstawę prawną swojego żądania art. 44 u.o.o.ś., lub alternatywnie, w zależności od przepisów mających zastosowanie w sprawie, art. 31 k.p.a., o dopuszczenie do udziału na prawach strony w omawianym postępowaniu. RDOŚ postanowieniem z [...] lipca 2023 r., na podstawie art. 31 § 2 k.p.a., odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w prowadzonym postępowaniu. Odmowę uargumentował tym, że Stowarzyszenie w złożonym wniosku nie wykazało istnienia interesu społecznego, który przemawiałby za dopuszczeniem go do udziału w tym postępowaniu. Wskazał też, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych warunkowanych przebiega bez udziału społeczeństwa, a zatem nie ma zastosowania art. 44 u.o.o.ś. GDOŚ zaskarżonym postanowieniem uchylił ww. postanowienie RDOŚ w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w kwestii dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowania w całości.
Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 31 § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.) mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe skutkowało koniecznością jego uchylenia.
Sąd przychyla się do stanowiska [...] wyrażonego w skardze i podziela stanowisko wyrażone w powołanych przez Stronę orzecznictwie.
W okolicznościach tej sprawy należy zatem wskazać, że organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Z uwagi na brak wskazania w tym przepisie podstaw umorzenia postępowania odwoławczego, należy przy jego wykładni posługiwać się art. 105 k.p.a., a więc regulacją ustalającą przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. w przypadku, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. O umorzeniu postępowania odwoławczego można mówić jedynie wówczas gdy stało się ono bezprzedmiotowe w całości lub w części. O bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego zasadniczo świadczyć będą dwie okoliczności - cofnięcie odwołania lub ustalenie, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania administracyjnego. Jedynie te okoliczności będą uprawniały organ odwoławczy do zastosowania art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Decyzja wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. kończy bez merytorycznego rozstrzygnięcia etap postępowania kontrolnego a tym samym decyzja organu pierwszej instancji staje się ostateczna (o ile oczywiście nie wniesiono skargi do sądu administracyjnego).
Sąd w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu, że postępowanie wywołane wnioskiem [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, ponieważ decyzja RDOŚ z [...] lipca 2023 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "budowie [...]" jest ostateczna i nie toczy się postępowanie administracyjne.
Bezsporne jest i co wynika z akt sprawy, że [...] wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie wydania decyzji środowiskowej wpłynął do organu w dniu [...] lipca 2023 r., czyli przed wydaniem decyzji przez RDOŚ ww. przedmiocie, co miało miejsce w dniu [...] lipca 2023 r., a zatem w toku postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym uznać należy, że [...], które powołując się na swoje cele statutowe, zgłosiło w niniejszej sprawie chęć uczestniczenia w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa, służyło prawo rozważenia jego uczestniczenia w nim na prawach strony, a tym samym przysługiwało również skutecznie zażalenie na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu.
Wskazać również należy, że zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.) decyzje, od których nie przysługuje odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a więc decyzje ostateczne nie mogą być wzruszane dowolnie, lecz tylko w przypadkach i trybie określonym przez k.p.a. Ich trwałość polega więc na ograniczeniu możliwości ich wzruszania i nie jest równoznaczna z ich niezmienialnością. Decyzji ostatecznej służy tzw. domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Zasada ogólna trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji stosunków prawnych i stanowi jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Można wskazać, że wydanie postanowienia o przywróceniu uchybionego terminu do wniesienia odwołania, które ma charakter konstytutywny, czyni decyzję na powrót decyzją nieostateczną (zob. wyrok NSA z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 835/16, opubl. w Lex nr 2503884). Ewentualne uwzględnienie tego wniosku i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania rodzi ten skutek, że zaskarżona spóźnionym odwołaniem decyzja traci walor ostateczności z mocą wsteczną, a sprawa podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzyganiu w postępowaniu odwoławczym (zob. wyrok NSA z 20 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 690/12 oraz wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 1639/16).
Nie można uznać, że wygasło uprawnienie organizacji społecznej z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. do domagania się dopuszczenia do udziału w postępowaniu, gdy wniosek został złożony w toku postępowania, a wnioskodawca nie miał procesowego wpływu na prawomocne rozstrzygnięcie jego wniosku przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie i decyzji tej nie mógł zaskarżyć przed prawomocnym rozstrzygnięciem wniosku, a uznanie wniosku za bezprzedmiotowy uniemożliwia organizacji społecznej z tego tylko powodu skuteczne podejmowanie jakichkolwiek czynności procesowych zmierzających do zweryfikowania decyzji. (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1388/07). W innym zaś wyroku NSA stwierdził: "W sytuacji złożenia przez organizację społeczną wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., uprawnienie tej organizacji do dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 k.p.a.) nie wygasa wskutek wydania decyzji kończącej to postępowanie nawet wówczas, gdy nabyła ona cechę formalnej ostateczności wobec niewniesienia odwołania. Wniosek ten nadal podlega merytorycznemu rozpatrzeniu, a w razie pozytywnego jego załatwienia decyzja ta traci powyższą cechę i podlega doręczeniu tej organizacji stosownie do art. 109 § 1 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a.". (wyrok NSA z 25 października 2013 r., II OSK 1217/12). W tym miejscu dodać należy, że [...] wniosło odwołanie od decyzji RDOŚ z [...] lipca 2023 r., a GDOŚ stwierdził niedopuszczalność tego odwołania. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 maja 2024 r., IV SA/Wa 433/24., który przyjął, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie w okolicznościach sprawy jest przedwczesne.
Przykładowo można także wskazać, że w orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku wydania postanowienia o odmowie dopuszczenia tego stowarzyszenia do udziału w sprawie wymagającej udziału społeczeństwa organ ten powinien wstrzymać się z wydaniem decyzji środowiskowej do czasu nabycia ostateczności tego postanowienia. W konsekwencji postępowanie dotyczące dopuszczenia organizacji do udziału w niniejszej sprawie, a w szczególności postępowanie zażaleniowe nie stało się bezprzedmiotowe na skutek wydania decyzji środowiskowej, gdyż prowadziłoby to w istocie do pozbawienia w przypadku tegoż [...] realnego znaczenia przepisu art. 44 ust. 1 u.u.i.ś., zgodnie z którym organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania (wyrok NSA z 19 grudnia 2019 r. II OSK 343/18, co prawda sprawa dot. rozstrzygnięcia, w którym wymagany był udział społeczeństwa, ale zasada jest podobna).
Dlatego też, wbrew twierdzeniom GDOŚ, w rozpoznawanej sprawie, brak było podstaw do przyjęcia, iż merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, spowodowało bezprzedmiotowość, złożonego jeszcze przed wydaniem tej decyzji, wniosku [...] o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu, co mogłoby uzasadniać umorzenie postępowania.
W okolicznościach sprawy podkreślić jeszcze raz należy, że [...] nie złożyło wniosku po zakończeniu postępowania, tylko w trakcie. Wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie został złożony przez skarżącego na etapie postępowania przed organem I instancji.
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż w takim stanie rzeczy nie można uznać, że wygasło uprawnienie [...] z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. do domagania się dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Wniosek ten został złożony w toku postępowania, wnioskodawca nie miał procesowego wpływu na prawomocne rozstrzygnięcie jego wniosku przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie.
Zdaniem Sądu zasadnie podnosi strona skarżąca, że uznanie, że postępowanie w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu staje się bezprzedmiotowe z chwilą ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie mimo, że wniosek w tym zakresie złożony został przed zakończeniem tego postępowania prowadziłoby w istocie do pozbawienia przepisu art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. realnego znaczenia. Nierozpatrzenie takiego wniosku przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie lub wydanie postanowienia odmownego, a następnie wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie bez oczekiwania na uprawomocnienie się tego postanowienia, czyniłoby bowiem iluzorycznym uprawnienia organizacji społecznej określone w art. 31 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie zobowiązany do rozpatrzenia merytorycznego zażalenia skarżącego [...].
W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga okazała się zasadna i z tych względów, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (wpis, wynagrodzenie pełnomocnika, opłata kancelaryjna).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło