IV SA/Wa 435/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Michał Sowiński, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra infrastruktury z dnia [...] października 2008 roku nr [...] 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej M. S.A. z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury, zwany dalej "Ministrem", utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2008 r. nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], zmieniającą decyzję w sprawie ustalenia terenów przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] Minister zmienił decyzję w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych i do załącznika do decyzji nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych, w części VII, dla województwa [...], włączył do ewidencji terenów zamkniętych m.in. działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 2,9390 ha, obręb [...], gmina [...], powiat W., województwo [...]. Pismem z dnia 14 sierpnia 2008 r. M. S.A., zwana dalej "skarżącą", powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wezwała Ministra Infrastruktury do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją Ministra nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. W dniu [...] października 2008 r. Minister wydał decyzję nr [...], którą odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [...] października 2008 r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją podnosząc, iż skarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 28 kpa. Rozpoznając ponownie sprawę Minister decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, iż w przedmiotowej sprawie skarżąca nie może być uznana za stronę w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed Ministrem Infrastruktury na podstawie art. 4 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 z późn.zm.) a dotyczącym ustalania w drodze decyzji terenów zamkniętych, czyli terenów zastrzeżonych ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, na których Sygn. akt IV SA/Wa 435/09 usytuowane są linie kolejowe. Organ decyzyjny tj. minister właściwy do spraw transportu w tym przypadku może samodzielnie lub po przeprowadzeniu weryfikacji przedłożonego przez P. S.A. wniosku władczo zadecydować o ustaleniu terenów, na których usytuowane są linie kolejowe, w celu zapobieżenia wystąpieniu zagrożenia dla obronności i bezpieczeństwa państwa, przeciwdziałania tym zagrożeniom lub usunięcia ich skutków. W ocenie organu skarżąca ma w przedmiotowym postępowaniu jedynie interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy. Nie ma natomiast interesu prawnego, gdyż będący przedmiotem sprawy stosunek prawny powstaje wyłącznie między Ministrem Infrastruktury a właścicielami bądź użytkownikami wieczystym terenów. Taki stosunek nie powstaje natomiast między stronami umów zobowiązujących - jaką w przedmiotowej sprawie jest skarżąca, będąca dzierżawcą nieruchomości [...] o pow. 2,9390 ha, z obrębu [...], gmina [...], powiat W., województwo [...], którą to nieruchomość dzierżawi na podstawie stosownej umowy od P. S.A. Skargę na decyzję Ministra wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając jej naruszenie art. 28 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca jest jedynie "zainteresowana" faktycznie postępowaniem dotyczącym ustanowienia terenu zamkniętego, a nie chęcią ochrony swoich praw do zabudowy i zagospodarowania dzierżawionego terenu oraz do swobodnej realizacji prowadzonej działalności gospodarczej na podstawie stosunku prawnego długoletniej dzierżawy ujawnionego w księdze wieczystej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skarżąca posiada prawo do długoterminowej dzierżawy (do 2026 r.) działki ewidencyjnej nr [...] usytuowanej w W. przy ulicy [...], które to prawo zostało ujawnione w księdze wieczystej i jest skuteczne erga omnes. Tak długotrwała dzierżawa zapewnia Spółce konieczną stałość i pewność użytkowania gruntu, co pozwala na realizację obiektów budowlanych i ich eksploatację przez czas niezbędny dla opłacalności przedsięwzięcia. Dlatego też z prawem długoterminowej dzierżawy skorelowane zostało prawo do rozbudowy i zabudowy przez skarżącą przedmiotowej nieruchomości. Tym samym interes skarżącej wynika z konkretnego stosunku prawnego i jest przez to nie tylko interesem o charakterze faktycznym, ale i prawnym. Włączenie decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] przez Ministra Infrastruktury do ewidencji gruntów terenów zamkniętych powyższej działki Sygn. akt IV SA/Wa 435/09 ewidencyjnej nr [...] zmienia całkowicie dotychczasowe ustalenia dotyczące jej zagospodarowania przestrzennego, gdyż zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz.717 z późn.zm.) wszystkie tereny zamknięte są wyłączone ze sporządzonego dotychczas planu miejscowego. Objęciem zatem dzierżawionej przez skarżącą działki statusem terenu zamkniętego wiąże się ze znacznym ograniczeniem w jej zagospodarowaniu, w tym w zabudowie i nie pozostaje bez wpływu na przysługujące skarżącej prawo do jej zabudowy i eksploatacji zgodnie z założonymi planami finansowymi. Ponadto, włączenie powyższego gruntu do ewidencji terenów zamkniętych zmusza skarżącą do rozpoczęcia od nowa procedur związanych z uzyskanymi już decyzjami o warunkach zabudowy i zagospodarowania dzierżawionego terenu wobec zmiany właściwości organu uprawnionego do ich wydania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie zaś do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Sąd dopatrzył się w postępowaniu organów obu instancji uchybień, na które wprawdzie skarżący nie wskazał w skardze, jednak ich wystąpienie obliguje Sąd do Sygn. akt IV SA/Wa 435/09 uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu. Na wstępnie należy wyjaśnić, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w jakim doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa lub gdy zaistniała przesłanka wskazana w art. 145a § 1 kpa. W przypadku złożenia podania o wznowienie organ w pierwszej kolejności wszczyna postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia, na etapie którego bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Na tym etapie organ administracji bada również, czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Jeżeli jednak wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa tj. zawiera stwierdzenie wywodzące, że składający go podmiot uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, to organ rozpatrujący podanie w tej fazie postępowania nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta jest przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1999 r. sygn. IV SA 2397/98, Lex nr 47857). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w związku z tym, iż wniosek skarżącego o wznowienie postępowania oparty jest o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, za chybione należy uznać wywody organu zmierzające do wykazania, iż wnioskująca o wznowienie postępowania skarżąca nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia z dnia [...] lutego 2008 r., bowiem okoliczność ta winna być wyjaśniona i oceniona dopiero po wznowieniu postępowania, a nie w postępowaniu wstępnie oceniającym podanie o wznowienie postępowania, które – o czym była powyżej mowa – winno być ograniczone do oceny, czy podanie o wznowienie jest oparte na ustawowej przesłance wznowienia i czy zostało wniesione w terminie. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz Sygn. akt IV SA/Wa 435/09 utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] października 2007 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego – art. 149 § 1-3, 151 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustalenia i wykładnię organ uwzględni przy ponownym rozpoznawaniu wniosku skarżącego o wznowienie postępowania. W konsekwencji powyższego uznania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.