IV SA/Wa 438/17

WyrokWSA w Warszawie2017-05-23

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Anna Falkiewicz-Kluj, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca zwolnienia z zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla inwestycji polegającej na budowie ośrodka rehabilitacyjno-terapeutycznego została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności poprzez niewłaściwą ocenę wpływu inwestycji na zarządzanie ryzykiem powodziowym i zignorowanie wcześniejszych wskazań sądu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie wykonały w pełni zaleceń zawartych w poprzednim wyroku sądu. W szczególności nie wyjaśniono aktualności danych hydrologicznych stanowiących podstawę oceny, a organy nie wykazały w sposób konkretny, w jaki sposób wnioskowana inwestycja utrudni ochronę przeciwpowodziową. Sąd podkreślił, że przepis art. 88l ust. 2 Prawa wodnego pozwala na odstępstwo od zakazów, pod warunkiem oceny, czy nie utrudnia to ochrony przeciwpowodziowej, co w tej sprawie nie zostało wykazane.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. M. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej odmawiającą zwolnienia z zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla inwestycji polegającej na budowie ośrodka rehabilitacyjno-terapeutycznego. Organy obu instancji odmówiły zwolnienia, wskazując na potencjalne utrudnienia w zarządzaniu ryzykiem powodziowym. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa wodnego, w tym zignorowanie wskazań poprzedniego wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Zasądził od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz B. M. kwotę 780 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant referent Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia od zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz B. M. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 881 ust. 2 w związku z art. 881 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, po rozpatrzeniu odwołania B. M., utrzymał w mocy decyzję nr [...], Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. o odmowie zwolnienia inwestycji od zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż pismem z dnia [...] lipca 2014 r. B. M. oraz D. M. wystąpili do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z wnioskiem o zwolnienie z zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla inwestycji polegającej na budowie ośrodka rehabilitacyjno-terapeutycznego dla dzieci z wrodzonymi i nabytymi wadami narządu ruchu, a także na budowie stajni i dwóch budynków pomocniczych na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], zlokalizowanych w miejscowości W., gmina W.. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., organ I instancji odmówił wnioskowanego zwolnienia. W wyniku rozpatrzenia odwołania B. M. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1398/15, uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując w uzasadnieniu, że nie została wyjaśniona aktualność cytowanych danych, zawartych w opracowaniu Dyrektora RZGW w W., na podstawie którego poczyniono porównania hydrologiczne rzędnych terenu. Sąd zwrócił uwagę, że okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie w kontekście jakiejkolwiek analizy hydrologicznej na wypadek powodzi, przy czym powołano się na pismo RZGW z dnia [...] maja 2007 r., w którym budowę budynków na przedmiotowym terenie uznano za dopuszczalną. Organ nie dokonał w sposób wyczerpujący oceny wnioskowanego zamierzenia inwestycyjnego w aspekcie utrudnienia ochrony przed powodzią. Sąd wskazał, że odmowie zwolnienia z zakazu musi towarzyszyć wykazanie realnego i konkretnego utrudnienia w działaniach związanych z ochroną przed powodzią. W ocenie Sądu zasadnie skarżący wywodził, że stanowisko organu, zgodnie z którym ograniczenie terenów zalewowych poprzez wprowadzanie nowej zabudowy powoduje zwiększenie kulminacji fali powodziowej i zalewanie terenów zurbanizowanych, nie zostało odniesione do realiów rozpatrywanej sprawy. W zaskarżonej decyzji nie uwzględniono stopnia zurbanizowania terenu sąsiadującego z obszarem, na którym jest planowana inwestycja, w ocenie Sądu zaś brak jest terenów o takim walorze. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania B. M. Prezes KZGW decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Po powtórnym rozpatrzeniu wniosku B. M. oraz D. M. zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. ponownie odmówił zwolnienia przedmiotowej inwestycji od zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, wskazując na następujące kwestie: 1) przedsięwzięcie będzie w całości realizowane na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, zgodnie z informacjami zawartymi w "Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej - Etap II - rzeka M.", które w myśl art. 14 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. nr 32, poz. 159) zachowuje ważność do dnia sporządzenia mapy zagrożenia powodziowego; 2) rzędne terenu, na którym planowane jest wykonanie inwestycji, kształtują się zgodnie z mapą sytuacyjno-wysokościową pochodzącą z zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starosty [...] na poziomie 103,1-103,5 m n.p.m. Kr w rejonie planowanego budynku ośrodka oraz 103,1-103,3 m n.p.m. Kr w rejonie projektowanych budynków pomocniczych i stajni, natomiast rzędna wody powodziowej o prawdopodobieństwie wystąpienia 1% wynosi ok. 103,35-103,59 m n.p.m., co oznacza, że w przypadku wystąpienia sytuacji powodziowej głębokość zalewu w rejonie zabudowy będzie wynosić nawet do 0,5 m; 3) planowana inwestycja miałaby służyć dzieciom z wrodzonymi i nabytymi wadami narządu ruchu, których zdolności motoryczne są ograniczone, co może stanowić utrudnienie w trakcie ewentualnej ewakuacji koniecznej w przypadku wystąpienia sytuacji powodziowej; 4) projektowane obiekty kubaturowe będą stanowiły nową sztuczną barierę dla przepływu wód powodziowych, zaś ze względu na ich lokalizację w bliskim sąsiedztwie rzeki, istnieje realne zagrożenie spiętrzania przez nie wód powodziowych; 5) w wyniku realizacji inwestycji na terenie w chwili obecnej praktycznie niezabudowanym powstaną obiekty o łącznej powierzchni ok. 2350 m2, co spowoduje zmniejszenie naturalnej retencji analizowanego obszaru, pomniejszeniu ulegną bowiem nie tylko obszary, przez które mogą przepływać wody powodziowe, ale również sama powierzchnia gruntu służąca infiltracji; 6)na terenach zlokalizowanych ok. 2 km powyżej nieruchomości wnioskodawców obszary szczególnego zagrożenia powodzią zostały znacznie ograniczone poprzez wykonanie nasypów ziemnych, co skutkować może zwiększeniem prędkości przepływu wód powodziowych oraz intensyfikacją ich oddziaływania na obszary położone poniżej, w tym również na analizowane działki wnioskodawców. Organ I instancji wskazał, iż wydanie decyzji, o której mowa w art. 88l ust. 2 ustawy Prawo wodne, musi zostać poprzedzone analizą wpływu projektowanej inwestycji na zarządzanie ryzykiem powodziowym. Dopiero w przypadku stwierdzenia, iż przedsięwzięcie nie będzie utrudniało ww. zarządzania organ może przystąpić do oceny zaproponowanych rozwiązań technicznych, w tym zabezpieczenia przedmiotowego przedsięwzięcia przed powodzią. W ocenie organu objęte wnioskiem działania mogą utrudniać zarządzanie ryzykiem powodziowym, a zatem nie ma możliwości zwolnienia inwestycji z zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Wyznaczone przez ustawodawcę cele zarządzania ryzykiem powodziowym obejmują ograniczenie potencjalnych negatywnych skutków powodzi dla życia i zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej (por. art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo wodne). W odwołaniu B. M. zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz 88l ust. 2 ustawy Prawo wodne - poprzez błędną wykładnię utożsamiającą zarządzanie ryzykiem powodziowym z ochroną przed powodzią oraz pominięcie na gruncie przesłanki "nieutrudniania zarządzania ryzykiem powodziowym" proponowanych przez wnioskodawców rozwiązań mających na celu zminimalizowanie skutków ewentualnej powodzi, w tym wyniesienie poziomu "0" planowanych budynków oraz wyniesienie poziomu drogi i jej projektowanego odwodnienia. Prezes KZGW wskazał, iż po zapoznaniu się z wyrokiem i ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy stwierdził, że status obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uregulowany został w art. 9 ust. 1 pkt 6c ustawy Prawo wodne. Zgodnie z tym przepisem poprzez obszary szczególnego zagrożenia powodzią rozumie się: a) obszary, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat, b) obszary, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi raz na 10 lat, c) obszary, między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, a także wyspy i przymuliska, o których mowa w art. 18, stanowiące działki ewidencyjne, d)pas techniczny w rozumieniu art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej. Organ przytoczył treść art. 88l ust. 1 i ust. 2 Prawa wodnego i wskazał, że nieruchomości, w granicach których planowana jest realizacja inwestycji, są zlokalizowane na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki M., wyznaczonym w sporządzonym przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. "Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej - Etap II - rzeka M.". W myśl art. 14 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 32, poz. 159) studium takie zachowuje ważność do dnia sporządzenia mapy zagrożenia powodziowego. Rzeka M. została przeanalizowana i wykazana we wstępnej ocenie ryzyka powodziowego (WORP). W tabeli 10.7 zawierającej zestawienie rzek zakwalifikowanych w ramach WORP do opracowania map zagrożenia powodziowego (MZP) i map ryzyka powodziowego (MRP) w I i II cyklu planistycznym dla regionu wodnego Środkowej W., pod pozycją nr 1.16.2 znajduje się rzeka M., która w całości została zakwalifikowana do wykonania map w II cyklu planistycznym, czyli do dnia [...] grudnia 2019 roku. Termin ten wynika z postanowień dyrektywy 2007/60/WE oraz ustawy Prawo wodne. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 32, poz. 159), studium ochrony przeciwpowodziowej, sporządzone przez właściwego dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej, zachowuje ważność do dnia sporządzenia mapy zagrożenia powodziowego. Informacja na ten temat została zawarta w decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami na ww. obszarach zabrania się wykonywania robót oraz czynności utrudniających ochronę przed powodzią lub zwiększających zagrożenie powodziowe, w tym wykonywania urządzeń wodnych oraz innych obiektów budowlanych. Możliwość zwolnienia danej inwestycji z ww. zakazów należy rozpatrywać w kontekście zarządzania ryzykiem powodziowym, zgodnie bowiem z art. 88a ustawy Prawo wodne ochronę przed powodzią prowadzi się z uwzględnieniem planów zarządzania ryzykiem powodziowym i realizuje się ją uwzględniając wszystkie elementy zarządzania ryzykiem powodziowym. Zgodnie z opracowaniem sporządzonym w lipcu 2013 roku na zamówienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej pn. "Metodyka opracowania planów zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych", jako 3 cele główne, obowiązujące zarówno w obszarach dorzeczy, jak i w regionach wodnych, wskazano: 1) zahamowanie wzrostu ryzyka powodziowego, 2) obniżenie istniejącego ryzyka powodziowego, 3) poprawę systemu zarządzania ryzykiem powodziowym. Wśród celów szczegółowych zarządzania ryzykiem powodziowym wymieniono natomiast między innymi: utrzymanie oraz zwiększanie istniejącej zdolności retencyjnej zlewni w regionie wodnym, wyeliminowanie bądź unikanie wzrostu zagospodarowania na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, a także ograniczanie istniejącego zagospodarowania. Realizacji ww. celów mają służyć narzędzia, w tym m.in. ochrona oraz zwiększanie retencji leśnej w zlewni, ochrona oraz zwiększanie retencji na obszarach rolniczych i zurbanizowanych, a także zakaz budowy obiektów służących osobom o ograniczonej mobilności lub możliwościach podejmowania decyzji (por. tabela od str. 46 opracowania). W ocenie Prezesa KZGW w kontekście powyższego nie jest dopuszczalne zwolnienie planowanej do realizacji i inwestycji z zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, w celu umożliwienia rehabilitacji i terapii dzieciom z wrodzonymi i nabytymi wadami narządu ruchu. Organ podzielił stanowisko organu I instancji, że rozwiązania techniczne służące ochronie przed powodzią planowanego do wykonania przedsięwzięcia mogą podlegać ocenie dopiero w sytuacji, gdy przedsięwzięcie to nie będzie utrudniało zarządzania ryzykiem powodziowym. Organ I instancji po przeanalizowaniu stopnia zabudowy terenów sąsiednich w stosunku do nieruchomości objętych wnioskiem o zwolnienie z zakazów wskazał na znaczne zmniejszenie obszaru szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki M. z uwagi na wykonane powyżej planowanej inwestycji nasypy, mogące powodować wzrost zagrożenia powodziowego oraz intensyfikację oddziaływania powodzi na obszary sąsiadujące z rzeką. Jednocześnie teren objęty wnioskiem, w chwili obecnej niezabudowany, po zrealizowaniu inwestycji będzie charakteryzował się zdecydowanie niższymi możliwościami retencyjnymi, co dodatkowo może wpłynąć na wzrost zagrożenia powodziowego. Organ odwoławczy stwierdził, iż analiza materiałów dowodowych, w tym kopii mapy zasadniczej przedłożonej przy wniosku, jak również kolejnych uzupełnień składanych w toku postępowania administracyjnego, wykazała, że rzędne terenu w rejonie planowanej inwestycji kształtują się na poziomie od 103,1 do 103,5 m n.p.m. Kr w rejonie projektowanych budynków, natomiast rzędna wody o prawdopodobieństwie wystąpienia 1% wynosi ok. 103,35-103,59 m n.p.m. Oznacza to, że nawet w sytuacji, gdy poziom "0" budynków zostanie wyniesiony ponad rzędną ww. wody, to teren otaczający obiekty zostanie całkowicie pokryty wodą. Zgodnie z Komunikatem Komisji dla Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno- Społecznego i Komitetu Regionów "Zarządzanie zagrożeniem powodziowym - zapobieganie powodziom, ochrona przeciwpowodziowa i ograniczanie skutków powodzi" z dnia 12 lipca 2004 r. (KOM(2004)472), "(..). Należy również brać pod uwagę konsekwencje dla zdrowia psychicznego: do ciężkiego stresu z powodu poważnych szkód, dochodzi strach przed powtórzeniem się powodzi, czasem także prawdopodobieństwo wyłączenia nieruchomości z zakresu ochrony ubezpieczeniowej, co może uniemożliwić ich sprzedaż". W tym samym Komunikacie wskazano, że z dotychczasowych doświadczeń wynika, iż najbardziej skutecznym podejściem jest podejmowanie działań w ramach programów zarządzania zagrożeniem powodziowym, obejmujących m. in. "zapobieganie powstawaniu szkód wywołanych powodziami oraz podejmowanie działań w celu zmniejszenia powodzi i/lub wpływu powodzi w określonych miejscach (...)". W ocenie Prezesa KZGW projektowana inwestycja niewątpliwie wpłynie na wzrost ryzyka powodziowego, co będzie skutkować niewypełnieniem celów określonych dla zarządzania ryzykiem powodziowym. Charakter przedsięwzięcia dodatkowo przemawia za brakiem możliwości zastosowania zwolnienia z zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, bowiem w przypadku wystąpienia sytuacji powodziowej zagrożone będą osoby o ograniczonej mobilności. Wykonanie zabudowy objętej wnioskiem o zwolnienie z zakazów może zatem wpłynąć nie tylko na wzrost strat materialnych w przypadku wystąpienia powodzi, ale również na zagrożenie pensjonariuszy ośrodka w kontekście ich stanu psychicznego (por. cytowany wyżej Komunikat KOM(2004)472). Organ stwierdził, iż mając na uwadze wartości, jakimi są życie i zdrowie ludzi oraz ich mienie, podziela stanowisko Dyrektora RZGW w W., że istotne są działania prewencyjne polegające m.in. na prowadzeniu właściwej polityki przestrzennej i powstrzymaniu zabudowy dolin rzecznych. Takie rozwiązanie umożliwia wypełnienie ustawowego obowiązku ochrony przed powodzią, nałożonego na organy administracji publicznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. M. reprezentowana przez adwokata, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: a) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, w tym poprzez zaniechanie: - analizy hydrologicznej terenu z określeniem kierunku spływu i retencji terenu z określeniem okresu na jaki teren zostanie ewentualnie podtopiony; - analizy rzeczywistego wpływu projektowanej zabudowy na warunku dla terenu zalewowego takie jak ograniczenie przepływu, wzrost poziomu wody w wyniku tamowania przepływu; - merytorycznego określenia w jakim zakresie proponowane rozwiązania zastępcze naruszają warunki wynikające z ochrony ww. terenu przed powodzią; b) art. 153 p.p.s.a. poprzez zbagatelizowanie wskazań i zaleceń zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2015 r. , sygn. akt IV SA/Wa 1398/15; c) art. 88l ust. ustawy Prawo wodne poprzez: - abstrakcyjne i dowolne stwierdzenie, że zabudowa powoduje zwiększenie kumulacji fali wezbraniowej i zalewanie terenów zurbanizowanych, c; - pominięcie na gruncie przesłanki " nieutrudniania ochrony przed powodzią" proponowanych przez wnioskodawców rozwiązań mających na celu zminimalizowanie skutków ewentualnej powodzi, w tym poprzez wyniesienie poziomu "0" planowanych budynków; brak analizy skutków zaproponowanych rozwiązań technicznych na ryzyko powodziowe – jego ewentualne zwiększenie w przypadku realizacji zamierzonej zabudowy; d) art. 32 ust. 1 Konstytucji, art.140 k.c. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu stron w zabudowie własnej nieruchomości i naruszenia prawa własności skarżącej. Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z [...] grudnia 2015r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. o odmowie zwolnienia z zakazu wykonywania robot na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie ośrodka rehabilitacyjno-terapeutycznego dla dzieci z wrodzonymi i nabytymi wadami narządu ruchu, stajni, dwóch budynków pomocniczych na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...] w m. W., gm. W.. Zaznaczyć trzeba, że powyższe decyzje organów obu instancji zostały w następstwie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1398/15, uchylającym poprzednią decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lutego 2015 r. Przypomnieć zatem należy, że stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy uległy zmianie. Z przepisu tego wynika, że zasada ta traci moc wiążącą jedynie w przypadku zmiany ustawy, w sytuacji zmiany - już po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie. Związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 22.03.1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275). Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 listopada 2015 r., uchylając decyzję organu II instancji z dnia [...] lutego 2015 r. wskazał na niewyjaśnienie aktualności danych zawartych w opracowaniu Dyrektora RZGW w W. służących do porównania hydrologicznie rzędnych terenu, bowiem budzą one istotne wątpliwości w sytuacji gdy na przedmiotowym terenie budowę budynków uznano za dopuszczalne. Sąd stwierdził, że organ winien dokonać precyzyjnego ustalenia czy realizacja wnioskowanego zamierzenia inwestycyjnego jest dopuszczalna i czy istotnie utrudni ochronę przed powodzią. W ocenie Sądu organ odmawiając zwolnienia z zakazu nie wykazał realnego i konkretnego utrudnienia w działaniach związanych z ochroną przeciwpowodziową. Organ swojego stanowiska, że ograniczenie terenów zalewowych rzeki m.in. poprzez wprowadzenie nowej zabudowy powoduje zwiększenie kumulacji fali wezbraniowej i zalewanie terenów zurbanizowanych nie odniósł do realiów sprawy. Wobec powyższego Sąd I instancji wskazał że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1, art. 8, art. 10 § 1, art. 15, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 107 § 3 w zw. z art. 11 k.pa. narusza przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 kpa., które miało istotny wpływ na wynik spawy. Mając na względzie powyższe Sąd obecnie rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że organy obu instancji rozpoznając ponownie sprawę nie wykonały w pełni zaleceń zawartych w powołanym wyroku. Przede wszystkim nie zostało wykonane zalecenie Sądu dotyczące wyjaśnienia aktualności cytowanych danych, zawartych w opracowaniu Dyrektora RZGW w W., na podstawie których poczyniono porównania hydrologiczne rzędnych terenu. Jak wskazał Sąd w wyroku z dnia 12 listopada 2015 r. okoliczność ta ma znaczenie zasadnicze w kontekście jakiejkolwiek analizy hydrologicznej na wypadek powodzi. Tymczasem organy obu instancji w tej materii jedynie stwierdziły, że mapy zagrożenia powodziowego sporządzone przez Prezesa KZGW nie obejmują terenu rzeki M. w rejonie planowanego przedsięwzięcia, to podstawę do określenia zasięgu obszaru szczególnego zagrożenia powodzią stanowi " Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej ETP II – rzeka Mienia". Wynika z tego, że organy obu instancji przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy w ogóle nie uwzględniły wytycznych Sądu w tej materii, a to oznacza, że rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy dokonały ponownie o te same dane, które w ocenie Sądu budziły wątpliwości co do ich aktualności. Zauważyć w związku z tym należy, że właściwe organy orzekające w tej sprawie mogą skorzystać z wielu środków dowodowych w celu uzyskania koniecznej wiedzy specjalistycznej, w tym np. powołując w tym przypadku biegłych z zakresu hydrologii jak i niezbędnych innych ustaleniach, np., w oparciu o aktualne, co należy podkreślić, modele matematyczne w tym zakresie opracowane przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3078/14). Skarżąca na rozprawie przedłożyła "Opinię hydrologiczną dla terenów zalewowych rzeki M. należących do działek nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w W. na terenie W." sporządzoną w dniu [...] maja 2017 r. przez doc. dr inż. P. K., posiadającego kwalifikacje hydrologiczne Ministra Środowiska nr [...], w podsumowaniu której autor stwierdził, że: po pierwsze - powołane wyżej "Studium" stanowiące podstawę do określenia stref szczególnego zagrożenia powodziowego zawiera błędy, uproszczenia, jak i swobodne interpretacje wyników, powodujące zawyżenie rzędnych o wielkość dochodzącą do 1 m, po drugie - zawyżenie rzędnych zalewu terenów przedmiotowych działek powoduje zwiększenie zasięgu zalewu o 50-150 metrów, po trzecie – planowana inwestycja na terenie działek znajduje się poza strefą szczególnego zagrożenia powodzią. W ocenie Sądu, organy orzekające w tej sprawie powinny zweryfikować prawidłowość wniosków przedstawionych w tej opinii. Jednocześnie wskazać należy, iż skarżąca na rozprawie przedłożyła decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] o zwolnieniu od zakazu wykonywania robót i czynności na obsadach szczególnego zagrożenia powodzią, dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na Budowie 4 obiektów budowlanych – wolno stojących niepodpiwniczonych budynków mieszkalnych wraz z infrastrukturą techniczką na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w W. na terenie W.. Z treści tej decyzji wynika, że organ I instancji udzielił skarżącej zwolnienia od zakazu realizacji tej inwestycji na tych samych działkach ewidencyjnych, co do których odmówił udzielenia odstępstwa od zakazu dla inwestycji objętej zaskarżoną decyzją. Zatem, skoro organ I instancji temu samemu wnioskodawcy dla jednego rodzaju inwestycji udziela zwolnienia od zakazu, zaś dla drugiego rodzaju inwestycji odmawia zwolnienia od zakazu, to powinien wskazać powody, dla których uznał, że w jednym przypadku budowa obiektów budowlanych nie utrudni ochrony przed powodzią, zaś w drugim przypadku przeciwnie takie utrudnienia spowoduje. Podkreślenia wymaga, że celem przepisu art. 88l ust. 2 Prawa wodnego jest odstępstwo od zakazów określonych w art. 88l ust. 1, a więc m.in. odstępstwo od zakazu budowy obiektów budowlanych, nie może być rumiane w ten sposób, że żadną zabudowa na terenie szczególnego zagrożenia powodzią nie może być dopuszczona. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji powinien ocenić czy odstępstwo od zakazów określonych w art. 88l ust. 1 Prawa wodnego, w tym od zakazu budowy obiektów budowalnych, utrudni ochronę przeciwpowodziową, przy czym organ administracji powinien wskazać w jaki sposób konkretna inwestycja utrudni ochronę przeciwpowodziową ( tak – NSA w wyroku z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3078/14). W ocenie Sądu z treści zaskarżonej decyzji, jak i decyzji pierwszej instancji nie wynika aby organy wskazały w jaki sposób wnioskowana inwestycja utrudni ochronę przeciwpowodziową. Natomiast z uzasadnień tych decyzji wynika, że uwaga organów obu instancji koncentrowała się na wykazaniu, że przedmiotowa inwestycja przyczyni się do zwiększania prawdopodobieństwa występowania powodzi, przy czym organy nie wskazały w jaki sposób ta inwestycja miała być się do tego przyczynić. Mając powyższe na względzie Sąd uwzględnił skargę i na podstawie, art. 153, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a Wobec uwzględnienia skarg organy administracyjne rozpoznając ponownie sprawę uwzględnią ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, jak również zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1398/15.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło