IV SA/Wa 44/15

WyrokWSA w Warszawie2015-04-17

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prace polegające na modyfikacji spadku brzegów, usunięciu trzciny i mułu w celu odsłonięcia lustra wody na naturalnych zagłębieniach terenu wypełnionych wodą, które istniały od lat 50. XX wieku, mogą być zakwalifikowane jako wykonanie urządzenia wodnego w rozumieniu Prawa wodnego, a w konsekwencji podlegać obowiązkowi likwidacji na podstawie art. 64a ust. 5 Prawa wodnego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy trafnie uchylił decyzję organu I instancji, uznając ją za przedwczesną. Konieczne jest dokładne wyjaśnienie, czy skarżący wykonali nowe urządzenia wodne, czy jedynie przeprowadzili roboty w istniejących naturalnych zbiornikach wodnych. Restrykcyjny charakter art. 64a ust. 5 Prawa wodnego wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, a samo wykonanie prac w wodzie istniejącego stawu nie może prowadzić do likwidacji całego zbiornika na podstawie tego przepisu.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. i E. S. zostali zobowiązani przez Starostę O. do likwidacji dwóch stawów na swojej nieruchomości, uznanych za urządzenia wodne wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. uchylił tę decyzję, uznając ją za przedwczesną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę wyjaśnienia, czy stawy miały charakter naturalny, czy zostały wykonane przez skarżących. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa wodnego, dyrektywy siedliskowej oraz Konstytucji RP, twierdząc, że stawy są naturalne i stanowią siedliska chronionych gatunków zwierząt.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J. M. i E. S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do likwidacji urządzeń wodnych wykonanych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę IV SA/Wa 44/15 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [....].11.2014 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. uchylił decyzję Starosty O. z dnia [...].06.2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I. instancji. Organ odwoławczy w swym rozstrzygnięciu uznał za przedwczesne ustalenia Starosty O., prowadzące do: I. zobowiązania małżeństwa J. M. i E. S.- właścicieli urządzeń wodnych, tj. dwóch stawów wykonanych na terenie nieruchomości gruntowej nr ew. [...] i [...] obręb P., gm. C., powiat o., do ich likwidacji na koszt własny w terminie dziewięciu miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji, II. podania warunków wykonania tego zobowiązania, polegających na: 1. likwidacji poprzez zasypanie urządzeń wodnych, które winno być dokonane z użyciem gruntu rodzimego, jakim są czarnoziemy, 2. wykonaniu prac pod nadzorem przyrodniczym, ze względu na położenie przedmiotowego terenu w granicach [...] Parku Krajobrazowego, 3. przeprowadzeniu prac w okresie od października do końca lutego w porze dziennej (6:00 - 22:00), 4. przed przystąpieniem do prac, przeprowadzeniu inspekcji terenu na obecność zwierząt i umożliwieniu im ewentualnej ewakuacji z terenu prac, zaś w przypadku braku możliwości samodzielnej ucieczki zwierząt z terenu objętego inwestycją, dokonaniu ich przeniesienia poza teren planowanych robót, 5. prowadzeniu prac jednostronnym frontem roboczym. Organ I. instancji w uzasadnieniu swej decyzji podał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż stawy wykonano bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, a stronę ponownie pouczono o wynikającej z przepisu art. 9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego konieczności uzyskania takiego pozwolenia dla wykonania, odbudowy, rozbudowy czy też przebudowy urządzeń wodnych. W związku z brakiem przedłożenia przez strony jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej istnienie zbiorników w przeszłości, braku okazania pozwolenia na ich wykonanie oraz braku podjęcia działań dotyczących spełnienia wymogów zawartych w treści art. 64a ust. 1 Prawa wodnego, dotyczących możliwości legalizacji wykonanych już urządzeń wodnych, w myśl art. 64a ust. 5 powołanej ustawy, Starosta uznał że zachodzą przesłanki do nałożenia, w drodze decyzji, na właścicieli przedmiotowych stawów obowiązku ich likwidacji poprzez ustalenie warunków i terminów wykonania tego zobowiązania. W związku z tym, ze względu na położenie stawów w granicach [...] Parku Krajobrazowego, w myśl art. 118 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, organ zwrócił się do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w W. o ustalenie warunków prowadzenia robót na terenach o szczególnych wartościach przyrodniczych. Decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska znak: [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Staroście O. odmówiono przymiotu strony, która może wystąpić o ustalenie tychże warunków. Jednocześnie organ ten wskazał, że osobami mogącymi ubiegać się o zgodę na prowadzenie robót na terenach o szczególnych wartościach przyrodniczych są podmioty mogące występować o pozwolenie na budowę na wskazanych działkach, czyli np. właściciele nieruchomości. Na skutek wniesionego odwołania, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. uchylił tę decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Podał, że J. M. i E. S. podnieśli naruszenie przepisu art. 64a ust. 5 ustawy Prawo wodne, poprzez błędne przyjęcie, iż wykonali jakiekolwiek urządzenia wodne. Wykonane prace miały tylko charakter odtworzeniowy, polegały na modyfikacji spadku brzegów, usunięciu trzciny i mułu, co spowodowało odsłonięcie lustra wody. Stwierdził jednocześnie, że Starosta orzekł obowiązek likwidacji urządzeń wodnych wykonanych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, tj. dwóch stawów na terenie nieruchomości gruntowych o nr ew. [...] i [...], położonych w obrębie P., gm. C. z uwagi na fakt, iż zgodnie z mapami zasadniczymi oraz ewidencją gruntów na działkach ew. nr [...] i [...] w m. P. nie były wykazane użytki potwierdzające istnienie zbiorników wodnych. Wobec tego, w ocenie organu odwoławczego, Starosta pominął inne istotne dowody w sprawie, np. oświadczenia mieszkańców, iż przedmiotowe zbiorniki istniały w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Ponadto, jak wynika z pisma J. i E. M. z dnia [...].02.2013 r. zbiorniki znajdujące się w granicach działek ew. nr [...] i [...] położonych w obrębie P., gm. C. wg ekspertyzy geologicznej przekazanej Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w W. miały naturalny charakter. W opinii geotechnicznej stwierdzono "wykorzystanie podmokłego terenu znajdującego się w północnej części działki". Wnioski zawierają informacje o "znajdowaniu się na terenie zbiornika wodnego". Zdaniem organu odwoławczego, świadczy to o braku pełnego wyjaśnienia charakteru wykonanych prac. Analiza dołączonych zdjęć fotograficznych wskazuje natomiast, iż na przedmiotowym obszarze znajdowały się naturalne zagłębienia terenu wypełnione wodą. W ocenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., kwestia zakresu wykonanych prac powinna być przedmiotem ponownej oceny przez organ I. instancji, z punktu widzenia przepisów Prawa wodnego. W przypadku jednoznacznego ustalenia występowania naturalnych zbiorników wodnych prace te można zakwalifikować jako roboty w wodach oraz inne roboty, które mogą być przyczyną zmiany naturalnych przepływów wód, stanu wód stojących i wód podziemnych, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczących urządzeń wodnych, np. likwidacja wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodnego na podstawie art. 64a ust. 5 ustawy Prawo wodne. Jednakże tylko precyzyjne określenie wykonanych prac może być podstawą do wydania decyzji likwidacyjnej, w myśl przepisu art. 64a ust. 5 ustawy Prawo wodne. Wyjaśnienie tych zagadnień, zdaniem organu odwoławczego, ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i wymaga ponownego jej rozpatrzenia w obu instancjach. We wniesionej skardze J. M. i E. S. zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: - art. 64a ust.5 Prawa wodnego, - art.12.d dyrektywy Rady 92/43/EWG, - art. 91 ust.3 Konstytucji RP, - art. 4 ust 3 Traktatu o UE, - art. 156. § 1 K.p.a. Stwierdzili, że Starosta na podstawie akt sprawy, w tym dokumentacji fotograficznej uznał, że doszło do wykonania nowych urządzeń wodnych, nie odnosząc się do ich argumentów. Starosta odmówił również przeprowadzenia oględzin stawów w celu potwierdzenia istnienia w nich "siedlisk i obszarów lęgowych znajdujących się pod ochroną zwierząt" uznając, że zagadnienie to nie stanowi przedmiotu prowadzonego przez niego postępowania. Zdaniem skarżących natomiast, w świetle przedstawionych przez nich dowodów (analizy geotechnicznej, dokumentacji zdjęciowej sprzed podjęcia prac, oświadczeń mieszkańców wsi), należałoby uznać, iż zbiorniki wodne już istniały, więc nie można mówić o ich wykonaniu. Nadto mają charakter zbiorników naturalnych, co oznacza, że nie są urządzeniami wodnymi, do których art. 64a ust.5 Prawo wodne mógłby mieć zastosowanie. Wobec tego całkowita likwidacja zbiorników wodnych nie doprowadziłaby do osiągnięcia stanu sprzed podjęcia robót w roku 2011 i wymagałaby nawiezienia znacznych ilości ziemi. Wskazali, że przedmiotowe zbiorniki wodne stanowią miejsce rozrodu m.in. ropuchy zielonej i szarej oraz żab brązowych i żab wodnych (w tym żaby jeziorkowej), a także stanowią siedlisko dla żab wodnych. Stwierdzono także występowanie w jednym ze zbiorników raków (być może żyją one też w drugim zbiorniku wodnym). Przepisy dyrektywy siedliskowej, mającej zgodnie z art. 91 ust.3 Konstytucji RP pierwszeństwo przed sprzecznymi z nimi przepisami prawa krajowego, uniemożliwiają zastosowanie art. 64a ust.5 Prawa wodnego do zbiorników wodnych (nawet gdyby hipotetycznie spełnione były przesłanki zastosowania tego przepisu Prawa wodnego), stanowiących siedlisko lub teren rozrodu zwierząt chronionych takich, jakie występują m.in. na terenie spornych zbiorników wodnych. Winno to prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Podkreślono także, iż Starosta niezasadnie wydał samodzielnie decyzję wskazującą na warunki prowadzenia robót, pouczając jedynie skarżących, że powinni wystąpić o taką decyzję do regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Zgodnie z decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] stycznia 2013 r. (nr.[...]) w stosunku do działek, na których znajdują się sporne zbiorniki wodne ma zastosowanie art. 118 ustawy o ochronie przyrody. Zarówno zgoda na ewentualną likwidację zbiorników wodnych jak i warunki wykonania prac związanych z likwidacją, leżą więc w kompetencji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Starosta samodzielnie uznając konieczność likwidacji zbiorników oraz określając warunki przeprowadzenia prac związanych z likwidacją zbiorników wodnych wszedł w wyłączne kompetencje Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (zwanego dalej RDOŚ). W ocenie skarżących, decyzja Starosty jest też niewykonalna z uwagi na to, że likwidacja zbiorników wodnych zgodnie z dyspozycją zawartą w decyzji ("zasypanie urządzeń wodnych z użyciem gruntu rodzimego jakim są czarnoziemy") jest niemożliwa. Ilość gruntu rodzimego jaki został wydobyty podczas prac jest daleko niewystarczająca do całkowitego zasypania spornych zbiorników wodnych. Zasypanie tych stawów, które istnieją od lat jest, zdaniem skarżących, czynem zagrożonym karą na podstawie kilku przepisów prawa. Zgodnie z rozporządzeniem Wojewody [...] nr [...] z [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego im. [...], zakazane jest likwidowanie, zasypywanie i przekształcanie zbiorników wodnych (§3 pkt.8). Podobnie niezgodne z prawem oraz zagrożone karą (co wynika z §7 pkt.6 Rozporządzenia Ministra Środowiska z 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt) byłoby zniszczenie siedlisk i terenów lęgowych m.in. żab i raków, które objęte są ochroną gatunkową na podstawie tego rozporządzenia. Decyzja nakazująca likwidację istniejących stawów, skutkowałaby zatem koniecznością stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 pkt. 6 K.p.a. Odnosząc się z kolei do zaskarżonej decyzji, skarżący nie zgodzili się z wykładnią przepisów Prawa wodnego zgodnie, z którą w odniesieniu do robót w wodach oraz innych robót, które mogą być przyczyną zmian naturalnych przepływów wód, stanu wód stojących i wód podziemnych mają zastosowanie przepisy dotyczące urządzeń wodnych np. odnośnie likwidacji urządzenia wodnego. Powołali się na wyrok Sądu Rejonowego w O. (II Wydział Karny) z [...] sierpnia 2013 r. (sygn. [...]), w związku, z którym, sąd orzekając w sprawie przeciwko J. M. odnośnie zarzutu na podstawie art. 192 ust. 1 ustawy Prawo wodne (postępowanie to zostało wszczęte z zawiadomienia Starosty), umorzył postępowanie uznając, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do stwierdzenia wykroczenia. Zgodnie z art.192 ust.1 Prawa wodnego: "Kto bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym korzysta z wody lub wykonuje urządzenia wodne albo inne czynności wymagające pozwolenia wodnoprawnego - podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny". Wyrazili przekonanie, że przepis ten penalizuje wykonanie m.in. prac, które mogą wiązać się z wydaniem decyzji nakazującej likwidację urządzenia wodnego zgodnie z art. 64a ust.5 ustawy Prawo wodne. Skoro prawomocnym wyrokiem sąd stwierdził brak podstaw do uznania, że doszło do wykonania urządzenia wodnego, to do analogicznych wniosków należałoby dojść w postępowaniu administracyjnym. W ich ocenie, przepisy takie jak art. 64a ust.5 Prawa wodnego, stanowiące drastyczną ingerencję w prawo własności, muszą być interpretowane ściśle. Nieuzasadnione jest bowiem stosowanie prostej analogii w taki sposób, aby przepisy o urządzeniach wodnych były stosowane również do zbiorników naturalnych, mimo braku jakichkolwiek przepisów pozwalających w sposób wyraźny na stosowanie takiej analogii. Stanowisko RZGW prowadziłoby do interpretacji, zgodnie z którą wykonanie prac w wodzie w naturalnym zbiorniku wodnym (np. pogłębienie fragmentu jeziora w celu umożliwienia dobijania do brzegu łodziom), skutkowałoby możliwością wydania decyzji likwidacyjnej w stosunku do całego zbiornika wodnego (w tym przypadku zasypanie jeziora). Zarzucili także: a) naruszenie dyrektywy siedliskowej, z uwagi na to, że sporne zbiorniki wodne stanowią miejsca lęgowe oraz siedliska zwierząt chronionych, również tych wskazanych w Dyrektywie Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory. Wskazali, że ochrona środowiska jest jednym z obszarów w stosunku, do których nastąpiła harmonizacja przepisów na poziomie Unii Europejskiej. Zasada efektywności wynikająca z art. 4 ust. 3 Traktatu o UE jest jedną z zasad ogólnych prawa unijnego. Zgodnie z tą zasadą, wszystkie Państwa członkowskie zobowiązane są do przestrzegania prawa unijnego i zapewnienia mu skuteczności. Skoro w przepisach unijnych (dyrektywa siedliskowa) określono zasady ochrony konkretnych gatunków, to ochrona ta musi być zapewniona w sposób skuteczny i jednolity (zgodny z zasadami wynikającymi z Dyrektywy Siedliskowej) we wszystkich państwach unijnych. Nawet jeśli zdaniem Wydziału Ochrony Środowiska Powiatu O. prowadzącego sprawę w I instancji, zasadne jest zniszczenie zbiorników wodnych stanowiących miejsce lęgowe oraz siedliskowe zwierząt objętych ścisłą ochroną gatunkową, to ze względu na zharmonizowane przepisy unijne zakazujące takich działań, konieczna jest modyfikacja stanowiska w tej kwestii przez krajowe organy państwa. b) naruszenie zakazu niszczenia siedlisk i ostoi zwierząt chronionych, wynikający z przepisów krajowych (art. 60a ustawy o ochronie przyrody, § 7 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Środowiska z 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt oraz rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego nr [...] z [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego im. [...], zakazane jest również likwidowanie, zasypywanie i przekształcanie zbiorników wodnych (§ 3 pkt.8). Wynikający z decyzji I. instancji obowiązek przeniesienia zwierząt poza teren planowanych robót (szczególnie problematyczny w przypadku zwierząt żyjących w środowisku wodnym, w tym objętych ścisłą ochroną gatunkową żab wodnych czy raków), wiąże się z czynem karalnym na podstawie art 127 ustawy o ochronie przyrody. Podobnie, zdaniem skarżących, zrzucenie na terenie działek dużej ilości ziemi pochodzącej z zewnątrz (konieczne do ewentualnego zasypania całych zbiorników), mogłoby być uznane za zrzucenie odpadów, co również stanowi czyn karalny. Zatem również w tym zakresie RZGW powinien dopatrzyć się naruszenia prawa przez Starostę w decyzji I. instancji. Niedostrzeżenie tego niezgodnego z prawem działania Starosty, skutkuje koniecznością uznania decyzji za naruszającą prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił wniesionej skargi. W pierwszej kolejności należy podnieść, że stosownie do zasady ogólnej unormowanej w art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizacji tej zasady służy art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie podjęte rozstrzygnięcie przekonywująco uzasadnić, tj. w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. Wobec tego trafnie stwierdził organ odwoławczy, że Starosta uchybił temu obowiązkowi. Stan faktyczny niniejszej sprawy nie został właściwie rozpatrzony, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Wynika to z faktu, że wbrew stanowisku organu odwoławczego, restrykcyjny charakter przepisu art. 64a ust.5 Prawa wodnego, stanowiącego drastyczną ingerencję w prawo własności, wymagał bardzo precyzyjnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym kontekście zasadnicze znaczenie miało ustalenie, czy przedmiotowe dwa stawy, usytuowane na terenie nieruchomości gruntowej o nr ew. [...] i [...] obręb P., gm. C., powiat o., zostały utworzone przez skarżących, stanowiąc w efekcie urządzenia wodne w rozumieniu Prawa wodnego, czy też skarżący na istniejących, naturalnych stawach przeprowadzili roboty w wodach oraz inne roboty, a więc stawów tych nie utworzyli, a jedynie w pewnym zakresie przekształcili. W tym kontekście, dokonanie koniecznych ustaleń co do stanu faktycznego sprawy wymagało zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne skierowanie sprawy do I. instancji. Trafne jest stanowisko organu odwoławczego, iż przepis ten (art. 64a ust.5 Prawa wodnego) znajduje zastosowanie także co do robót w wodach oraz innych robót, ale tylko takich, które mogą być przyczyną naturalnych przepływów wód, stanu wód stojących i wód podziemnych (art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. d ustawy Prawo wodne). Jeśli zatem organ ustaliłby, że prace skarżących nie polegały na utworzeniu tych stawów, wyjaśnienia wymagało, czy były to zatem roboty w wodach oraz inne roboty w rozumieniu art. 9 ust. 2 pkt 1 lit.d. Likwidacja skutków tych prac w zgodzie z przepisami ochrony środowiska mogłaby w praktyce nastręczać znaczne trudności. Należy zgodzić się ze skarżącymi, że wykonanie robót w wodach istniejącego już stawu, nie może prowadzić do likwidacji całego tego stawu, w oparciu o art. 64a ust. 5 ustawy Prawo wodne. Poczynienie zatem szczegółowych ustaleń w tym zakresie ma zasadnicze znaczenie w rozpatrywanej sprawie, co zasadnie dostrzegł organ odwoławczy. Nie jest przy tym trafny pogląd skarżących, że to na organie spoczywał obowiązek uzyskania stanowiska właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska, co do dopuszczalności i warunków likwidacji przedmiotowych zbiorników wodnych z punktu widzenia ochrony środowiska. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, organ podjął próbę uzyskania stosownej decyzji o ustalenie warunków prowadzenia robót na terenach o szczególnych wartościach przyrodniczych, jednakże uprawnionym w tym zakresie był jedynie właściciel terenu, na którym zbiorniki te się znajdują i mógł zainicjować to postępowanie administracyjne. Nadmienić należy, że stworzenie przez ustawodawcę właścicielowi danego terenu możliwości uzyskania stosownej decyzji w tym przedmiocie powoduje, iż wydanie rozstrzygnięcia o likwidacji urządzenia wodnego nie pozostaje w sprzeczności z regulacjami unijnymi w zakresie ochrony środowiska, w tym z możliwością osiągnięcia celów dyrektywy siedliskowej. Z tej przyczyny obszerne zarzuty skargi w tym przedmiocie nie mogły zostać uwzględnione. Wobec tego to na skarżących spoczywał obowiązek wykazania aktywności w tym zakresie, w celu dowiedzenia, że zbiorniki te (powstałe lub przekształcone) stanowią obecnie cenny przyrodniczo aspekt środowiska. Wówczas okoliczność ta mogłaby mieć zasadnicze znaczenie w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Brak tej aktywności zmusił Starostę do samodzielnego podania warunków przeprowadzenia prac likwidacyjnych. Należy mieć także na uwadze fakt, że skarżący dokonując przekształceń tego terenu, również mogli przyczynić się do szkód w środowisku naturalnym (złagodzenie spadku brzegów oraz wyłożenie warstwą gliny), o czym Starostę powiadomił Dyrektor [...] Zespołu Parków Krajobrazowych. Bezsporne jest bowiem, że na prowadzone działania nie uzyskali pozwolenia wodnoprawnego. W ponownie prowadzonym postępowaniu będzie zatem wymagało wyjaśnienia jakich działań w istocie dopuścili się na tym terenie i jakie zezwolenia winni byli uzyskać. Nie jest też zasadne twierdzenie skargi o bezpodstawności nakładania obowiązku likwidacji stawów jako urządzeń wodnych, w powołaniu na orzeczenie Sądu Rejonowego w O. (II Wydział Karny) z [...] sierpnia 2013 r. (sygn. [...]). Jest to bowiem postanowienie umarzające postępowanie karne, a nie wyrok i jako takie w myśl art. 11 P.p.s.a. nie wiąże Sądu co do faktu popełnienia przestępstwa, a więc legalności podjętych działań. Nie jest też trafny zarzut niewłaściwości organu. Należy bowiem zauważyć, że w myśl art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie m. in. urządzeń wodnych, a zgodnie z art. 140 ust. 1 tej ustawy organem właściwym do wydawania tego typu pozwoleń wodnoprawnych jest Starosta. Sąd działając z urzędu nie stwierdził także innych naruszeń obowiązującego prawa. W szczególności zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa procesowego w postaci art. 7, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło