IV SA/Wa 44/21

WyrokWSA w Warszawie2021-04-19

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Grzegorz Rząsa, Anna Sidorowska-Ciesielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obywatel polski posiadający podwójne obywatelstwo, który zgodnie z prawem państwa, którego jest obywatelem, nosi trzy imiona, może domagać się zmiany imienia w polskim rejestrze stanu cywilnego na wszystkie te trzy imiona, czy też jest ograniczony do maksymalnie dwóch imion zgodnie z polskim prawem?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że polskie prawo (art. 6 ust. 2 ustawy o zmianie imienia i nazwiska) ogranicza liczbę imion do dwóch, nawet w przypadku obywateli polskich posiadających podwójne obywatelstwo. Brak było dowodów na to, że skarżący faktycznie posługuje się trzema imionami w dokumentach zagranicznych w momencie rozstrzygania sprawy, a przepisy unijne dotyczące swobody przemieszczania się nie miały zastosowania w sposób pozwalający na obejście polskiego prawa w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący, L. C., obywatel polski posiadający również obywatelstwo brytyjskie, wnioskował o dodanie trzeciego imienia (F.) do swoich dotychczasowych dwóch imion (L. M.), aby odzwierciedlić imiona noszone w brytyjskich dokumentach. Organy administracji odmówiły, powołując się na ograniczenie do dwóch imion wynikające z polskiej ustawy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przepisów Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany imion oddala skargę. IV SA/Wa 44/21 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z [...] lipca 2020 r., nr [...] sprostowaną postanowieniem z 2 listopada 2020 r., nr [...] o odmowie zmiany imion L. C.na imiona L. F.. Stan niniejszej sprawy przedstawiał się następująco. We wniosku o zmianę imion L. M. C. wskazał, że do obecnie noszonych imion L. M. chciałby dodać imię swojego dziadka F., "aby w ten sposób pielęgnować pamięć o nim i przekazywać ją w rodzinie". Do akt postępowania wymieniony dołączył m. in. kserokopię decyzji Wojewody [...] z [...] października 2019 r., nr [...] potwierdzającą posiadanie przez niego obywatelstwa polskiego oraz kserokopię odpisu zupełnego aktu urodzenia, w którym figurowały jego dwa dotychczasowe imiona. Profesjonalna pełnomocnik Skarżącego wskazała, że L. M. C. dokonuje zmiany danych osobowych w [...] i jego paszport będzie zawierał imiona L. M. F. C., dlatego jego polskie dokumenty powinny zawierać takie same dane. Organy obu instancji stanęły na stanowisku, że zmiana imienia może polegać m. in. na zwiększeniu liczby imion, uwzględniając ograniczenie wynikające z art. 6 ust. 2 ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 707 - u.z.i.n.), a więc z jednego imienia do dwóch. W wyniku zmiany imienia nie ma możliwości posiadania trzech imion. Wnioskodawca nie może także do swojego drugiego imienia – M. dodać imienia F., jako drugiego członu tego imienia. Każde z tych imion jest samodzielne. We wniesionej skardze profesjonalny pełnomocnik L. M. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozważenie uchylenia również decyzji I. instancji oraz zarzucił: 1. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 i art. 11 k.p.a. poprzez nierozpoznanie żadnego z zarzutów odwołania, wyrażające się m. in. w braku uzasadnienia dla oceny, dlaczego Organ nie naruszył przywołanych w odwołaniu przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 (w tym pkt 4) u.z.i.n., art. 21 i art. 18 TFUE oraz przepisów postępowania, tj. art. 8 § 1 i 2 k.p.a., podczas gdy Organ ma obowiązek wyjaśnienia stronom zasadność przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy oraz ustosunkować się do wszystkich zarzutów podnoszonych w toku postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 w zw. z rat. 6 ust. 2 u.z.i.n. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, że osoba będąca obywatelem polskim i posiadająca także obywatelstwo innego państwa, która nosi zgodnie z prawem tego państwa więcej niż dwa imiona, nie może domagać się zmiany imienia noszonego zgodnie z prawem polskim na wszystkie imiona przysługujące jej za granicą, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do uznania, że zmiana taka jest dopuszczalna w stosunku do osoby o podwójnym obywatelstwie, jeżeli zgodnie z prawem obcym posiada więcej niż jedno imię, na co wskazuje treść art. 4 ust. 1 u.z.i.n. oraz wykładnia zgodnie z treścią i celem prawa wspólnotowego (art. 21 i art. 18 TFUE), 3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie, mimo wniosku Strony, uzupełniającego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, tj. praktyki wydawania decyzji zezwalającej na zmianę imion w stosunku do osób o podwójnym obywatelstwie, które zgodnie z prawem państwa, którego obywatelstwo także posiadają, mają więcej niż dwa imiona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że badają, czy organy, rozstrzygając sprawę, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym stosowanie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie zauważyć należy, że rozpoznanie tej sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem rozpoznanie sprawy stało się konieczne z uwagi na datę wpływu skargi do sądu i dotychczasowy okres oczekiwania stron na zakończenie postępowania sądowego. Z uwagi jednak na wzrost wykrytych zakażeń w całym kraju, w tym na [...] oraz objęcia [...] strefą zagrożenia oraz z uwagi na liczbę stron postępowania, przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Stąd przewodnicząca wydziału skierowała ją do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Rozpatrując tę sprawę Sąd przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania administracyjnego, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne przytaczanie. Co zaś się tyczy kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Działając z urzędu, Sąd nie stwierdził też istnienia wad postępowania, które winny skutkować derogowaniem zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego. W ocenie Sądu, stanowisko Organów zasługiwało na aprobatę. Materialnoprawą podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o z 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 707). Podkreślenia wymaga, że wniosek Skarżącego złożony 29 kwietnia 2020 r. (data z prezentaty) jednoznacznie dotyczył kwestii zmiany imion. Do dwóch posiadanych imion L. M., figurujących w jego akcie urodzenia, zamierzał dodać trzecie – F., twierdząc, że to trzecie imię jest uwzględnione w jego brytyjskich dokumentach, którymi z racji posiadania podwójnego obywatelstwa się posługuje. W ocenie Sądu, zasadne są decyzje odmowne Organów obu instancji w tej sprawie. Znajdujący w tej sprawie zastosowanie art. 6 ust. 2 ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska nie dopuszcza możliwości posiadania trzech imion przez obywateli polskich, także w wyniku zmiany imienia. Pełnomocnik Skarżącego wskazała, że L. M. C. dokonuje zmiany danych osobowych w [...] i jego paszport będzie zawierał imiona L. M. F. C., dlatego jego polskie dokumenty powinny zawierać takie same dane. Nie przedstawiła jednak dowodów na to, by w dacie rozstrzygania tej sprawy przez Organy obu instancji Skarżący legitymował się paszportem brytyjskim, w którym figurowałyby jego trzy imiona, czy też innymi urzędowymi dokumentami [...], z których jednoznacznie wynikałoby uwzględnienie w jego dokumentach brytyjskich żądania zmiany jego danych, poprzez wpisanie trzech imion w miejsce dotychczasowych dwóch. Na poparcie swych twierdzeń pełnomocnik wraz z odwołaniem złożyła jedynie niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię oświadczenia Skarżącego sporządzonego w jęz. angielskim, bez dołączenia tłumaczenia przysięgłego na jęz. polski, skierowanego nie wiadomo do jakiej instytucji państwowej [...], z którego wynika, że w miejsce swych dotychczasowych dwóch imion zamierza używać trzech imion, w wyniku dodania trzeciego imienia F.. Na dole tej kserokopii figurują podpisy dwóch świadków. Pełnomocnik L. M. C. założyła, że otrzyma on dokumenty wymieniające owe trzy imiona, ale na żadnym etapie tego postępowania administracyjnego, a także w postępowaniu przed Sądem nie dowiodła, że to nastąpiło i stało się faktem. W szczególności nie przedstawiła brytyjskiego paszportu Skarżącego, w którym zostałyby uwzglednione jego trzy imiona, a więc wydanego na nazwisko L. M. F. C.. Nie zaistniała zatem sytuacja z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.z.i.n. Nie zostało bowiem wykazane, że są to trzy imiona noszone przez Skarżącego zgodnie z przepisami państwa, którego obywatelstwo Skarżący również posiada. Wobec tego zarzuty podniesione zarówno w odwołaniu, jak i w skardze co do naruszenia art. 21 i art. 18 TFUE były co najmniej przedwczesne. Nie wykazano, aby kwestionowane rozstrzygniecie istotnie stanęło na przeszkodzie swobodzie przemieszczania się i przebywania na terytorium Państw Członkowskich. Nie zostało dowiedzione, by w realiach rozpatrywanej sprawy doszło do wprowadzenia przez państwo ograniczeń o charakterze dyskryminacyjnym, które mogłyby stanowić przeszkodę w swobodnym przepływie osób. Nie było zatem jednoznacznych podstaw, by Organy odmówiły zastosowania art. 6 ust. 2 u.z.i.n. w tej sprawie. Powołane w skardze, a uprzednio w odwołaniu, orzeczenia TSUE odnosiły się do kwestii imion, a nazwisk. Sąd nie podziela stanowiska pełnomocnika, że analogiczne zastosowanie mogły znaleźć co do imion, które pełnią przecież zgoła inną rolę i mają odmienne znaczenie przy formułowaniu określonych danych osobowych. Nie można przy tym także pominąć kwestii brexitu i tego, że art. 126 i 127 ust. 1, ust. 3 i ust. 6 umowy o wystąpieniu [...] i [...] z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz. U. UE. C. z 2019 r. str. 144) przewidywały, że prawo Unii Europejskiej znajdowało zastosowanie do [...] i obowiązywało na jego terytorium jeszcze tylko w okresie przejściowym, czyli do 31 grudnia 2020 r. Do tego czasu pełnomocnik Skarżącego nie wykazała zaś, że posługuje się on już zmienionym paszportem brytyjskim, zawierającym trzy imiona, w tym również obejmującym imię F.. Nie było wobec tego podstaw do przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego i ustalania praktyki innych Urzędów Stanu Cywilnego w tego rodzaju sprawach, jak żądał tego pełnomocnik. Nie doszło zatem do zarzuconego w skardze naruszenia art. 136 § 1 k.p.a. W realiach tej sprawy należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody [...], że z art. 3 ust. 1 u.z.i.n. wynika, iż zmiana imienia może polegać m. in. na zwiększeniu liczby imion, mając na względzie ograniczenie wynikające z art. 6 ust. 2 u.z.i.n. - z jednego imienia do najwyżej dwóch. Trafnie zauważył Organ odwoławczy, że przepis art. 6 ust. 2 u.z.i.n. jest jednym z przepisów realizujących zasadę ograniczonej liczby imion, której celem jest m. in. zapobieżenie nazbyt rozbudowanym oznaczeniom osobowym (por. P. Wypych, Ustawa o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 220, poz. 1414 ze zm.) Komentarz (art. 6), opublikowano Metryka.2015/1/283-290). Poza tym przepis ten jest jasny i nie budzi wątpliwości co do dopuszczalnej (maksymalnej) liczby imion. Słusznie też dodał Organ, że zgodnie z zasadami pisowni polskiej posiadane dwa imiona są odrębnymi imionami, które zapisuje się bez łącznika i przecinka (por. B. Romocka-Tyfel [w:] A. Czajkowska (red.), Zmiana imienia i nazwiska. Geneza. Komentarz. Orzecznictwo. Wzory decyzji, wyd. IV, opublikowano Lex/el., 2016). Nie doszło więc do zarzuconego w skardze naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 w zw. z rat. 6 ust. 2 u.z.i.n. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.z.i.n. w wyniku zmiany imienia nie ma możliwości posiadania trzech imion. Przepis ten jednoznacznie stanowi, że po zmianie imienia można mieć najwyżej dwa imiona. Znajduje on zastosowanie także do obywateli polskich posiadających jednocześnie obywatelstwo innego państwa. Zasadą jest przy tym, na co trafnie zwrócił uwagę Wojewoda, że osoba będąca obywatelem polskim i posiadająca także obywatelstwo innego państwa, która nosi zgodnie z prawem tego państwa więcej niż dwa imiona, nie może domagać się zmiany imienia noszonego zgodnie z prawem polskim na wszystkie imiona przysługujące jej za granicą, a jedynie na dwa pierwsze z nich (P. Wypych, op. cit.). Zmiana taka nie może więc nastąpić w trybie ustawy o zmianie imion. W innym postępowaniu administracyjnym rozważać można transkrypcję wydanego przez inne państwo aktu urodzenia, jeśli opiewa na większą ilość imion. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. Sąd podziela stanowisko Wojewody, że w realiach tej sprawy L. M. C. nie mógł do posiadanych imion dodać kolejnego imienia, a jedynie mógł zmienić jedno z posiadanych już imion. Nie mógł także, jak uprzednio wskazano, do swojego drugiego imienia – M. dodać imienia F. jako drugiego członu tego imienia. Są to imiona samodzielne, a łączenie ich w jedno imię stanowiłoby odejście od wynikającej z art. 6 ust. 2 u.z.i.n. zasady ograniczenia liczby imion (por. B. Romocka-Tyfel [w:] A. Czajkowska (red.), op. cit.).Wobec poczynionych przez Sąd ustaleń, wbrew zarzutom skargi, nie doszło do rażącego naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 i art. 11 k.p.a. poprzez nierozpoznanie żadnego z zarzutów odwołania. Organ skoncentrował się na zarzutach istotnych w sprawie, a pobieżne potraktowanie pozostałych zastrzeżeń odwołania, jakkolwiek stanowiło naruszenie przepisów postępowania, to nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy, z racji chybionej argumentacji odwołania, która zresztą w całości powielona została w skardze. W ocenie Sądu, Organy właściwie przeprowadziły postępowanie administracyjne w tej sprawie, z dochowaniem wymogów wynikających z k.p.a., a Organ odwoławczy stanowisko swe zawarł w prawidłowo uzasadnionej decyzji, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśniając swe stanowisko w sprawie, po ponownym przeprowadzeniu postępowania z zachowaniem zasady dwuinstancyjności, w myśl art. 15 k.p.a. Na marginesie jedynie zauważyć należy, że nie było podstaw do odrzucenia skargi, o co wnosił Wojewoda. Nie wskazanie numeru PESEL i brak dołączenia pełnomocnictwa stanowiły bowiem braki formalne skargi, które po wystosowanym wezwaniu z zachowaniem terminu zostały uzupełnione. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło