IV SA/Wa 443/07

WyrokWSA w Warszawie2007-05-16

Skład orzekający: sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, sędzia WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał merytorycznie odwołanie wniesione przez osobę, która na skutek zbycia gospodarstwa rolnego nie była już stroną postępowania, a jej następca prawny wstąpił w jej miejsce?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy rozpoznał merytorycznie odwołanie wniesione przez J. B., która na skutek umowy darowizny gospodarstwa rolnego i przejścia prawa do indywidualnej ilości referencyjnej na nabywcę (T. B.), nie była już stroną postępowania. W jej miejsce wstąpił następca prawny. Rozstrzygnięcie wydane z naruszeniem art. 30 § 4 KPA, art. 127 § 1 KPA oraz art. 156 § 1 pkt 2 i 4 KPA, co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przyznania indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy dla dostawcy hurtowego. Po wydaniu decyzji przez Dyrektora O., J. B. wniosła odwołanie, do którego podpisał się również jej syn T. B., który przejął gospodarstwo. Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. J. B. wniosła skargę do WSA, kwestionując wysokość przyznanej ilości referencyjnej. WSA stwierdził nieważność decyzji organu odwoławczego z powodu naruszenia przepisów o następstwie procesowym.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego oraz określa, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski,, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2007r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) stycznia 2007 r. nr (...) w przedmiocie przyznania indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu (...) listopada 2006 r. Dyrektor O. wydał decyzję nr (...) w sprawie przyznania indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej dla dostawcy hurtowego, na mocy której J. B. otrzymała indywidualną ilość referencyjną dostaw w wysokości (...) kg o referencyjnej zawartości tłuszczu (...) g/kg. W dniu (...) grudnia 2006 r. J. B. odwołała się od powyższej decyzji do Prezesa Agencji Rynku Rolnego (...) za pośrednictwem Dyrektora O. Pod odwołaniem podpisał się również jej syn T. B., jako osoba, która przejęła gospodarstwo. W odwołaniu wskazano, iż w lutym i marcu 2006 r. strona odwołująca zaprzestała sprzedaży mleka w celu uniknięcia konieczności uiszczenia wysokiej opłaty za przekroczenie lIR dostaw. Jednocześnie podniesiono, iż przyznana lIR dostaw jest niewystarczająca w stosunku do możliwości produkcyjnych gospodarstwa. W wyniku rozpoznania odwołania J. B. Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia (...) stycznia 2007r. Nr (...), postanowił na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu odnosząc się do odwołania strony organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy wskazując, iż w dniu (...) maja 2006 r. J. B. złożyła w (...) wniosek o przyznanie indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej. Przedmiotem wniosku była lIR dostaw w wysokości (...)kg. Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, iż w dniu (...) marca 2005 r. skarżąca była właścicielem indywidualnej ilości referencyjnej dostaw w wysokości (...) kg. Jednocześnie skarżąca w okresie od dnia (...) kwietnia 2005 r. do dnia (...) marca 2006 r. sprzedała do podmiotu skupującego mleko w ilości (...) kg (dowód: zaświadczenie wystawione przez (...) Spółdzielnię Mleczarską w O.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 lutego 2006 r. o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 50, poz. 363, z późn. zm.), w roku kwotowym 2006/2007 indywidualne ilości referencyjne z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych zostaną przyznane w pierwszej kolejności dostawcom hurtowym, którzy w roku kwotowym 2005/2006, będąc właścicielami lIR w wysokości nieprzekraczającej (...) kg mleka, większyli sprzedaż mleka o co najmniej (...) kg w stosunku do indywidualnych ilości referencyjnych stanowiących ich własność w dniu (...) marca 2005 r., ale nie otrzymali lIR Z (...) oraz do dnia (...) maja 2006 r. złożyli wnioski o przyznanie llR z (...). W przedmiotowej sprawie różnica pomiędzy wielkością sprzedaży mleka w roku kwotowym 2005/2006 a lIR dostaw stanowiącą własność skarżącej w dniu (...) marca 2005 r. wynosi (...) kg, co oznacza, iż skarżąca w roku kwotowym 2005/2006 zwiększyła sprzedaż mleka o co najmniej (...) kg. Jednocześnie stosownie do treści art. 2 ust. 3 ww. ustawy wysokość indywidualnej ilości referencyjnej przyznanej z krajowej rezerwy dostawcy hurtowemu ustala się jako różnicę pomiędzy wielkością sprzedaży mleka w roku kwotowym 2005/2006, a wielkością lIR stanowiącej własność dostawcy w dniu wydania decyzji w sprawie przyznania lIR z (...). W okresie od dnia (...) kwietnia 2005 r. do dnia (...) marca 2006 r. skarżąca dostarczyła do podmiotu skupującego (...) kg mleka. Natomiast na dzień wydania decyzji w sprawie przyznania lIR z (...) dla dostawcy hurtowego strona posiadała lIR dostaw w wysokości (...) kg. Różnica między ilością mleka sprzedanego przez skarżącą do podmiotu skupującego w okresie od dnia (...) kwietnia 2005 r. do dnia (...) marca 2006 r. a indywidualną ilością referencyjną stanowiącą własność dostawcy w dniu wydania decyzji w sprawie przyznania lIR dostaw z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej wynosi (...) kg. Wobec powyższego faktu, stwierdzić należy, iż organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy i prawidłowo określił wysokość przysługującej stronie lIR dostaw z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. B., wskazując, iż we wniosku złożonym w dniu (...) maja 2006r. domagała się powiększenia posiadanej IIR o (...) kg , a nie jak przyjęto do (...) kg. Jednocześnie oświadczyła, iż konieczność zmniejszenia w miesiącach grudniu 2005 i styczniu 2006r. dostaw mleka, spowodowana została groźbą uiszczenia wysokich kar za nadprodukcję mleka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż jego decyzja obarczona jest wadą, której nie mógł w związku ze złożeniem skargi wyeliminować, bowiem stroną postępowania zgodnie z art. 30 § 4 kpa z dniem (...) listopada 2006r. jest T. B. a nie J. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 ustawy Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) stycznia 2007r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora O. z dnia (...) listopada 2006 r. w sprawie przyznania J. B. indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej dla dostawcy hurtowego. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek J. B., jako podmiotu posiadającego IIR. Od decyzji organu I instancji z dnia (...) listopada 2006r. odwołanie w dniu (...) grudnia 2006r. wniosła J. B. oraz jej syn T. B., który na mocy umowy darowizny z dnia (...) listopada 2006r. (akt notarialny repertorium A Nr (...)), wszedł w posiadanie całego gospodarstwa rolnego w U., tj. prawa do nieruchomości, inwentarza, maszyn, kwoty mlecznej, należącego do J. i J. B. Podnieść należy, iż okoliczność przekazania przez J. B. na rzecz T. B. w drodze umowy darowizny w/w gospodarstwa ma istotne znaczenie z punktu widzenia legitymacji prawnej do wniesienia przez stronę skarżącą odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 Kpa Prawo do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji służy stronie. Skuteczne wszczęcie postępowania odwoławczego wymaga zatem wniesienia odwołania przez uprawniony podmiot. Analiza przepisów Kpa pozwala wyróżnić dwie kategorie podmiotów postępowania, którym przysługuje legitymacja odwoławcza, rozumiana jako prawo do wniesienia odwołania. Są nimi: strona (strony) postępowania oraz podmiot (podmioty) na prawach strony. Pojęcie strony zostało zdefiniowane w art. 28 Kpa. Stosownie do jego treści stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stosownie zaś do treści art. 30 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w przypadku zbycia gospodarstwa producenta przyznane mu prawa do indywidualnej ilości referencyjnej przechodzi na nabywcę gospodarstwa. Nabywca albo dzierżawca lub inny posiadacz zależny gospodarstwa zobowiązany jest zaś do przesłania właściwemu miejscowo dyrektorowi oddziału terenowego (...) wypis aktu notarialnego albo kopię zawartej umowy w terminie 7 dni od dnia zawarcia umowy (art. 30 ust.3). Właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego (...) na podstawie wypisu aktu notarialnego albo kopii zawartej umowy dokonuje zaś wpisu do rejestru producentów o przejściu prawa do indywidualnej ilości referencyjnej na nabywcę, dzierżawcę lub innego posiadacza zależnego gospodarstwa (art. 30 ust. 4). Powyższe unormowanie reguluje zatem wprost zagadnienie przejścia prawa do indywidualnej ilości referencyjnej na nabywcę gospodarstwa. Mając więc na uwadze, iż stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, do postępowań w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej), organ odwoławczy orzekając w niniejszej sprawie, w świetle przedstawionych powyżej okoliczności, winien był wziąć pod uwagę unormowanie wynikające z art. 30 § 4 kpa. Przepis ten stanowi bowiem, iż w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy. Na gruncie niniejszej sprawy w ocenie Sądu, jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę mamy do czynienie z sytuacją, o której mowa w cytowanym powyżej przepisie, tj. zaistnienia następstwa proceduralnego inter vivos wobec zbycia prawa w toku postępowania, co oznacza, iż w miejsce dotychczasowej strony (J. B.) wstąpił jej następca (T. B.). W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, iż w rozpoznawanej sprawie w dacie wnoszenia odwołania J. B., na skutek zbycia w drodze umowy darowizny gospodarstwa, co skutkowało również z mocy prawa przejściem na rzecz nabywcy prawa do indywidualnej ilości referencyjnej, nie była już stroną niniejszego postępowania. W jej miejsce wstąpił bowiem jako jej następca prawny - T. B. Tymczasem organ odwoławczy rozpoznał merytorycznie odwołanie wniesione przez J. B. i do niej także skierował zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie to wydane zatem zostało z rażącym naruszeniem art. 30 § 4, 127 § 1 kpa, co uzasadniało konieczność stwierdzenia jego nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 cytowanej wyżej ustawy. Rozpoznając ponowienie sprawę organ winien umorzyć zgodnie z art. 138 § 1pkt 3 kpa postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołania wniesionego przez J. B. i rozpoznać odwołanie wniesione przez T. B., jako strony niniejszego postępowania. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło