IV SA/Wa 446/04

WyrokWSA w Warszawie2004-10-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Cysek, Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Asesor WSA Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczący przeznaczenia działki rolno-leśnej na cele inne niż budowlane, została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności w zakresie uzasadnienia?
Ratio decidendi
Uchwała Rady Gminy odrzucająca zarzut do projektu planu zagospodarowania przestrzennego musi zawierać przekonujące i wyczerpujące uzasadnienie, które wykaże, że stanowisko strony zostało rozważone. W przypadku, gdy sąsiednie działki położone w podobnych warunkach zostały przeznaczone pod zabudowę, a twierdzenia o zalewowości lub niekorzystnych warunkach gruntowych nie zostały należycie wykazane, uzasadnienie uchwały jest wadliwe, co prowadzi do stwierdzenia jej nieważności w zaskarżonej części.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując przeznaczenie działek rolno-leśnych na cele inne niż budowlane. Rada Gminy odrzuciła zarzut, powołując się na ochronę Obszaru Chronionego Krajobrazu, ochronę kompleksów leśnych oraz niekorzystne warunki gruntowo-wodne. Skarżący podniósł, że uzasadnienie uchwały jest wadliwe, zwłaszcza w kontekście przeznaczenia sąsiedniej działki pod budownictwo mieszkaniowe. Sąd rozpoznał sprawę ze skargi na uchwałę Rady Gminy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] oraz orzekł, że uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Rady Gminy N. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.) Asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2004 r. sprawy ze skargi T. W. na uchwałę Rady Gminy N. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. w Gminie N. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Rady gminy N. na rzecz skarżącego T. W. 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. T. W. wniósł zarzut do wyłożonego projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. w gminie N. kwestionując zapisy tego planu w zakresie przeznaczenia w nim działek nr [...] i [...] (działka [...] oznaczona na rysunku planu symbolem Ls, zaś działka [...] w części symbolem Ls i w części symbolem ZN – zieleń naturalna). Zdaniem wnoszącego zarzut działki te przylegają do działek zabudowanych oraz przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i nie ma uzasadnienia by nadal miały dotychczasowe przeznaczenie zwłaszcza, że 100-letni las w sposób naturalny wypada z eksploatacji. Rozpoznając ten zarzut – Rada Gminy N. uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. powołując się na przepis art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zarzut ten odrzuciła. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że teren wsi S. leży w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu i objęty jest ochroną prawną na podstawie przepisów rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. w sprawie utworzenia Obszaru Chronionego Krajobrazu na terenie Województwa [...] wraz z późniejszymi zmianami. Rozporządzenie wyodrębnia w granicach obszaru strefę ochrony urbanistycznej obejmującej obszary o wzmożonym naporze urbanistycznym, posiadające szczególne wartości przyrodnicze i przedmiotowe działki znajdują się w tej strefie. Nadto opracowane studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy N. z dnia [...].10.2000 r. za główne kierunki działań w zakresie ochrony środowiska przyrodniczego uznaje ochronę kompleksów leśnych i łąkowych przed zainwestowaniem. Wskazane w studium funkcje dla poszczególnych terenów należy traktować jako preferowane, a ustalenia miejscowego planu muszą być zgodne ze studium. Analizując możliwości dopuszczenia zabudowy na gruntach leśnych przyjęto, że grunty położone w kompleksie powyżej 5,0 ha nie podzielone istniejącymi drogami pozostawia się w dotychczasowym użytkowaniu. Działki skarżącego [...] i [...] to grunty leśne położone w kompleksie powyżej 5,0 ha. Utrzymanie ich dotychczasowego przeznaczenia pozostaje w zgodzie z obowiązującą w rozporządzeniu ochroną kompleksów leśnych. W części działki [...] pozbawionej lasu występuje obszar doliny rzeki [...] o niekorzystnych warunkach gruntowo-wodnych i klimatycznych i z tego względu nie może być przeznaczony pod zabudowę. Bez zmiany ukształtowania powierzchni działki (nasypania) nie ma możliwości wprowadzenia zabudowy, a w Obszarze Chronionego Krajobrazu takie działania są zabronione. Pozostałości układu wydmowego i bardzo głęboko występujące torfy dodatkowo uzasadniają zachowanie doliny rzeki [...] jako obszaru przyrodniczo-czynnego. Skarga kwestionuje uchwałę w części dotyczącej przeznaczenia działki [...]. Skarżący podnosi, że działka [...] o powierzchni 1,54 ha obejmuje części przeznaczone pod uprawy rolne, łąkę i las. Przeznaczenie w projekcie planu terenu rolnego i łąki o powierzchni około 0,71 ha jako terenu zieleni naturalnej nie jest uzasadnione i zrozumiałe, gdyż sąsiednia działka [...] jest w całości przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe i nie ma żadnej groźby zalania lub nadmiernego podsiąkania gruntu, skoro nie zdarzyło się to w okresie wielopokoleniowego użytkowania. Teren wsi S [...] przeznaczony jest w planie pod budownictwo ekologiczne z zachowaniem 80% każdej działki pod las i zadrzewienie, co oznacza, że w przypadku części działki [...] z powierzchni 0,71 ha 80% miałoby takie przeznaczenie. Ustalenie planu jest według skarżącego krzywdzące, a uzasadnienie uchwały to "pustosłowie" nie mające żadnego znaczenia. Działka ma dostęp do drogi gminnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wywodząc, że według projektu planu działka może być wykorzystywana w sposób dotychczasowy – rolniczo, co nie narusza prawa skarżącego do dysponowania nieruchomością. Część niezalesiona działki położona jest w dolinie rzeki [...], co związane jest z poziomem wód gruntowych powyżej 1 m p.p.t. Nizinne ukształtowanie doliny powoduje, że występują okresowe podtapiania i zalewanie terenów przylegających do rzeki. Granica terenu z wysokim poziomem wód gruntowych oznaczona jest na rysunku planu symbolem linii falistej. Linia ta oddala się od rzeki, zaś na sąsiedniej działce [...] zbliża się do rzeki. Zarzut skarżącego dotyczący odmiennego ustalenia przeznaczenia sąsiedniej działki jest nieuzasadniony. Obszar niekorzystnych warunków wodnych na działce [...] występuje tylko wzdłuż rzeki, co pozwoliło na wyznaczenie terenu pod zabudowę. Według organu projekt planu pozostawia obszary szczególnie cenne przyrodniczo bez zabudowy i jednym z nich jest dolina rzeki [...]. Niezalesiona część działki [...] nie ma dostępu do drogi gminnej. Przejazd byłby możliwy przez grunt leśny po wycięciu części drzew i uzyskaniu zgody na przeznaczenie lasu na cele nieleśne. Rada odrzucając zarzut działała zgodnie z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 02.153.1264) przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowo administracyjnym jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Działając na podstawie tego przepisu Sąd w rozpoznawanej sprawie ocenia wyłącznie legalność uchwały kontrolując, czy prawidłowo rozstrzygnięto o odrzuceniu zarzutu. W sprawie niniejszej nie ma wątpliwości, że pismo skarżącego kwestionujące ustalenie projektu planu wyłożonego do publicznego wglądu miało charakter zarzutu. Projekt planu utrzymał dotychczasowe przeznaczenie działki [...], jako grunty leśne i zieleń naturalną (uprawy rolne i łąka), choć we wniosku z dnia 16.12.2002 r. skarżący wnosił o zmianę przeznaczenia działki pod budownictwo mieszkaniowe. O uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga Rada Gminy w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 24 ust. 3 cyt. ustawy). Nieprawidłowe uzasadnienie uchwały odrzucającej zarzut jest istotną wadą prowadzącą do stwierdzenia jej nieważności. W uzasadnieniu uchwały organ winien dążyć do przekonania strony, że jej stanowisko zostało rozważone, a jeżeli zapadło niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie, to przyczyną tego były istotne powody. W niniejszej sprawie Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że uzasadnienie uchwały nie jest ani przekonywujące, ani wyczerpujące, zwłaszcza, że sąsiednia działka [...] położona także w dolinie rzeki [...] została w całości przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, a twierdzenie, że działka [...] to teren zalewowy nie zostało niczym wykazane. Trzeba bowiem wskazać, że zarówno studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy N. jak również przepisy powołanego rozporządzenia Wojewody nie zakazują przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne w strefie ochrony urbanistycznej, pozostawiając to ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro działka [...] położona jest w tej strefie organ zobligowany był do przedstawienia jasnych, czytelnych argumentów, które zaważyły na nieuwzględnieniu zarzutu. Jak wynika z uzasadnienia uchwały powodem takiego rozstrzygnięcia były niekorzystne warunki gruntowo-wodne, inaczej mówiąc wysoki poziom wód gruntowych – 1 m p.p.t., a podwyższenie terenu nie jest możliwe z uwagi na zakaz zmiany stosunków wodnych, pogarszających warunki siedliskowe lasów. Uchwała nie zawiera żadnych wskazań na czym oparto ustalenie, że działka [...] stanowi teren "potencjalnych tarasów zalewowych" na których obowiązuje zgodnie z pkt III pp. 6 rozporządzenia zakaz lokalizacji obiektów budowlanych poza stwierdzeniem, że jest to dolina rzeki [...]. Nie może to być argument przesadzający w sytuacji, gdy sąsiednia działka [...], a także działka [...], położone również w dolinie rzeki zostały przeznaczone pod budownictwo. Niektóre argumenty przytoczone w odpowiedzi na skargę nie mogą być traktowane jako dodatkowe uzasadnienie uchwały. Nie zostało też wykazane, że działka w części niezalesionej nie ma bezpośredniego dostępu do drogi gminnej, na co powołuje się organ w odpowiedzi na skargę. Stanowisko skarżącego w tej kwestii jest odmienne. Na rozprawie okazał plan podziałowy działki [...] wraz z wytyczoną drogą dojazdową i twierdził, że nie ma potrzeby wycięcia lasu dla zapewnienia dojazdu. Droga dojazdowa, o której mówił skarżący jest oznaczona na rysunku planu symbolem KD. Nie jest też całkiem jasne, czy ograniczenia przyjęte w projekcie planu w odniesieniu do kompleksów leśnych powyżej 5,0 ha mogą być rozważane w odniesieniu do działki [...]. Według zapisu projektu planu przeznaczenie gruntu leśnego ustala się ewidencyjnie. Organ twierdzi, że jest to działka leśna, choć przyznaje, że tylko jej część jest zalesiona, reszta to użytki rolne. Zapisów w ewidencji gruntów uchwała nie przytacza. Nie zostało też wykazane, że działka [...] wchodzi w skład kompleksu leśnego powyżej 5,0 ha. Od strony zachodniej działka graniczy z drogą oznaczoną na rysunku planu symbolem 7 KUD. Droga ta oddziela działkę od kompleksu leśnego, zaś obszar działek leśnych od strony południowej (nr [...], [...], [...]) nie został ustalony. W tym stanie rzeczy wobec naruszenia art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, pozostającego w związku z kwestionowanym rozstrzygnięciem nakazał na podstawie art. 147 ust. 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1270), stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki [...] i orzec o wstrzymaniu wykonania uchwały w części zaskarżonej do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło