IV SA/Wa 446/08
WyrokWSA w Warszawie2008-05-07
Skład orzekający: Alina Balicka, Anna Szymańska, Marta Laskowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały może zostać uchylona, jeśli osoba zameldowana nie zamieszkiwała w lokalu w dacie zameldowania?Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały może zostać uchylona, jeśli osoba zameldowana nie spełniała przesłanki faktycznego zamieszkiwania w lokalu w dacie dokonania zameldowania. Zameldowanie ma potwierdzać istniejący stan faktyczny, a nie go tworzyć. Sąd administracyjny bada legalność decyzji, a nie rozstrzyga sporów cywilnych dotyczących uprawnień do lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania W. S. na pobyt stały. Organ odwoławczy uznał, że zameldowanie zostało dokonane na podstawie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, ponieważ W. S. nie zamieszkiwał w lokalu w dacie zameldowania, a jedynie przystąpił do prac wykończeniowych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dowolną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Asesor WSA Marta Laskowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) grudnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania - oddala skargę -
Decyzją z dnia (...) grudnia 2007 r. Wojewoda Mazowiecki po rozpatrzeniu odwołania W. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...) października 2007 r. orzekającą o uchyleniu czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały W. S. w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W..
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Z wnioskiem o uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania W. S. wystąpił w dniu (...) lipca 2007 r. pełnomocnik Przedsiębiorstwa Budowlanego K. S., wskazując, że W. S. dokonał zameldowania w spornym lokalu (...) lipca 2007 r. wypełniając druk zgłoszenia pobytu stałego oraz okazując umowę przyrzeczenia sprzedaży przedmiotowego lokalu z dnia (...) maja 2007 r.
W dniu (...) lutego 2007 r. Przedsiębiorstwo Budowlane K. S. zawarło umowę przyrzeczenia na sporny lokal również z T. Z., który (...) sierpnia 2007 r. podpisał protokół zdawczo - odbiorczy tego lokalu. W dalszej kolejności przedsiębiorstwo poinformowało W. S. o wycofaniu oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu zawartej w dniu (...) maja 2007 r. umowy przedwstępnej sprzedaży przedmiotowego lokalu, a w dniu (...) sierpnia 2007 r. przejęło ten lokal, wymieniło zamki i zabezpieczyło rzeczy W. S..
W konsekwencji W. S. wystąpił z pozwem o zapłatę odszkodowania oraz pozwem o ochronę naruszonego posiadania.
Organ wskazał, że w dacie zameldowania W. S. przedmiotowy budynek nie został oznaczony numerem porządkowym, a wniosek o oznaczenie budynku numerem porządkowym (...) przy ul. (...) został złożony w dniu (...) września 2007 r.
Pełnomocnik przedsiębiorstwa wskazał, że W. S. nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu w dacie zameldowania, zaś W. S. oświadczył, że po podpisaniu protokołu zdawczo - odbiorczego dokonał w
dniu (...) lipca 2007 r. zameldowania i przystąpił do jego eksploatacji i prac wykończeniowych.
Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania Wojewoda Mazowiecki wskazał, że w postępowaniu o uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania organ przede wszystkim bada, czy czynność ta została dokonana zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej dokonania. W rozpatrywanej sprawie ocena zgodności z prawem dokonanej czynności materialno - technicznej polega na rozstrzygnięciach, czy została wówczas spełniona przesłanka określona w art. 10 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 87, poz.960 ze zm.), tj. czy osoba zgłaszająca pobyt stały lub czasowy trwający ponad trzy miesiące zamieszkiwała w lokalu, w którym została zameldowana.
Zdaniem organu odwoławczego zameldowanie W. S. zostało dokonane na podstawie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, a zebrany materiał dowodowy oceniony został w granicach "zasady swobodnej oceny dowodów" określonej w art. 80 kpa. W okolicznościach niniejszej sprawy trudno przyjąć, by przystąpienie do prac wykończeniowych lokalu, w którym brak było podłóg, oznaczało zamieszkiwanie w rozumieniu w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ponadto z art. 6 ust. 1 ustawy wynika, że pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Brak spełnienia warunku zamieszkiwania w lokalu w dacie dokonania czynności zameldowania czyni ją wadliwą.
Organ podkreślił, że kwestia wzajemnych relacji pomiędzy W. S. a Przedsiębiorstwem Budowlanym K. S. nie ma wpływu na zasadność rozstrzygnięcia.
Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) grudnia 2007 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie pełnomocnik W. S.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego:
1/ art. 10 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez błędne przyjęcie, że w okolicznościach analizowanego stanu faktycznego nie zachodziła przesłanka przebywania w określonej miejscowości pod tym samym adresem;
2/ art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów w niniejszej sprawie, która z kolei doprowadziła do błędnego wniosku, że skarżący w
sposób wadliwy dokonał czynności zameldowania w lokalu położonym przy ul. (...) lokal (...).
Wskazując na tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W., a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego opisał szczegółowo postępowanie przed organem oraz stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, szczegółowo rozwijając wskazane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (art.134 § 2 w/w ustawy).
Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sytuację prawną skarżącego należy rozważyć na tle dokonanych ustaleń faktycznych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku
Przedsiębiorstwa Budowlanego K. S. o uchylenie czynności materialno -
technicznej zameldowania polegającej na zameldowaniu na pobyt stały W.
S. w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W., gdzie - jak wynika z treści wniosku oraz kolejnych pism wnioskodawcy - przedmiotowy budynek nie ma numeru porządkowego, nie jest ujawniony w rejestrze gruntów i budynków, nie ma mediów (energii elektrycznej, cieplnej). Ponadto W. S. nie jest właścicielem lokalu mieszkalnego, gdyż nie zostało przeniesione na niego prawo własności, a Przedsiębiorstwo Budowlane K. S. jako obecny właściciel nie wyraziło zgody na to zameldowanie.
Zameldowanie w lokalu jest czynnością materialno-techniczną organu administracji publicznej i może być dokonane jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną wymagania określone w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dokonanie zameldowania pomimo niespełnienia tej przesłanki czyni czynność wadliwą od samego początku (ex tunc).
Obowiązek zameldowania powstaje wówczas, gdy dana osoba przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż 3 doby (art. 10 ust. 2). Z treści tego przepisu wynika, że czynność zameldowania ma potwierdzać istniejący stan faktyczny, a więc dana osoba winna najpierw zamieszkać w danym lokalu, a następnie dokonać zameldowania w nim. Skarżący w tej części nie spełniał przesłanki do zameldowania (por. wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1999 r., sygn.akt VSA 3/99).
Organy obydwu instancji prawidłowo przyjęły, iż w niniejszej sprawie skarżący, dokonując czynności zameldowania nie spełniał kryteriów, które warunkują prawidłowość zameldowania osoby na pobyt stały. Skarżący otrzymał protokół zdawczo - odbiorczy przedmiotowego lokalu w dniu (...) lipca 2007 r., a wniosek o zameldowanie złożył (...) Iipca 2008 r. Znaczenie "zamieszkiwania" w rozumieniu w/w art. 10 należy interpretować w odniesieniu do okoliczności danej sprawy i danego stanu faktycznego. Słusznie wskazał Wojewoda Mazowiecki, że w okolicznościach niniejszej sprawy trudno przyjąć, by przystąpienie do prac wykończeniowych lokalu oznaczało zamieszkiwanie. Z zasad logiki i doświadczenia życiowego wynika, że o zamieszkiwaniu nie może świadczyć również nagromadzenie sprzętu, który został szczegółowo opisany w "protokole zabezpieczenia przedmiotów" (Np. kilka krzeseł, pudełka, metrówka, nożyk, śrubokręt, klucze, rolety, wtyczki, zlewozmywak, rower, wiertła, przecinaki, stolik).
Czynność materialno-techniczna, jaką jest zameldowanie, nie nosi cech ostateczności ani prawomocności i organ administracji właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2001 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 523/00, Lex nr 76100; Wojciech Taras - Samorząd Terytorialny 1993/11/68 nr publ. 7502 - glosa do wyroku NSA z dnia 9 lutego 1993 r., SA/Lu 1187/92).
Wyjaśnić należy, że postępowanie meldunkowe spełnia cele ewidencyjne, a nie ma nic wspólnego z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, gdyż należy to do właściwości sądów powszechnych. Sąd administracyjny nie orzeka na zasadach słuszności, lecz bada legalność zaskarżonych decyzji, czyli ich zgodność z przepisami postępowania i prawa materialnego. Wobec tego argumentacja podnoszona przez pełnomocnika skarżącego, a dotycząca sporu cywilnego pomiędzy skarżącym, a Przedsiębiorstwem Budowlanym K. S. nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd.
Podkreślić należy, że postępowania cywilne toczące się przed sądami powszechnymi między stronami nie stanowią zagadnienia wstępnego, od którego rozstrzygnięcia uzależnione byłoby rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania W. S..
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - nie podzielił zarzutów skargi, nie dopatrzył się również tego rodzaju naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które miałyby wpływ na treść rozstrzygnięcia i prowadziły do uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszone zostały art. 7, 77 i 80 kpa to stwierdzić należy, że badając pod tym kątem legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia w/w przepisów. W niniejszej sprawie organy przestrzegały zasady prawdy obiektywnej, podejmując wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W konsekwencji - zgodnie z zasadą przekonania unormowaną w art. 11 kpa dokonano uzasadnienia faktycznego i prawnego zajętego stanowiska zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.
Konkludując podkreślić należy, że choć pełnomocnik skarżącego składał obszerne pisma, dotyczące zaistniałego sporu na gruncie prawa własności między W. S. a Przedsiębiorstwem Budowlanym K. S., tworząc
obszerny materiał w sprawie to jednak "wyłowić" należało tylko okoliczności związane z zakresem sprawy o uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania.
Mając powyższe okoliczności na względzie - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło