IV SA/Wa 448/22

WyrokWSA w Warszawie2022-07-08

Skład orzekający: Agnieszka Wąsikowska, Marzena Milewska-Karczewska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska negatywnie opiniujące wniosek o uzgodnienie lokalizacji i sposobu utrzymania podmorskich kabli elektroenergetycznych w wyłącznej strefie ekonomicznej, wydane z uwagi na brak posiadania przez wnioskodawcę pozwolenia na wznoszenie lub wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń dla morskich farm wiatrowych (PSZW), narusza przepisy prawa materialnego i postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Minister Klimatu i Środowiska prawidłowo wydał negatywną opinię wniosku o uzgodnienie lokalizacji i sposobu utrzymania podmorskich kabli elektroenergetycznych, ponieważ brak posiadania przez wnioskodawcę pozwolenia na wznoszenie lub wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń dla morskich farm wiatrowych (PSZW) stanowi zagrożenie dla interesu gospodarki narodowej oraz bezpieczeństwa i obronności państwa. Wydanie pozwolenia na kable bez PSZW mogłoby zablokować obszary morskie dla podmiotów posiadających PSZW, utrudniając rozwój morskich farm wiatrowych i tym samym zagrażając bezpieczeństwu energetycznemu państwa.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o uzgodnienie lokalizacji i sposobu utrzymania podmorskich kabli elektroenergetycznych w wyłącznej strefie ekonomicznej. Minister Klimatu i Środowiska negatywnie zaopiniował wniosek, argumentując, że wnioskodawca nie posiada pozwolenia na wznoszenie lub wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń dla morskich farm wiatrowych (PSZW). Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących bezpieczeństwa gospodarki narodowej i obronności państwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) sędzia WSA Tomasz Wykowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2022 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 13 stycznia 2022 r. nr DOP-WOŚ.414.45.2021.5.DT w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wniosku o wydanie pozwolenia na układanie i utrzymanie podmorskich kabli elektroenergetycznych na obszarze wyłączonej strefy ekonomicznej w polskich obszarach morskich oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z 13 stycznia 2022r., nr DOP-WOŚ.414.45.2021.5.DT, utrzymujące w mocy postanowienie własne z 7 października 2021r., nr DOP-WOŚ.414.14.2021.IŁ2, negatywnie opiniujące wniosek [...] , o uzgodnienie lokalizacji oraz sposobu utrzymania podmorskich kabli elektroenergetycznych w wyłącznej strefie ekonomicznej dla akwenów [...] i [...]. Zaskarżone postanowienie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. Minister Infrastruktury pismem z 9 lipca 2021r., znak: GM-DGM- 7.530.87.2021, działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2135 – dalej: u.o.m.), wystąpił do Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: "Minister" lub "organ opiniujący") o wydanie opinii w sprawie wniosku inwestora [...] (dalej: skarżąca, spółka) o uzgodnienie lokalizacji oraz sposobów utrzymania podmorskich kabli elektroenergetycznych w wyłącznej strefie ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej dla akwenów [...] i [...]. Organ opiniujący postanowieniem z 7 października 2021r. (nr wskazany na wstępie) negatywnie zaopiniował wniosek spółki ( w treści rozstrzygnięcia błędnie wskazano, że jest to sp. z o.o. zamiast S.A.). Spółka pismem z 21 października 2021r. wniosła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister postanowieniem z 13 stycznia 2022r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy postanowienie własne z 7 października 2021r., negatywnie opiniujące wniosek spółki. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił m. in. iż w postanowieniu z 7 października 2021 r. znak: DOP-WOŚ.414.14.2021.IŁ2, organ nie zawarł tezy, że zgodnie z ustawą o obszarach morskich, inwestor składając wniosek o wydanie uzgodnienia lokalizacji oraz sposobów układania i utrzymywania kabli w wyłącznej strefie ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej, powinien już posiadać pozwolenie na wznoszenie lub wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich (dalej: PSZEW). We wskazanym postanowieniu Minister przedstawił jedynie stanowisko, zgodnie z którym warunkiem zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego państwa jest m.in. zabezpieczenie możliwości wyprowadzenia mocy dla morskich farm wiatrowych, które faktycznie powstaną w polskich obszarach morskich. A zatem mimo, że PSZW jest tylko jednym z wymaganych do uzyskania pozwoleń, w przeświadczeniu tutejszego organu jest to pozwolenie kluczowe, uzyskiwane w procedurze konkurencyjnej, bez którego nie może być mowy o możliwości budowy morskiej farmy wiatrowej. Organ wskazał również, odwołując się do wykładni celowościowej, charakteru zespołu urządzeń i ich funkcji, że ustawa z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych (Dz.U z 2021 poz. 234 – dalej ustawa offshore), mimo że oddzielnie definiuje morską farmę wiatrową i zespół urządzeń, robi to na potrzeby związane z systemem wsparcia. W praktyce, zespół urządzeń jest po prostu przyłączem, z odrębnościami określonymi w przepisach, gdyż jako standardowe przyłącze traktuje go podstawowa ustawa przedmiotowej gałęzi prawa, czyli ustawa prawo energetyczne. Zespół urządzeń nie jest samodzielnie funkcjonującą instalacją, zaś inwestycja w zespół urządzeń nie jest celem samym w sobie. Instalacja ta będzie pełniła zawsze funkcję służebną wobec morskiej farmy wiatrowej. Jej istnienie bez instalacji przyłączanej (w tym przypadku morskiej farmy wiatrowej) jest bezcelowe. W ocenie Ministra wydanie pozwolenia na układanie i utrzymywanie podmorskich kabli elektroenergetycznych (dalej: UUUK) dla podmiotu, który nie posiada PSZW w istocie powoduje wystąpienie zagrożenia zarówno dla bezpieczeństwa i obronności państwa (art. 23 ust. 3 pkt 3 ustawy o obszarach morskich), jak również dla interesu gospodarki narodowej (art. 23 ust. 3 pkt 2), z uwagi na zablokowanie takiej lokalizacji na okres nawet 35 lat. Przy czym zagrożenia te występują także w przypadku, gdy blokada obszaru wystąpi w czasie krótszym tj. 10-cio letnim. W sytuacji blokowania obszaru przez wydanie UUUK bez PSZW, podmioty posiadające PSZW mogą znaleźć się w sytuacji, w której nie będą mogły uzyskać UUUK na potrzeby wyprowadzenia mocy z morskiej farmy wiatrowej, z uwagi na zajęcie obszaru przez inny podmiot. Zagrożenie możliwości wyprowadzenia energii elektrycznej z morskich farm wiatrowych, w konsekwencji może zaś zagrozić realizacji celów wynikających z polityki energetycznej państwa. W ocenie Ministra, w obecnym stanie prawnym, nie istnieje "lepsza" gwarancja na powstanie morskiej farmy wiatrowej, niż posiadanie PSZEW. Zauważono również, że planowane przez spółkę złożenie wniosku o wydanie PSZW, w ocenie organu, nie uprawdopodabnia, że podmiot ten uzyska PSZW w świetle regulacji u.o.m. Odnosząc się do argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w szczególności wskazujących, że infrastruktura przesyłowa nie będzie prowadziła "donikąd", ponieważ złożone zostały liczne wnioski o PSZW dla morskich farm wiatrowych, Minister zauważył, że utrwaloną praktyką jest dobór kabli eksportowych w morskiej farmie wiatrowej do planowanej maksymalnej mocy morskiej farmy wiatrowej. A zgodnie z art. 82 ustawy offshore, zespół urządzeń musi spełniać szereg wymagań, m.in. technicznych. Dobór optymalnej kablowej linii eksportowej jest możliwy wyłącznie po określeniu mocy elektrycznej, która będzie wyprowadzana z morskiej farmy wiatrowej, co podkreśla praktyka inżynierska oraz renomowane standardy techniczne, np. [...]. Taką moc określają charakterystyczne parametry techniczne przedsięwzięcia w PSZW, w którym wskazuje się wielkość minimalną oraz maksymalną (w wyrażeniu mocy zainstalowanej w jednostce megawatów elektrycznych) planowanej inwestycji. Określenie minimalnej lub maksymalnej mocy zainstalowanej jest podstawowym czynnikiem nawet wstępnego doboru konstrukcji kabli, w tym m.in. liczby i przekroju znamionowego żył roboczych, które będą determinowały takie parametry techniczne jak obciążalność prądową długotrwałą, spadek napięcia, wytrzymałość zwarciową czy maksymalną odległość pomiędzy kablami wyprowadzenia mocy, a w konsekwencji pas zajętości powierzchni (korytarz kablowy) przez kablową linię eksportową. Pas zajętości z kolei warunkuje niezbędne do zastosowania rozwiązania technologiczne umożliwiające ochronę czy sposób umocowania kablowej linii eksportowej do dna morskiego. Optymalny, zgodny z typową praktyką inżynierską, dobór elementów wyprowadzenia mocy zapewnia równowagę pomiędzy realnymi potrzebami wyprowadzenia mocy, a nakładami inwestycyjnymi. Tymczasem spółka nie tylko nie sprecyzował we wniosku planowanej mocy morskiej farmy wiatrowej, co jak wskazał organ, ma zasadniczy wpływ na kablową linię eksportową, ale również pozostawiła otwarty katalog morskich farm wiatrowych, z których planowane byłoby wyprowadzenie mocy. Z powyższego w ocenie organu wynika, że stworzenie infrastruktury do wyprowadzenia mocy nieodpowiadającej morskiej farmie wiatrowej może stworzyć niebezpieczeństwo, w którym morska farma wiatrowa nie będzie mogła być przyłączona. Zauważono również, że taka sytuacja może okazać się problematyczna także dla samego inwestora UUUK, ponieważ wybudowana infrastruktura może finalnie nie zostać wykorzystana, a lokalizacja kabla, która nie będzie w pełni kompatybilna z lokalizacją morskiej farmy wiatrowej może w przyszłości wiązać się z koniecznością powtórzenia procedury uzgodnieniowej i dokonania zmian w wydanym UUUK. Stąd przeświadczenie Ministra o istocie rozstrzygnięcia w kwestii miejsca przyłączenia infrastruktury kablowej jeszcze przed ubieganiem się o pozwolenie na poprowadzenie przyłącza. Organ zauważył także, iż ważne jest odróżnienie technicznej możliwości wyprowadzenia mocy z morskiej farmy wiatrowej i przyłączenia do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, od faktycznej możliwości poprowadzenia kabli elektroenergetycznych z akwenu, dla którego wydane zostanie PSZW dla innego podmiotu. Należy bowiem podkreślić, że organ właściwy do wydania UUUK nie będzie mógł wydać kolejnego pozwolenia przewidującego przebieg kabla w dokładnie tej samej lokalizacji. Inwestor posiadający PSZW może być wtedy zmuszony do poprowadzenia kabla trasą mniej efektywną pod względem planistycznym, ekonomicznym czy środowiskowym. Taka sytuacja może prowadzić do podwyższenia kosztów inwestycyjnych ze względu na nadmiarowe (w pojęciu parametrów techniczno-konstrukcyjnych oraz długości) linie eksportowe, które będą wymagały zastosowania dodatkowej morskiej lub lądowej stacji kompensacyjnej z uwagi na potrzebę kompensacji mocy biernej pojemnościowej kabla eksportowego. Również proces eksploatacyjny może okazać się bardziej kapitałochłonny ze względu na nieprawidłowo dobrane kablowe linie eksportowe, które będą generowały utratę zysku z tytułu większych strat przesyłowych i dielektrycznych. Trasa mniej efektywna ekonomicznie w dalszej kolejności może wpłynąć np. na wzrost ceny energii elektrycznej dla odbiorców końcowych. W dalszej części zaskarżonego orzeczenia Minister wskazał, iż zgodnie art. 3 pkt 16 ustawy z 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne (jt. Dz.U. z 2021 poz. 716 z późn. zm. - dalej: Prawo energetyczne), bezpieczeństwo energetyczne stanowi stan gospodarki umożliwiający pokrycie bieżącego i perspektywicznego zapotrzebowania odbiorców na paliwa i energię w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony, przy zachowaniu wymagań ochrony środowiska. Zgodnie z art. 11 ww. ustawy w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej polegającego na długookresowym braku: równowagi na rynku paliwowo energetycznym, bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, bezpieczeństwa osób, lub wystąpieniu znacznych strat materialnych - na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części mogą być wprowadzone na czas oznaczony ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła. Z tego też względu za uprawnione, w ocenie Ministra, należy uznać twierdzenie, że w przypadku wystąpienia takiej sytuacji, bezpieczeństwo państwa byłoby zagrożone z powodu ograniczenia obywateli i Sił Zbrojnych RP w dostępie m.in. energii elektrycznej, co w konsekwencji mogłoby obniżyć znacznie możliwość obronności Rzeczypospolitej Polskiej. Organ zauważył także, że poza ww. sprawami bezpieczeństwa energetycznego kraju, do ministra do spraw energii należą sprawy infrastruktury energetycznej, w tym funkcjonowania systemów energetycznych. Zaś do ministra właściwego do spraw klimatu należą sprawy rozwoju i wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Mając zatem na względzie, iż jest on właściwym organem zarówno do spraw energii jak i klimatu, to nie może wyrazić pozytywnej opinii w zakresie wniosku Inwestora ze względu na stwierdzenie przesłanek wskazujących na ryzyko wystąpienia negatywnych skutków w ww. obszarach pozostających w jego kompetencji. Minister Klimatu i Środowiska, przez wpływ na racjonalne i efektywne dysponowanie obszarami morskimi, w których może być umiejscowiona infrastruktura przesyłowa, zabezpiecza bowiem możliwość wyprowadzenia energii wytworzonej w morskich farmach wiatrowych i wprowadzenie jej do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, co jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego państwa. Organ uznał również za niezasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 6, 8, 11 k.p.a. oraz uznał, że nie znajduje także oparcia w prawdzie twierdzenie spółki, że art. 50 ust. 2 ustawy offshore, zobowiązuje przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej do wydania warunków przyłączenia albo wstępnych warunków przyłączenia dla morskiej farmy wiatrowej. Równie nieuprawione jest twierdzenie, że inwestor dysponujący PSZW ma zagwarantowaną możliwość wyprowadzenia energii z morskiej farmy wiatrowej. W szczególności art. 7 ust. 1 ustawy prawo energetyczne stanowi, że przedsiębiorstwo energetyczne (dalej także: "przedsiębiorstwo sieciowe") zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci tylko jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci, co podlega ocenie operatora sieci przesyłowej w toku rozpatrywania wniosku o warunki przyłączenia. W uzasadnieniu postanowienia odniesiono się również do pozostałych zarzutów i argumentów podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez brak wskazania w części faktycznej uzasadnienia zaskarżonego postanowienia dowodów, potwierdzających fakty, na których Minister oparł rozstrzygnięcie, zaś w części prawnej uzasadnienia brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej, a także ogólnikowość przytoczonych w uzasadnieniu stwierdzeń i argumentów, która uniemożliwia odczytanie rzeczywistych intencji organu i przesłanek wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia; 2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 106 § 4 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i dokonania oceny, czy w realiach niniejszej sprawy realizacja planowanej inwestycji może prowadzić do sytuacji, gdy nie będzie możliwości wyprowadzenia mocy z elektrowni wiatrowej lub istnieje jedyna możliwa trasa wyprowadzenia energii, która będzie ekonomicznie uzasadniona; 3. art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, wymaganych dla prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, jak również nienależyte i niewyczerpujące informowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, na skutek braku wezwania skarżącego przez organ do przedłożenia informacji i wyjaśnień w sytuacji, gdy organ uznał, że informacje przedstawione przez skarżącego we wniosku były niewystarczające. 4. art. 27 ust. 1 w zw. z art. art. 23 ust 3 pkt. 2 w zw. z art. 27 ust 1a ustawy o obszarach morskich poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że udzielenie pozwolenia na układanie i utrzymywanie kabli lub rurociągów na obszarach morskich wód wewnętrznych i morza terytorialnego na rzecz Skarżącego, może spowodować wystąpienie zagrożenia dla interesu gospodarki narodowej polegającego na uniemożliwieniu budowy morskich farm wiatrowym innym potencjalnym inwestorom, który to wniosek wynikał w szczególności z: - niezastosowania art. 3a w zw. z art. 4 ust. 2 pkt. 2 w zw. art. 22 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 273, dalej: "Specustawa przesyłowa"), które gwarantują inwestorom w morskie farmy wiatrowe możliwość realizacji inwestycji oraz ograniczenia praw do nieruchomości pokrytych wodami bez odszkodowania; - niezastosowania art. 12c Specustawy przesyłowej, z którego wynika, że na skutek wydania pozwolenia możliwe byłoby przyspieszenie strategicznych inwestycji w zakresie zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy; - błędnej wykładni art. 7 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne w zw. z art. 23 ust. 3 pkt. 2 w zw. z art. 59-60 ustawy offshore, która gwarantuje wytwórcy możliwość przyłączenia, a operatorowi systemu przesyłowego zapewnia warunki techniczne i ekonomiczne przyłączenia ze względu na istnienie uprawnienia do wykupu inwestycji zrealizowanej przez skarżącego; Alternatywnie, na wypadek uznania przez Sąd pozostałych zarzutów za nieuzasadnione, skarżący zarzucił naruszenie art. 27 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 4 w zw. z art. 27 ust. 1 a ustawy o obszarach morskich oraz art. 59-60 ustawy offshore w zw. z art. 6, 7 i 8 k.p.a., poprzez zaniechanie wydania pozytywnej opinii wraz ze wskazaniem warunku w postaci uzyskania PSZEW w polskich obszarach morskich dla akwenu 14.E.3 i 14.E.4 w sytuacji, gdy Minister uznał, że w przepisach odrębnych taki warunek występuje dla uzyskania pozwolenia na układanie kabli mających służyć do wyprowadzania mocy z morskiej farmy wiatrowej. Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi szczegółowo umotywowano stawiane w niej zarzuty. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z 13 stycznia 2022r. (nr wskazany na wstępie) utrzymujące postanowienie własne z 7 października 2021r. w przedmiocie zaopiniowania wniosku skarżącej o wydanie pozwolenia na układanie i utrzymanie podmorskich kabli elektroenergetycznych na obszarze wyłącznej strefy ekonomicznej w polskich obszarach morskich dla akwenu [...]. i [...]. Podstawę prawną wskazanych wyżej postanowień stanowił art. 27 ust. 1 ustawy z 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (j.t. Dz.U.z 2020r. poz. 2135 – dalej : u.o.m.). Zgodnie ze wskazanym wyżej art. 27 ust. 1 u.o.m. układanie i utrzymywanie kabli lub rurociągów w wyłącznej strefie ekonomicznej jest dozwolone, jeśli nie utrudnia to wykonywania praw Rzeczypospolitej Polskiej i pod warunkiem uzgodnienia ich lokalizacji oraz sposobów utrzymywania z ministrem właściwym do spraw gospodarki morskiej. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej wydaje decyzję w tym zakresie po zasięgnięciu opinii ministrów właściwych do spraw: aktywów państwowych, energii, gospodarki, klimatu, kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, rybołówstwa, środowiska, geologii, gospodarki wodnej, wewnętrznych oraz Ministra Obrony Narodowej, a w przypadku zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych – również Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W myśl zaś art. 27 ust. 1a ww. ustawy do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 23 ust. 2a, 3-5, 6e i 6f oraz art. 26 ust. 5, 6, 8 u.o.m. Z kolei stosownie do art. 23 ust. 2a u.o.m. organy, o których mowa w ust. 2 (w tym Minister Klimatu i Środowiska) wskazują na podstawie przepisów odrębnych wystąpienie zagrożeń, o których mowa w ust. 3, lub szczegółowe warunki i wymagania, o których mowa w ust. 5. Powyższe zagrożenia zostały enumeratywnie wymienione w ust. 3 art. 23 u.o.m. Oceniając kwestionowane postanowienie, w świetle wskazanych wyżej przepisów, przy uwzględnieniu wymogów stawianych przez przepisy postępowania, Sąd doszedł do przekonania, że Minister nie dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze regulacji prawnych. Przede wszystkim w ocenie Sądu niezasadne okazały się zarzuty naruszenia norm postępowania, tj.: art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 106 § 4 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 8 i w zw. z art. 9 k.p.a. Zaskarżone orzeczenie Ministra Klimatu i Środowiska oparte zostało bowiem na obowiązujących przepisach prawnych. Organ w uzasadnieniu w sposób dostateczny wyjaśnił przyczyny i podstawy wydania zaskarżonego orzeczenia oraz wskazał na kompetencje do jego wydania. Podstawą prawną do działania w niniejszej sprawie przez organ niewątpliwie były przepisy art. 27 ust.1 i art. 106 k.p.a., a te niewątpliwie zostały powołane zarówno w zaskarżonym orzeczeniu jak i poprzedzającym je orzeczeniu z 7 października 2021r. Zauważenia wymaga również, iż organ w sposób obszerny wskazał dlaczego w jego ocenie nie mógł wydać pozytywnej opinii wskazując wprost na zagrożenie określone w art. 23 ust. 3 pkt 2 i 3 u.o.m. tj. na zagrożenie interesu gospodarki narodowej oraz zagrożenia dla bezpieczeństwa i obronności państwa. W ocenie Sądu, w sposób dostateczny zostały uwzględnione i rozważone w rozstrzygnięciu wszystkie istotne dla sprawy okoliczności (art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.). Organ dokonał oceny materiału przedłożonego wraz z wnioskiem skarżącej przy uwzględnieniu powszechnie dostępnych informacji zawartych m. in. w System Informacji Przestrzennej Administracji Morskiej (SIPAM) oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z 14 kwietnia 2021r. w sprawie przyjęcia planu zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej w skali 1:200 000 (Dz.U. z 2021r. poz. 935 – PZPPOM) oraz z uwzględnieniem obowiązujących w sprawie przepisów prawa i w sposób zgodny z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. i w konsekwencji prawidłowo rozpoznał sprawę - wydając kwestionowane postanowienie dotyczące przedmiotowej opinii, z uzasadnieniem odpowiadającym wymogom określonym w art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. Zauważenia w tym miejscu wymaga, że Minister w niniejszej sprawie występował jako organ współdziałający poprzez wyrażenie stanowiska w zakresie swej właściwości. Tym samym nie był on organem prowadzącym postępowanie, w odrębnej sprawie administracyjnej. Postępowanie miało jedynie charakter pomocniczy w stosunku do postępowania głównego prowadzonego przez inny organ w drodze decyzji. A zatem w tym postępowaniu organ niewątpliwie zasadnie opierał się na obowiązujących przepisach prawa, informacjach przez niego posiadanych z urzędu oraz materiale przedłożonym przez inwestora. W niniejszej sprawie kluczowym elementem było pojęcie bezpieczeństwo energetycznego państwa, które jak zasadnie przyjął organ mieści się w przesłance "obronności i bezpieczeństwa państwa", o której mowa w art. 23 ust. 3 pkt 3 u.o.m. w zw. z art. 23 ust. 4 oraz art. 26 ust. 4 tej ustawy. Przez bezpieczeństwo energetyczne ustawodawca rozumie stan gospodarki umożliwiający pokrycie bieżącego i perspektywicznego zapotrzebowania odbiorców na paliwa i energię w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony, przy zachowaniu wymagań ochrony środowiska (art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne – Dz. U. z 2021 r., poz. 716 – dalej: Prawo energetyczne). Należy zgodzić się z Ministrem, że zapewnienie odpowiedniego dostępu do energii elektrycznej jest warunkiem koniecznym funkcjonowania państwa, społeczeństwa oraz gospodarki. Odpowiedni dostęp do energii elektrycznej oznacza przy tym, w aspekcie konieczności realizacji zasady wysokiego poziomu ochrony środowiska (art. 191 ust. 2 TFUE), zwiększanie udziału w tzw. miksie energetycznym energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych, w tym generowanej przez morskie farmy wiatrowe. A zatem, Minister – opiniując wniosek skarżącej– był jak najbardziej uprawniony do tego aby powołać się na bezpieczeństwo energetyczne, które niewątpliwie jest jedną z kluczowych "składowych" bezpieczeństwa państwa jako stanu "pewności, spokoju, zabezpieczenia, braku zagrożenia, wolności od strachu oraz ochronę przed niebezpieczeństwem" (zob. D. Lerner, A Dictionary of the Social Sciences, Londyn 1964, s. 629). Podobny pogląd wyrażono w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2021 r. , sygn.. VII Aga 920/19, Legalis: 2610455, w którym wskazano, że: "Nie można nadto pomijać, że bezpieczeństwo energetyczne stanowi jedną z kluczowych wartości systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie bowiem m.in. z art. 5 Konstytucji RP, Rzeczypospolita Polska ma obowiązek strzec bezpieczeństwa swoich obywateli, zaś jednym z jego elementów niewątpliwie jest bezpieczeństwo energetyczne". Należy dodać także, że kwestia bezpieczeństwa energetycznego jest uregulowana m. in. w powołanym wyżej Prawie energetycznym, zatem nie mają również uzasadnionych podstaw zarzuty skargi, jakoby brak było przepisów odrębnych, w oparciu o które można zrekonstruować zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. W kontekście powyższego wypada także w tym miejscu zauważyć, iż zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1893, z późn. zm.). Minister Klimatu i Środowiska jako organ kierujący m.in. działami - energia i klimat, odpowiada za opracowanie i realizację polityki energetycznej państwa oraz bierze udział w kształtowaniu polityki energetycznej Unii Europejskiej. Odpowiada także za bezpieczeństwo energetyczne kraju, w tym bezpieczeństwo dostaw energii, surowców energetycznych i paliw, a także za wdrażanie polityki klimatycznej Unii Europejskiej, w tym, w zakresie zarządzania środkami na cele transformacji ekologicznej i klimatycznej, w szczególności zarządzania aukcjami uprawnień do emisji gazów cieplarnianych oraz zagospodarowania uzyskanych w ich wyniku środków, z uwzględnieniem bezpieczeństwa energetycznego kraju, w tym bezpieczeństwa dostaw energii, surowców energetycznych i paliw. W świetle powyższego, za niezasadny należy uznać zarzut skargi podważający twierdzenie, że warunkiem wydanie decyzji o uzgodnieniu lokalizacji oraz sposobów utrzymywania kabli w wyłącznej strefie ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej, jest posiadanie przez skarżącą spółkę pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń dla morskich farm wiatrowych (tzw. decyzja PSZW). W ocenie Sądu Minister opiniując negatywnie wydanie wskazanego wniosku zasadnie powołał się na obawę wystąpienia zagrożeń wskazanych w ustawie, tj.: zagrożenie interesu gospodarki narodowej oraz zagrożenia dla bezpieczeństwa i obronności państwa (art. 23 ust. 3 pkt 2 i 3 u.o.m.). Minister słusznie dostrzegł, że wydanie decyzji o uzgodnieniu lokalizacji oraz sposobów utrzymywania kabli w wyłącznej strefie ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej (tzw. decyzja UUUK) dla podmiotu, który nie posiada jeszcze PSZEW, zgodnie z art. 23 u.o.m., mogłoby potencjalnie zagrażać interesom gospodarki narodowej i bezpieczeństwu państwa w ten sposób, że "blokowałoby" pod względem przestrzennym wiele akwenów w polskich obszarach morskich tym podmiotom, które posiadają już ostateczne i prawomocne decyzje PSZW. W konsekwencji rodziłoby to zagrożenie wstrzymania/ograniczenia rozwoju farm wiatrowych, a uzyskiwanie energii właśnie z takich źródeł jest niewątpliwie w interesie gospodarki narodowej (jako cel długoterminowy) i niewątpliwie przyczyniałoby się do zapewnienia bezpieczeństwa (w tym energetycznego) państwa. Ponadto, co także istotne, wydanie dla podmiotu decyzji UUUK, który ewentualnie planuje dopiero inwestycję posadowienia morskiej farmy wiatrowej i nie posiada jeszcze decyzji PSZW ani też nie określa do której konkretnie sztucznej wyspy, konstrukcji i urządzeń dla morskich farm wiatrowych kable miałyby być podłączone by wyprowadzić energię elektryczną (jak w niniejszej sprawie), mogłoby stworzyć nieuzasadnioną przewagę wobec innych podmiotów a nadto powodować wiele problemów natury technicznej (urządzenia służące do wyprowadzenia energii z farm wiatrowych winny być odpowiednie do mocy, która ma być wyprowadzona z farmy wiatrowej a skoro inwestor nie określa z której farmy planowanymi urządzeniami będzie wyprowadzana energia -brak danych z decyzji PSZEW- to tym samym nie są znane również parametry urządzenia, które będzie je wytwarzać a co za tym idzie nie wiadomo czy planowane urządzenia do wyprowadzenia tej mocy będą odpowiednie i kompatybilne z urządzeniami farmy wiatrowej). Co prawda podzielić należy twierdzenie skarżącej spółki, że żaden przepis aktualnie obowiązującego prawa wprost nie uzależnia wydania decyzji UUUK od uprzedniego uzyskania decyzji PSZW, na co wskazał również organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, niemniej wskazania wymaga również, że systematyka uzyskiwania niezbędnych pozwoleń i decyzji (art. 23 – decyzja PSZW, art. 26 – pozwolenie na układanie i utrzymywanie kabli lub rurociągów na obszarach morskich wód wewnętrznych i morza terytorialnego, art. 27 decyzja UUUK) wskazuje na kolejność uzyskiwania niezbędnych pozwoleń i decyzji. Trzeba bowiem zauważyć, że kwestia układania i utrzymania kabli została uregulowana w u.o.m. po zagadnieniu wznoszenia lub wykorzystywania sztucznych wysp. Jednocześnie z uwagi na kwestie techniczne (kable do wyprowadzenia energii musza mieć odpowiednie parametry techniczne na co wskazano powyżej a te są określone w PSZW) i logistyczne należy przyjąć, że ułożenie kabli, w aspekcie morskich elektrowni wiatrowych, ma charakter wtórny i służebny wobec wzniesienia sztucznej wyspy. A zatem za słuszne i prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że ponieważ obszary morskie stanowią ograniczone zasoby to winny one być zagospodarowane w racjonalny i najbardziej efektywny dla państwa sposób. A zatem umożliwienie wnioskodawcom otrzymania pozwolenia, czy uzgodnienia na poprowadzenie przyłącza według kolejności składanych wniosków, bez uwzględnienia decyzji administracyjnej rozpoczynającej proces realizacji morskiej farmy wiatrowej, jaką jest PSZW, może doprowadzić do sytuacji, w której inwestor będzie posiadał zgodę na lokalizację kabla ale nie będzie posiadał PSZW. W takich przypadkach podmioty posiadające PSZW znajdą się w sytuacji, gdzie zagrożone będzie wyprowadzenie energii elektrycznej z morskich farm wiatrowych, co w konsekwencji może zagrozić realizacji celów stawianych przez obecnie obowiązującą Politykę Energetyczną Polski do 2040r. (PEP2040) a tym samym zagrozić bezpieczeństwu państwa i gospodarki. Należy zatem zaakceptować przyjętą interpretację przepisów przez Ministra, która, zdaniem Sądu, mieści się w granicach dopuszczalnej wykładni, a która wynika z wykładni o charakterze systemowym i funkcjonalnym. Tym samym, Sąd stwierdza, że inwestor przed zapoczątkowaniem budowy morskiej farmy wiatrowej (bardzo kosztownej inwestycji), winien posiadać wiedzę czy realizacja tej inwestycji jest w ogóle możliwa, a także czy możliwe będzie podłączenie kabli wyprowadzających energię z tych odnawialnych źródeł do krajowej sieci elektroenergetycznej. Zatem za zasadną należy przyjąć wykładnię przepisów i stanowisko Ministra w tym względzie. Podobnie wypowiedział się WSA w Warszawie: nieprawomocne wyroki z dnia: 29 marca 2022 r., sygn. IV SA/Wa 1835/21, 9 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 186/22, 11 maja 2022 r., sygn. IV SA/Wa 253/22, 20 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 569/22, wszystkie dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni stanowisko to podziela. W obecnym stanie prawnym, jak słusznie przyjął organ, nie istnieje "lepsza" gwarancja na powstanie morskiej farmy wiatrowej, niż posiadanie PSZW. Mimo, że PSZW jest tylko jednym z potrzebnych do uzyskania pozwoleń, stanowi ono jednak podstawę dla realizacji inwestycji jaką jest morska farma wiatrowa, czego zdecydowanie nie gwarantuje pozwolenie na układanie i utrzymanie podmorskich kabli elektroenergetycznych. Sąd zgadza się również, ze stanowiskiem Ministra, iż blokada obszaru na czas obowiązywania UUUK stanowi zagrożenie dla terminowej realizacji farmy wiatrowej w ramach drugiej fazy systemu wsparcia. Niezależnie od tego czy okres ten będzie wynosił 35 czy 10 lat, takie działanie będzie miało negatywny i długoterminowy skutek, który może w sposób znaczący wpłynąć na bilans elektroenergetyczny kraju, ponieważ może uniemożliwić a przynajmniej utrudnić wyprowadzenie mocy z wybudowanej morskiej farmy wiatrowej do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Mając zatem powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, również zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą być uznane za zasadne i powodujące konieczność uchylenia wydanego przez Ministra orzeczenia. Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło