IV SA/Wa 450/04

WyrokWSA w Warszawie2004-11-25

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Teresa Kobylecka, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za mienie przejęte na rzecz Państwa, uzależniając jego rozpatrzenie od zbadania zasadności przejęcia tego mienia przez inny organ?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za mienie przejęte na rzecz Państwa, jeśli stwierdzono nieważność zarządzenia, na podstawie którego nastąpiło przejęcie. Ustalenie prawa do odszkodowania i jego wysokości nie jest uwarunkowane badaniem legalności orzeczenia innego organu dotyczącego przejęcia mienia, zwłaszcza gdy przejęcie nastąpiło z mocy prawa w związku z objęciem mienia przymusowym zarządem państwowym. Zawieszenie postępowania w takiej sytuacji stanowi nieuzasadnione odwlekanie rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.
Stan faktyczny
Skarżąca J. H. domagała się odszkodowania za młyn przejęty na rzecz Państwa w związku ze stwierdzeniem nieważności zarządzenia Ministra Skupu z dnia 1956 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawiesił postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne konieczność zbadania przez Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej zasadności przejęcia młyna na rzecz Skarbu Państwa. Skarżąca zarzuciła bezzasadność takiego działania, wskazując, że przejęcie nastąpiło z mocy prawa, a szkoda wynikała z nieważnego zarządzenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] lutego 2004 r. Zasądził od Ministra na rzecz J. H. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec (spr.) Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Protokolant Agata Krysztofiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2004 r. 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. H. kwotę 100 (stu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 450/04 UZASADNIENIE Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].04.2004 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...].02.2004 r., w którym zawiesił postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania na podstawie art. 160 Kpa za przejęty na rzecz Państwa młyn położony w C. Z uzasadnienia postanowienia Ministra z dnia [...].02.2004 r. wynika, że decyzją z dnia [...].10.2002 r. stwierdzona została nieważność zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...].05.1956 r. o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedmiotowym młynem, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24.10.2003 r. zobowiązał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrzenia wniosku skarżącej - J. H. o przyznanie odszkodowania w trybie art. 160 Kpa. Po wyroku NSA Minister zawiesił postępowanie w tym przedmiocie wskazując, iż ustalenie odszkodowania na podstawie art. 160 Kpa będzie możliwe dopiero po rozpatrzeniu przez Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej zasadności przejęcia na rzecz Państwa tego młyna, które nastąpiło w oparciu o orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...].06.1960 r., wydanego w trybie przepisów ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Jednocześnie zaznaczył, że nieruchomości będące w przymusowym zarządzie państwowym podlegały przejściu z mocy prawa na rzecz Państwa. Z rozstrzygnięciem takim nie zgodziła się J. H. i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreśliła, iż szkodę poniosła na skutek wydania zarządzenia Ministra Skupu nr [...] z dnia [...].051956 r., którego nieważność stwierdzono, a ustalenie prawa do odszkodowania, jak i jego wysokości nie jest uwarunkowane badaniem legalności przedmiotowego orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości. Orzeczenie to w jej przekonaniu, było jedynie podstawą do wpisu w księdze wieczystej faktu przejścia młyna na własność Państwa. Minister utrzymując swe postanowienie w mocy stwierdził, że w dniu 29.01.2003 r. akta sprawy zostały przekazane do Ministerstwa Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej celem zbadania zasadności przejęcia tego młyna na rzecz Skarbu Państwa. Natomiast ustalenie stosownego odszkodowania za szkodę rzeczywistą przez organ naczelny będzie możliwe po rozpatrzeniu przez Ministerstwa Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej zagadnienia wstępnego, jakim jest rozstrzygnięcie zasadności przejęcia na rzecz Państwa tego młyna. W skardze do Sądu Administracyjnego J. H. raz jeszcze zarzuciła bezzasadność badania legalności przejścia na własność Państwa młyna, skoro przejście to nastąpiło z mocy samego prawa, z uwagi na to, że młyn objęty został przymusowym zarządem państwowym. Zdaniem skarżącej niecelowe było uzależnienie rozstrzygnięcia kwestii odszkodowania od zajęcia stanowiska przez inny organ, czy też rozstrzygnięcia przez niego zagadnienia wstępnego. W ocenie skarżącej szkodę poniosła wskutek wydania zarządzenia Ministra Skupu [...] z dnia [...].051956 r., którego nieważność stwierdzono i z tego względu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powinien orzec w tym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy orzekające błędnie przyjęły, że rozpatrzenie wniosku skarżącej o przyznanie stosownego odszkodowania winno być poprzedzone rozstrzygnięciem przez Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej zasadności przejęcia przedmiotowego młyna położonego w C. na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów ustawy z dnia 25.02.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, stanowiącej zagadnienie wstępne. Zgodnie z wnioskiem z dnia 5.12.2002 r. skarżąca - współwłaścicielka przedmiotowego młyna - domagała się od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odszkodowania za objęcie go przymusowym zarządem państwowym, z uwagi na stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Skupu [...] z dnia [...].051956 r. W tym stanie rzeczy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powinien orzec w tym przedmiocie zgodnie z żądaniem wniosku, a nie uzależniać wydania swego rozstrzygnięcia od zbadania prawidłowości przejścia tego młyna na rzecz Skarbu Państwa. Podjęte przez Ministra rozstrzygnięcie o zawieszeniu postępowania należy wobec tego uznać za nieuzasadnione odwlekanie rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. i 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło