IV SA/Wa 453/15

WyrokWSA w Warszawie2015-04-17

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego mogą być skutecznie podniesione w postępowaniu egzekucyjnym, gdy podstawa egzekucji (decyzja administracyjna) nie została podważona w odrębnym trybie?
Ratio decidendi
Środki prawne przysługujące stronie w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą służyć podważaniu zasadności decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę egzekucji. Organ egzekucyjny bada dopuszczalność egzekucji, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jeśli decyzja ta nie została podważona w odrębnym trybie. W sytuacji, gdy obowiązek nałożony decyzją nie został wykonany ani nie stał się bezprzedmiotowy, a środek egzekucyjny (kara pieniężna) został zastosowany z uwzględnieniem sytuacji majątkowej strony i nie przyniósł skutku, zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku i uciążliwości środka egzekucyjnego są bezzasadne.
Stan faktyczny
Fundacja N. zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii o oddaleniu zarzutów Fundacji w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku zakończenia działalności schroniska dla zwierząt oraz o odmowie umorzenia tego postępowania. Fundacja podnosiła, że prowadzi przytulisko, a nie schronisko, kwestionowała prawidłowość ustaleń faktycznych i wykładnię przepisów prawa. Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku i uciążliwości środka egzekucyjnego nie mogły być skutecznie podniesione w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż decyzja zakazująca prowadzenia schroniska nie została podważona w odrębnym trybie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Fundacji N. na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Fundacji N. z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] Nr [...] z dnia [...] października 2014r., którym oddalono zarzuty Fundacji "S.", w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym w sprawie nieistnienia obowiązku zakończenia działalności schroniska dla bezdomnych zwierząt w [...], ul. [...], oraz o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, a także odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego toczącego się wobec Fundacji "S." na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2014r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. zakazał prowadzenia schroniska dla zwierząt Fundacji "S." w miejscowości [...], oraz skreślił schronisko z rejestru podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną w dniu [...] września 2013r. W dniu [...] października 2013 r. została przeprowadzona kontrola sprawdzająca wykonania tej decyzji. W toku czynności kontrolnych ustalono, iż podmiot mimo zakazu prowadzenia działalności w dalszym ciągu utrzymuje zwierzęta, nie podejmując działań dążących do zmniejszania liczby zwierząt i zakończenia działalności. Podmiot od dnia otrzymania decyzji nie oddał do adopcji żadnego zwierzęcia, w dniach [...] października 2013 r. i [...] października 2013 r. przyjął dwa kolejne psy do schroniska. Dodatkowo ustalono, iż podmiot pozyskiwał uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego kat. 3 ze sklepów w okresie od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] października 2013 r. W dniu [...] grudnia 2013 r. doręczono podmiotowi upomnienie nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., w którym wezwano Fundację do wykonania decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w zakresie zakończenia działalności schroniska dla zwierząt w [...] w ciągu 7 dni od daty doręczenia upomnienia. Fundacja została poinformowana, iż niewykonanie obowiązku we wskazanym terminie spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W dniu [...] kwietnia 2014 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] przeprowadził ponowną kontrolę wykonania decyzji. Podczas kontroli ustalono, iż podmiot nie zakończył dobrowolnie działalności schroniska dla zwierząt w [...]. Od dnia doręczenia upomnienia nie tylko przyjmował nowe zwierzęta ([...] stycznia 2014 r. - 6 psów), ale pozyskiwał także w okresie od dnia [....] stycznia 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2014 r. uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego kat. 3. W dniu [...] kwietnia 2014 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] otrzymał stanowisko kontrolowanego, w którym kwestionował prawidłowość oceny warunków utrzymywania zwierząt w schronisku dla zwierząt przez kontrolującego. W przedmiotowym stanowisku nie znalazły się jednak zastrzeżenia dotyczące niewykonania decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. o zakazie prowadzenia schroniska dla zwierząt w [...]. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. poinformowano stronę o nieuwzględnieniu zastrzeżeń. Wobec powyższego, na podstawie art. 26 w związku z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w dniu [...] września 2014 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Pismem z dnia [...] września 2014r., strona wystosowała zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W dniu [...] października 2014r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] wydał postanowienie Nr [...], w którym oddalił zarzuty Fundacji "S." Na to postanowienie strona złożyła zażalenie. Po rozpoznaniu zażalenia na to postanowienie [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii stwierdził, iż pomimo, nałożonego decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] zakazu prowadzenia schroniska dla zwierząt Fundacji "S." w miejscowości [...], ul. [...] oraz skreśleniu schroniska z rejestru podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną w dniu [...] września 2013r., podmiot tego obowiązku nie wypełnił i w dalszym ciągu prowadzi schronisko dla zwierząt. W ocenie organu odwoławczego, argumenty wskazywane przez zobowiązaną w zgłaszanych zarzutach - iż prowadzi ona przytulisko dla bezdomnych zwierząt, którego prowadzenie nie jest regulowane przepisami prawa, ani nie jest prawnie zabronione - nie znalazło potwierdzenia ani w aktach sprawy ani w obowiązujących przepisach prawa. Zdaniem organu II. Instancji, Fundacja w ramach prowadzonej działalności realizowała typowe zadania przypisane schroniskom, a w szczególności opiekę długoterminową nie zaś, jak utrzymuje tymczasową, co potwierdza między innymi załączona w aktach sprawy dokumentacja uzyskana od Wójta Gminy [...]. Na potwierdzenie tych okoliczności [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii przywołał informacje zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. wystosowanym przez Fundację "S." do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach toczącego się postępowania nadzorczego, polegającą na wskazaniu przez stronę, iż prowadzi schronisko dla zwierząt, dodatkowo na stronie internetowej Fundacji widnieje opis, w której strona przyznaje, że prowadzi schronisko dla zwierząt. Organ odwoławczy uznał, że w wyniku kontroli zostało stwierdzone naruszenie dobrostanu zwierząt. W związku z tym działania poczynione przez Powiatowego Lekarza Weterynarii mające na celu zobligowanie do zaprzestania gromadzenia zwierząt w nielegalnie prowadzonym schronisku są, w ocenie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, w pełni uzasadnione. Odnosząc się do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, organ odwoławczy podał, że w sprawie nie zaistniała żadna z ustawowych przesłanek skutkujących umorzeniem prowadzonego postępowania, bowiem obowiązek, o którym mowa w decyzji Nr [...] Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych jest nadal wymagalny, nie został umorzony lub nie wygasł z innego powodu. Ponadto obowiązek nadal istnieje, a jak wynika z akt przedmiotowego postępowania zobowiązana w dalszym ciągu się do niego nie podporządkowuje. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Fundacja "S." z siedzibą w Warszawie podnosząc zarzut naruszenia: 1. art. 6, 7 i 8 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie tj. wydanie decyzji nie znajdującej oparcia w obowiązujących przepisach prawa, prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów władzy publicznej, 2. art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, iż prowadzenie przytuliska dla zwierząt to w istocie prowadzenie schroniska dla zwierząt podczas gdy obydwa pojęcia nie pozostają tożsame a sposób wykładni wskazywanego przepisu przez organ pozostaje dalece dowolny w interpretacji, 3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż charakter prowadzonej przez Skarżącą działalności pozwala na przyjęcie, iż prowadzi ona schronisko dla zwierząt podczas gdy faktycznie skarżąca prowadzi przytulisko dla zwierząt. Zdaniem skarżącej brak jest podstaw do twierdzeń, iż działalność prowadzona przez Fundację pozostaje schroniskiem i w związku z tym podlega rygorowi podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną. Skarżąca podkreśliła, iż nie prowadzi zorganizowanego schroniska dla zwierząt (nie prowadziła go również w okresie wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...]) dotyczącej zakazu prowadzenia schroniska dla zwierząt przez Fundację. Fundacja S., w ramach swoich działań statutowych, prowadzi przytulisko dla zwierząt. A zatem w ramach swoich działań statutowych Fundacja podejmuje się tymczasowej opieki nad zwierzętami, do czasu gdy znajdzie dla nich innego, nowego właściciela (adopcja zwierząt) Fundacja w tym zakresie współpracuje również z odpowiednimi instytucjami. Fundacja dysponuje dużym terenem i odpowiednim zapleczem aby tymczasowo udzielać opieki bezdomnym zwierzętom. Strona skarżąca wskazuje, iż interpretacja [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w zakresie tego, iż prowadzenie przytuliska dla zwierząt to w istocie prowadzenia schroniska dla zwierząt pozostaje interpretacja dowolna, nie poparta przepisami prawa. Za nieprawdziwe uznaje również ustalenia, że Fundacja nie podejmuje działań w kierunku znalezienia innych "domów" zwierzętom, nad którymi tymczasowo podejmuje się opieki. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że prawomocną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 nr [...] r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] zakazał prowadzenia schroniska dla zwierząt Fundacji "S." w miejscowości [...], oraz skreślił schronisko z rejestru podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną w dniu [...] września 2013 r. Sprawa rozpatrywana była obecnie na etapie egzekucji administracyjnej. więc Zasadność wydania decyzji, będącej podstawą postępowania egzekucyjnego, nie mogła być zatem podważana w tym postępowaniu. Przewidziany był do tego odrębny tryb. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012, poz. 1015 ze zm. – dalej u.p.e.a.) organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Środki prawne przysługujące osobie zobowiązanej w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą zatem służyć podważaniu decyzji, będącej podstawą egzekucji. Decyzja taka może być kwestionowana w innym trybie prawem przewidzianym, czy to zwyczajnym, czy to nadzwyczajnym. Wobec tego, ani organy orzekające w niniejszym postępowaniu ani Sąd nie oceniały, czy w dniu wydania decyzji zakazującej prowadzenia schroniska dla zwierząt Fundacji "S." w miejscowości [...], skarżący działalność taką prowadził. Okoliczności te zostały już ustalone w odrębnym postępowaniu, poprzez wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia. W niniejszym postępowaniu kontroli podlegało jedynie to, czy zasadnie organy nie uwzględniły zarzutów Fundacji "S.", podniesionych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, przeprowadzone w dniu [...] października 2013 r. i [...] kwietnia 2014 r. kontrole wykazały, iż Skarżaca nie zakończyła dobrowolnie działalności schroniska dla zwierząt w [...]. Z tego względu, w dniu [...] września 2014 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie trafnie uznały, że podniesione w postępowaniu egzekucyjnym zarzuty, polegające na nieistnieniu egzekwowanego obowiązku, tj. obowiązku zakończenia działalności schroniska dla zwierząt oraz o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, nie zasługiwały na uwzględnienie. W myśl art. 7 § 3 u.p.e.a. stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Z kolei przepis art. 7 § 2 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Regulacja ta stanowi ogólną normę uprawniającą, ale i zobowiązującą organ egzekucyjny do takiego stosowania środków egzekucyjnych, które będą prowadziły do wykonania egzekwowanego obowiązku, jednakże przy założeniu, że środki te mają być najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W warunkach rozpoznawanej sprawy, egzekwowany obowiązek określony w tytule wykonawczym o charakterze niepieniężnym nie został ani wykonany, ani też nie stał się bezprzedmiotowy. Skarżącej zakazano prowadzenia schroniska dla zwierząt, a więc przedsięwzięcia, które polega na zapewnieniu opieki bezdomnym zwierzętom domowym. Wobec tego Skarżąca winna była zaprzestać przyjmowania zwierząt do prowadzonego schroniska i poszukać nowego lokum dla przebywających w tym ośrodku zwierząt. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Skarżąca nie tylko nie podjęła działań dążących do zmniejszania liczby zwierząt i zakończenia działalności, ale przyjmowała kolejne psy do schroniska. Organy orzekające w niniejszym postępowaniu, ponad wszelką wątpliwość ustaliły, że Skarżąca kontynuuje działalność, która nosi cechy prowadzenia schroniska dla zwierząt. Bez znaczenia zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest okoliczność, czy Skarżąca prowadzi obecnie przytulisko, noclegownię, hotel, przytułek itp. dla zwierząt, skoro działalność ta w dalszym ciągu jest kontynuacją działalności dotychczas prowadzonej przez Skarżącą, której prowadzenia zakazał Skarżącej Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...]. W ocenie Sądu, podnoszona okoliczność, że nie jest to schronisko, ale jedynie przytulisko, zmierza de facto do ominięcia zakazu, określonego w decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 nr [...]. Wobec tego nie można uznać, by egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Również nie można uznać, aby wysokość nałożonej kary - w kwocie 5000 zł -była zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym. W uzasadnieniu organy wskazały nie tylko podstawę prawną nałożenia grzywny, ale także okoliczności przemawiające za jej wymierzeniem w tej wysokości. Argumentację tą w pełni podziela orzekający w niniejszej sprawie Sąd. Przemawia z tym nie tylko okres przez jaki Skarżąca nie wykonała nałożonego obowiązku, ale także jej dotychczasowa postawa w tym zakresie. Ponadto organy orzekające w sprawie dokładnie przeanalizowały sytuację majątkową Skarżącego, przed zastosowaniem tego środka. Nadto, dotychczasowe upomnienia oraz kary nakładane na Skarżącą za nielegalne prowadzenie tego schroniska, nie odniosły żadnego skutku. Organy orzekające w niniejszej sprawie, odnosząc się do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, prawidłowo uznały, że nie zaistniała żadna z ustawowych przesłanek, skutkujących umorzeniem prowadzonego postępowania, bowiem obowiązek nałożony przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. nadal jest wymagalny, nie został umorzony lub nie wygasł z innej przyczyny. Ponadto należy zaznaczyć, że organy wyjątkowo starannie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia, odnosząc się do wszystkich podnoszonych w toku postępowania administracyjnego przez Skarżącą argumentów. Sąd natomiast nie dopatrzył się w zaskarżonych postanowieniach takiego naruszenia prawa, które pozwalałoby na uwzględnienie skargi z urzędu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło