IV SA/Wa 455/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym [...] sp. j. z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. j. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. [...] sp. j. z siedzibą w G. (dalej również: skarżąca, Spółka, strona, wnioskodawczyni), reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 14 lutego 2017 r. skarżącą wezwano do uiszczania wpisu od skargi w kwocie 6.502 zł. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 1 marca 2017 r. Spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wnioskodawczyni zadeklarowała, że w ubiegłym roku obrotowym osiągnęła zysk w wysokości 208.309,64 zł. Podała, że wartość należących do niej środków trwałych wynosi 1.622.730,44 zł, a kwota środków zdeponowanych na rachunku bankowym 1.081,17 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca stwierdziła, że została zawiązana w celu budowy centrum handlowego, jednakże w związku ze zmianą przebiegu planowanej drogi ekspresowej, w 2016 roku 70 % należących do Spółki nieruchomości zostało wywłaszczonych, co doprowadziło do zablokowania planowanej przez nią inwestycji i wycofania się zagranicznych inwestorów. Od tamtej pory skarżąca w istocie nie ma żadnych przychodów, poza wypłatami części odszkodowań. Jak oświadczyła wnioskodawczyni, odszkodowania zwracane są inwestorom, którzy sfinansowali zakup wywłaszczonych nieruchomości. Do wniosku strona dołączyła potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię sprawozdania finansowego za 2016 rok, oświadczenie z dnia 12 stycznia 2017 r. o rachunku bankowym dla celów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz wyciąg z tego rachunku za okres od 1 do 12 stycznia 2017 r. W piśmie z dnia 2 sierpnia 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do nadesłania: a. wyciągów z rachunków bankowych Spółki, obejmujących okres ostatnich sześciu miesięcy, w tym z rachunku, na który wpłacane są odszkodowania za nieruchomości; b. odpisu zgłoszenia identyfikacyjnego Spółki oraz wszystkich zgłoszeń aktualizacyjnych złożonych do właściwego naczelnika urzędu skarbowego zgodnie z art. 5 i art. 9 ustawy z dnia 3 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników; c. pełnego rocznego sprawozdania finansowego Spółki za 2015 rok; d. zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (Spółki) za ostatnie dwa lata podatkowe; e. dokumentu wskazującego wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) z tytułu prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej w pierwszym półroczu bieżącego roku; f. wykazu środków trwałych Spółki. W odpowiedzi, przy piśmie z dnia 14 sierpnia 2017 r., strona złożyła do akt sprawy: 1. kopie trzech zgłoszeń aktualizacyjnych złożonych do Pierwszego Urzędu Skarbowego w G.; 2. kpię wniosku o nadanie Numeru Identyfikacji Podatkowej oraz zaświadczenia o nadaniu go Spółce; 3. kopie uchwały wspólników z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz pisma z dnia 30 kwietnia 2017 r. do Sądu Rejonowego G. w G. wskazujących, że Spółka nie osiągnęła za 2016 rok przychodu ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych w wysokości stanowiącej równowartość 1.200.000 euro; 4. kopie zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w latach podatkowych 2015 i 2016; 5. kopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów za pierwsze półrocze bieżącego roku; 6. kopię wniosku o zamianę wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym w zakresie wzmiankowanej uchwały wspólników z dnia [...] kwietnia 2017 r. Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy: w zakresie całkowitym, gdy osoba ta (inna jednostka organizacyjna) wykaże, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), bądź w zakresie częściowym, gdy osoba ta (inna jednostka organizacyjna) wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). W świetle art. 252 § 1 ppsa osoba prawna (inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Z kolei stosownie do treści art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające uwzględnienie żądania strony i ewentualne wydanie pozytywnego dla strony orzeczenia. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Otóż w wezwaniu z dnia 2 sierpnia 2017 r. Spółkę, reprezentowaną przez radcę prawnego, zobowiązano (lit. a wezwania) do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, obejmujących okres ostatnich sześciu miesięcy. Złożone do akt sprawy przy piśmie z dnia 14 sierpnia 2017 r. wyciągi z rachunku bankowego skarżącej w banku [...] o nr [...] obejmują natomiast tylko dwa okresy miesięczne: od 1 grudnia do 31 grudnia 2016 r. i od 1 stycznia do 31 stycznia 2017 r. W tej sytuacji nie ma możliwości dokonania pełnej i jednoznacznej oceny możliwości płatniczych Spółki. Nie wiadomo bowiem, jakie środki i na podstawie jakich tytułów wpłynęły na wskazany rachunek bankowy po 31 stycznia bieżącego roku, a jakie zostały z niego wypłacone. Należy zaś zwrócić uwagę, że zaskarżoną decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. o ustaleniu na rzecz Spółki odszkodowania w wysokości 2.826.752,25 zł. Wedle z kolei oświadczenia Spółki wypłacane jej odszkodowania stanowią aktualnie jej jedyny przychód, przy czym zwracane mają być inwestorom, którzy sfinansowali zakup wywłaszczonych nieruchomości. Na podstawie wyciągów z rzeczonego rachunku, które strona nadesłała (od 1 grudnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r.), można zaś stwierdzić, że w grudniu ubiegłego roku tytułem odszkodowań przekazano na ten rachunek ponad 8.400.000 zł. W sumie ponad 8.370.000 zł zostało natomiast z niego przekazane tytułem "zasilenia" na rachunki bankowe wspólników skarżącej. Pomimo jednoznacznie sformułowanego wezwaniu (lit. f wezwania), strona – wbrew wskazaniu zawartemu w piśmie z dnia 14 sierpnia 2017 r. – nie nadesłała także wykazu środków trwałych Spółki. Należy natomiast zaznaczyć, że przy ocenie, czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy należy brać pod uwagę nie tylko wysokość posiadanych przez nią środków finansowych, ale również należący do niej majątek. W oświadczeniu z dnia 1 marca 2017 r. skarżąca określiła zaś wartość należącego do niej majątku trwałego na 1.622.730,44 zł. Trzeba także podkreślić, że ponieważ prawo pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez tę stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach postępowania osoba prawna, bądź inna jednostka organizacyjna, nieposiadająca osobowości prawnej, obowiązane są więc wykazać nie tylko, że nie posiadają adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie mają ich mimo, iż podjęły wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 918/15, z dnia 17 czerwca 2015 r. sygn. akt II OZ 559/15, z dnia 14 lutego 2014 r. sygn. akt II OZ 152/14. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; a także J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 587). Mając powyższe na względzie, należy wskazać, że z informacji ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, iż skarżąca ma dwóch wspólników (W. O. i B. O.). Jak z kolei wynika z wyciągu z rachunku bankowego Spółki w banku [...] o nr [...], jeden ze wspólników (W. O.) wpłacił na ten rachunek (tytułem zasilenia konta/rachunku) w dniu 19 stycznia bieżącego roku kwotę 95.000,00 zł oraz w dniu 27 lutego 2017 r. kwotę 1.521.000,00 zł. Uwzględniając wskazane kwoty przelewów (zasileń) oraz podaną wyżej sumę przelewów dokonanych na rachunki bankowe W. O. i B. O. z rachunku bankowego Spółki o nr [...] nie ma podstaw, by wykluczyć przekazanie skarżącej przez jej wspólników, którzy mocą art. 22 § 2 ustawy z dnia z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. 2016 r., poz. 1578 ze zm.), odpowiadają za zobowiązania Spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze Spółką, środków niezbędnych do uiszczenia tak wpisu od skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [..] grudnia 2016 r., jak i innych opłat sądowych w przedmiotowej sprawie. W świetle powyższego, należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nie ma więc podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dlatego, w oparciu o art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w postanowieniu.