IV SA/Wa 456/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata L. B. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej w ramach prawa pomocy w sprawie ze skargi R. J. na niewykonanie przez Wójta Gminy D. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2798/12 postanawia: odmówić przyznania kosztów pomocy prawnej. Referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 20 lipca 2015 r., przyznał R. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W piśmie z dnia 3 września 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała o wyznaczeniu w dniu 1 września 2015 r. pełnomocnika dla skarżącego w osobie adwokata L. B. Po wezwaniu pełnomocnika w piśmie z dnia 25 września 2015 r. do wykonania prawomocnego zrządzenia w przedmiocie wpisu od skargi, R. J. w dniu 15 października 2015 r. osobiście wniósł o zwolnienie od wpisu od skargi. Wyznaczony pełnomocnik w piśmie z dnia 20 października 2015 r. zawiadomił, że skarżący poinformował go o skierowaniu do Sądu w dniu 15 października 2015 r. wniosku o zwolnienie od wpisu od skargi. Ponadto adwokat L. B. – "z ostrożności" – wniósł o przyznanie R. J. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. Po wezwaniu pełnomocnika w piśmie z dnia 23 października 2015 r. do uzupełnienia braku wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu, w dniu 30 października 2015 r. R. J. osobiście złożył do Sądu – na formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Adwokat L. B. w piśmie z dnia 16 listopada 2015 r. poinformował, że skarżący sam uzupełnił brak wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu, którego nie chciał dostarczyć pełnomocnikowi. W piśmie z dnia 5 lutego 2016 r. adwokat L. B. poinformował, że z dniem 10 lutego 2016 r. przestaje wykonywać zawód adwokata. Wobec tego, wniósł o zwolnienie go z obowiązków pełnomocnika z urzędu oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oświadczając, że opłaty nie zostały pokryte w całości, ani w części. W dniu 7 marca 2016 r. do Sądu przekazano kopię decyzji Wicedziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] lutego 2016 r., którą na podstawie art. 37a ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.), zastępcą adwokata L. B. wyznaczono adwokata M. S. Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego przysługuje za nieopłaconą pomoc prawną. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia o wniosku pełnomocnika, po pierwsze zatem pomoc ta musi zostać rzeczywiście udzielona, a po drugie musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek wyznaczonego pełnomocnika o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy pełnomocnik ten w istocie udzielił pomocy prawnej. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym wskazuje się również na powinność wykazania przez pełnomocnika, że pomoc prawna przybrała realny wymiar (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04. ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 93; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 212/12. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1138258; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II FZ 515/07. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1011762). We wniosku z dnia 5 lutego 2016 r. pełnomocnik nie określił jakiego rodzaju pomocy prawnej udzielił skarżącemu w postępowaniem przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. W oparciu o akta sprawy stwierdzić zaś należy, że do adwokata L. B., po wyznaczeniu go [...] września 2015 r. przez w Okręgową Radę Adwokacją [...], skierowano dwa wezwania. W pierwszym z nich - z dnia 25 września 2015 r. – zobowiązano do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu od skargi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący osobiście – w piśmie z dnia 15 października 2015 r. – wniósł o zwolnienie od wpisu od skargi, natomiast wyznaczony pełnomocnik, już po złożeniu wniosku przez R. J., przekazał Sądowi informację udzieloną mu przez skarżącego o złożeniu tego wniosku. Jednocześnie - "z ostrożności" - wniósł o zwolnienie skarżącego od wpisu od skargi. W drugim wezwaniu – z dnia 23 października 2015 r. - wezwano pełnomocnika do uzupełnienia braku wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. Jeszcze przez doręczeniem tego wezwania (9 listopada 2015 r. – karta nr 107 akt sprawy) skarżący 30 października 2015 r. (karta nr 105 akt sprawy) osobiście złożył do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy na odpowiednim formularzu. Adwokat L. B., w piśmie z dnia 16 listopada 2015 r., w odpowiedzi na wezwanie z dnia 23 października 2015 r. poinformował, że skarżący sam uzupełnił brak wniosku o przyznanie prawa pomocy, którego nie chciał dostarczyć pełnomocnikowi. Jak wynika z akt sprawy, od czasu wyznaczenia w dniu 1 września 2015 r. pełnomocnikiem z urzędu do dnia złożenia przedmiotowego wniosku (9 lutego 2016 r.) adwokat L. B., nie zapoznał się z aktami sprawy, ani nie złożył w imieniu skarżącego jakiegokolwiek pisma procesowego, w którym wyraziłby stanowisko w sprawie. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji adwokat L. B. nie podjął czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie skarżącemu pomocy prawnej. Za udzielenie takiej pomocy nie może być uznanie złożenie dwóch, opisanych wyżej, pism procesowych, które w istocie sprowadzały się do przekazania informacji, znanych Sądowi na podstawie akt sprawy, o czynnościach podjętych w sprawie osobiście przez skarżącego. Przekazanie Sądowi informacji, które wynikają z akt sprawy, jak również powtórzenie wniosku (o zwolnienie od wpisu od skargi) złożonego uprzednio osobiście przez stronę, nie wpływa w jakikolwiek sposób na jej sytuację procesową i nie może być zakwalifikowane jako udzielenie pomocy prawnej, która zasadniczo powinna łączyć się z wyrażeniem przez pełnomocnika stanowiska w sprawie. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, w okresie ponad pięciu miesięcy od wyznaczona przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] do złożenia przedmiotowego wniosku, adwokat L. B. nie zapoznał się z aktami sprawy i nie złożył do Sądu pisma, w którym wyraziłby swoje stanowisko w sprawie. Podjęte przez niego czynności – jak wywiedziono – ograniczyły się natomiast do przekazania informacji – znanych Sądowi na podstawie akt sprawy - o wnioskach złożonych osobiście przez skarżącego i do powtórzenia żądania uprzednio złożonego przez stronę. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.