IV SA/Wa 459/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] grudnia Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu wniosku M. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ww Kolegium Nr [...] z dnia [...] września 2016 r., którą stwierdzono nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...], utrzymało swoją ww decyzję z dnia [...] września 2016 r. w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Wnioskiem z dnia 22 czerwca 2015 r. M. T. wystąpił do Wójta Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu punktu zbierania i ręcznego sortowania (odzysku) odpadów innych niż niebezpiecznych (odpadów z tworzyw sztucznych z grupy 15 i 19 katalogu odpadów) na działce nr [...] w miejscowości [...]. Do wniosku dołączył kartę informacyjną przedsięwzięcia, z treści której wynikało, iż zbierane i ręcznie sortowane na terenie projektowanego punktu odpady - to odpady inne niż niebezpieczne o kodach: 15 01 02 - opakowania z tworzyw sztucznych, folia, butelki pet; 15 01 06 - zmieszane odpady opakowaniowe; 19 12 04 - tworzywa sztuczne. Przedsięwzięcie prowadzone ma być w hali namiotowej o powierzchni ok. 100 m2, która zostanie ustawiona na powierzchni (bez fundamentów). Obiekt zostanie wyposażony w wagę uchylną - ważącą do ok. 200 kg, belownicę o sile zgniotu do ok. 9 ton oraz wózek typu "paleciak". Wnioskodawca ponadto wskazał, iż projektowany punkt sortowania odpadów z tworzyw sztucznych zalicza się do przedsięwzięć z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Na wyposażeniu punktu będzie jeden samochód dostawczy skrzyniowy o masie do 3,5 ton. Wobec powyższego organ I instancji zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o wydanie opinii co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania dla ww. przedsięwzięcia na środowisko oraz określenie jej ewentualnego zakresu. W piśmie z dnia 17 sierpnia 2015 r. RDOŚ stwierdził, iż po przeanalizowaniu informacji na temat charakteru przedsięwzięcia, w jego ocenie, nie posiada ono cech ani parametrów powodujących konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określenia zakresu ewentualnego raportu o oddziaływaniu na środowisko dla ww. przedsięwzięcia. RDOŚ wskazał ponadto, iż przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 ustawy ooś, a tym samym brak jest przesłanek prawnych do wydania przez RDOŚ opinii co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji inwestycji a tym samym brak jest przesłanek prawnych do wydania przez RDOŚ opinii co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko inwestycji. W dniu 26 sierpnia 2015 r. do akt sprawy wpłynęła opinia sanitarna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 sierpnia 2015 r. w której podobnie wskazano, iż przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia inwestycyjnego nie jest wymagane, przy czym opiniujący organ przedsięwzięcie inwestycyjne zaliczył do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko tj. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W oparciu o powyższe informacje, decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak [...], Wójt Gminy [...] umorzył wszczęte na wniosek M. T. postępowanie. W uzasadnieniu swojej decyzji organ podniósł, że uwzględniając łączne uwarunkowania przedstawione w art. 63 ust.1 ustawy ooś, zwłaszcza rodzaj, parametry techniczne oraz zasięg potencjalnego oddziaływania na środowisko, jak również stanowisko RDOŚ w Warszawie oraz PPIS w [...], postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, w powyższych okolicznościach stało się bezprzedmiotowe i tym samym na podstawie art. 105 § 1 kpa. podlegało umorzeniu. W dniu 15 lipca 2015 r. do akt sprawy wpłynął obywatelski sprzeciw przeciwko lokalizacji punktu zbierania i ręcznego sortowania odpadów prowadzonego przez skarżącego M. T. a następnie w dniu 27 lipca 2016 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynęło zawiadomienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r., przy którym przekazano, zgodnie z właściwością, wniosek K. P., Posła na Sejm RP z dnia 7 lipca 2016 r. o zbadanie zgodności z prawem powyższej decyzji Wójta Gminy [...]. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wszczęło z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji administracyjnej. Zdaniem Kolegium, w okolicznościach niniejszej sprawy, przedsięwzięcie objęte wnioskiem M. T. bezwzględnie wymagało przeprowadzenia postępowania dotyczącego ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla ww. zmierzenia inwestycyjnego. W ocenie SKO w [...] Wójt Gminy [...] nie był w powyższym zakresie w żaden sposób związany stanowiskami przedstawionymi zarówno przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jak również Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego a jego zadaniem było dokonanie samodzielnej oceny przedłożonego wniosku i wiadomości zawartych w karcie informacyjnej przez pryzmat obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa z zakresu szeroko rozumianej ochrony środowiska. Stąd też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydając decyzję w dniu [...] września 2016 roku uznało, iż decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak [...] została wydana w warunkach art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, to jest z rażącym naruszeniem prawa - przepisów art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wobec powyższego koniecznym było stwierdzenie jej nieważności. Wnioskiem z dnia 10 października 2016 r. skarżący zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie powyższej decyzji. Po ponownej analizie dowodów zgromadzonych w aktach sprawy oraz argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium nie znalazło podstaw do uchylenia bądź zmiany swojej decyzji z dnia [...] września 2016 r., którą stwierdziło nieważność ww decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Kolegium podtrzymało swoje stanowisko, iż powyższa decyzja Wójta Gminy [...] została wydana w warunkach przewidzianych przez ustawodawcę w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, to jest z rażącym naruszeniem prawa. Wobec treści powyższego rozstrzygnięcia M. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił do tut. Sądu ze skargą zarzucając naruszenie: - art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., polegające na błędnym stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r; - art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., polegające na pominięciu przy dokonywaniu oceny kwestii istnienia naruszenia prawa lub stopnia potencjalnego naruszenia prawa przez Wójta Gminy [...] opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 10 sierpnia 2015 r. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. stwierdzających brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia skarżącego na środowisko; - art. 8 k.p.a., art. 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów podniesionych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie spraw; - art. 80 k.p.a., 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., polegające na dowolnej ocenie karty informacyjnej przedsięwzięcia skarżącego i przyjęciu błędnej interpretacji, że instalacja belownicy emitującej dźwięk na poziomie 40-50 spełnia przesłanki określone przepisem §3 ust. 1 pkt 80 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o: 1. uchylenie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r.; 2. stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. W ocenie skarżącego decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia2016 r. oraz decyzja z dnia [...] września 2016 r. pozostają wadliwe i powinny podlegać uchyleniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykroczyło poza ramy przewidziane dla kontroli decyzji administracyjnej w trybie art. 156 i nast. k.p.a. W treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i poprzedzającej decyzji z dnia [...] września 2016 r. organ dokonał własnej wykładni przepisów prawa, w tym ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Szerokie rozważania i interpretacje przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przeczą twierdzeniu, jakoby Wójt Gminy [...] dopuścił się oczywistego, jasnego i bezspornego naruszenia prawa, na które powołuje się Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Okoliczność, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze podziela odmienny od Wójta Gminy [...] pogląd dotyczący wykładni powołanych przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie może uzasadniać twierdzenia, że rozumowanie przyjęte przez inny organ stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W pierwszej kolejności należy wskazać, że istotne znaczenie dla niniejszej sprawy ma wymóg zawarty w art. 42 ust. 4 ustawy o odpadach, wedle którego do wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów dołącza się decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, o ile jest wymagana. Powyższa decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, według ww art. 71 ust. 1 określa środowiskowe uwarunkowania realizacji inwestycji. Uzyskanie tej decyzji jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 tej ustawy). Kategoryzacji wskazanych przedsięwzięć dokonano w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 - dalej jako "rozporządzenie"). Wedle tego aktu wykonawczego, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zaliczono następujące rodzaje przedsięwzięć: instalacje do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych, w tym składowiska odpadów niebezpiecznych oraz miejsca retencji powierzchniowej odpadów niebezpiecznych (§ 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia) oraz instalacje do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne przy zastosowaniu procesów termicznych lub chemicznych, w tym instalacje do krakingu odpadów, z wyłączeniem instalacji spalających odpady będące biomasą w rozumieniu przepisów o standardach emisyjnych z instalacji (§ 2 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia). Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zaliczono: instalacje związane z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 41-47, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentną ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do innych celów niż produkcja energii elektrycznej, a także miejsca retencji powierzchniowej odpadów oraz rekultywacja składowisk odpadów. Mając na uwadze treść przywołanych powyżej przepisów należy stwierdzić, iż osoba ubiegająca się o wydanie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów dla przedsięwzięcia wymienionego w § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia, to jest instalacji związanej z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów, zobowiązana jest do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla danego przedsięwzięcia. Tego rodzaju przedsięwzięcie jest bowiem wymienione w rozporządzeniu w katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stąd też wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego rodzaju inwestycji jest wymagane (art. 71 ust. 2 ww. ustawy). Skoro zaś ustawa przewiduje obligatoryjne dołączenie do wniosku ww decyzji, to w żadnym wypadku nie można uznać aby postępowanie prowadzone w celu jej uzyskania, było bezprzedmiotowe. Fakt uzyskania od profesjonalnych instytucji, (RDOŚ, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego) opinii, że przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia inwestycyjnego nie jest wymagane, nie oznacza zwolnienia organu administarcyjnego z merytorycznego zajęcia stanowiska w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji środowiskowej. Organ bowiem nadal jest związany koniecznością wypowiedzenia się negatywnie albo pozytywnie co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia na środowisko oraz określenia jej ewentualnego zakresu. O tym bezwzględnie stanowi art. 84 ust.1. cyt. ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zatem w sprawie niniejszej Wójt winien był, po przeanalizowaniu całości zgromadzonych dowodów, w tym powołanych wyżej opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 sierpnia 2015 r. jak i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 13 sierpnia 2015 r., wydać decyzję w której stwierdza, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia taka potrzeba występuje i wówczas, zgodnie z ust. 2 ww art. 84 określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek wykonania działań, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b, w szczególności jeżeli wynikają one z postanowienia, o którym mowa w art. 63 ust. 2a bądź stwierdzić, iż brak jest podstaw do przeprowadzenia takiej oceny, jednakże w każdym wypadku musi podjąć rozstrzygnięcie co do meritum. Wobec powyższego należało stwierdzić, iż skoro Wójt bezpodstawnie umorzył postępowanie, które powinno było się zakończyć rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, zasadnym było, w okolicznościach niniejszej sprawy, wyeliminowanie przez Kolegium wadliwej decyzji Wójta z dnia [...] kwietnia 2016 roku, w drodze stwierdzenia jej nieważności, jako wydanej w warunkach przewidzianych przez ustawodawcę w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, to jest z rażącym naruszeniem prawa. Na marginesie należy natomiast wskazać, iż przedwczesne jest stanowisko SKO w [...] wskazujące na konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania ww przedsięwzięcia na środowisko. Należy mieć na uwadze, że obowiązek ten w żadnej mierze nie wynika z powyższych opinii wyspecjalizowanych instytucji, które nakazałyby bezwzględnie przeprowadzenia postępowania dotyczącego ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla ww. zmierzenia inwestycyjnego. Wręcz przeciwnie w ich ocenie, planowana inwestycja - zdaniem RDOŚ w [...] - nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 ustawy ooś i tym samym brak jest przesłanek prawnych do wydania przez RDOŚ opinii co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko inwestycji, natomiast opinia sanitarna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 10 sierpnia 2015 r., w której podobnie wskazano, iż przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia inwestycyjnego nie jest wymagane to jednak wskazuje, iż planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. Należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 59 ust 1 przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ww ustawy. Jak wyżej wskazano, organy opiniujące nałożenia takiego obowiązku nie przewidziały. Zatem, reasumując, dopiero po przeprowadzeniu pełnej analizy zebranego materiału dowodowego jak również po uzupełnieniu go w zakresie uznanym za konieczny przez Wójta, skutkującej wydaniem decyzji co do meritum rozpoznającej przedmiotowy wniosek, będzie można odnieść się do wszystkich jej aspektów. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.