IV SA/Wa 46/04

WyrokWSA w Warszawie2004-10-06

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Teresa Kobylecka, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej może uwzględniać okoliczności faktyczne lub prawne, które wystąpiły po dacie wydania tej decyzji?
Ratio decidendi
Wady skutkujące nieważnością decyzji administracyjnej muszą istnieć w momencie jej wydania. Nie można uwzględniać okoliczności faktycznych lub prawnych, które zaistniały po dacie wydania decyzji, ponieważ postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma na celu ustalenie wad istniejących w momencie wydania decyzji, a nie późniejszych zmian.
Stan faktyczny
Skarżący J.H. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2004 r., utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] października 2003 r., która odmówiła stwierdzenia nieważności wcześniejszych decyzji dotyczących wyłączenia z ewidencji i zwolnienia z opłaty konserwacyjnej. Skarżący podnosił, że decyzje te zostały wydane bez wniosku strony, a powołany wyrok NSA dotyczy innej sprawy. Sąd rozpoznał skargę, analizując zarzuty skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia WSA Łukasz Krzycki Protokolant Agnieszka Foks-Skopińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004r. sprawy ze skargi J.H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji o wyłączeniu z ewidencji i zwolnienia z opłaty konserwacyjnej - skargę oddala - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2003r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 k.p.a. w zw. z art. 30 i 59 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr. 74 poz. 368 ze zm.) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1996r. o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. z dnia [...] lipca 1996r. o odmowie wyłączenia z ewidencji i zwolnienia z opłaty konserwacyjnej obszaru użytków rolnych zmeliorowanych drenowaniem na działce nr [...] o pow. 1,51 ha położonej we wsi S. W uzasadnieniu organ naczelny podniósł, że kwestionowane decyzje wydały organy miejscowo i rzeczowo właściwe, powołano prawidłową podstawę materialnoprawną tzn. art. 97 ust. 1 w zw. z art. 115 ust. 1 i 2 Prawa wodnego z 1974 r. oraz § 12 ust. 1 i § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 maja 1991r. w sprawie melioracji wodnych. Prawidłowość tych decyzji została potwierdzona wyrokiem NSA w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, sygnatura akt II SA /Lu – 976/96 oddalającym skargę C. H.. Ocena prawna wyrażona w tym wyroku wiąże zarówno Sąd jak i organy administracji publicznej. Nadto organ powołał się na pogląd wyrażony w orzecznictwie NSA m. in. w sprawie I SAB 63/92 z dnia 18 grudnia 1992., II SAB 278/00-287/00 z dnia 19 lutego 2001r. oraz II SA 517/00 z dnia 23 kwietnia 2001 r., iż próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpatrzonej już przez Sąd jest w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne rozstrzygnięcie Sądu. Po rozpoznaniu wniosku J.H. następcy prawnego C.H. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2003r. i podtrzymał stanowisko i motywy w niej zawarte. W skardze na tę decyzję J. H. wniósł o stwierdzenie jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2003 r. a także kwestionowanych decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1996 r. i Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych z dnia [...] lipca 1996 r. Zdaniem skarżącego te dwie ostatnie decyzje zostały wydane bez wniosku strony "ani z urzędu" a powołany wyrok NSA dotyczy całkiem innej sprawy. Nadto w piśmie z [...] czerwca 2004 r. skarżący powołał się na wyrok WSA w Warszawie o sygnaturze akt IV SA 1977/02, w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na wystąpienie ze spółki wodnej, w którym to Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2002 r. utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2001 r. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i przywołał pisma C. H. – ojca skarżącego – z [...] i [...] kwietnia 1996 r. z zarzutami, iż drenowanie na działce nie działa lub wcale go nie ma i należy wyłączyć działkę z konserwacji oraz zwolnić z opłaty konserwacyjnej. Te okoliczności wskazują jednoznacznie na działanie organu na wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem, które ma na celu ustalenie, czy kwestionowana w sprawie decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Przepis ten enumeratywnie wymienia podstawy nieważności decyzji. Nadto postępowanie nieważnościowe jest jednym z trybów nadzwyczajnych, w którym można wzruszyć ostateczną decyzję chronioną ogólną zasadą trwałości decyzji administracyjnej określoną w art. 16 kpa. Z tych właśnie względów podstaw nieważności nie można interpretować rozszerzająco. Ponadto wady skutkujące nieważnością decyzji muszą tkwić w samej decyzji w dacie jej wydania. Oznacza to niemożność uwzględnienia okoliczności faktycznych bądź prawnych, które wystąpiły już po wydaniu decyzji. J.H. następca prawny C.H. we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...].09.1996 r. oraz decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. z [...].07.1996 r. podniósł zarzut, iż decyzje te zostały wydane bez wniosku strony, "ani też z urzędu". Tymczasem w aktach sprawy znajduje się pismo C.H. z 22.04.1996 r., w którym wyraźnie stwierdza: "należy decyzją wyłączyć tę działkę z wymiaru składek dla spółki wodnej, a wtedy nie będę rościł żadnych pretensji..." Zatem powyższy zarzut o braku wniosku jest zupełnie bezpodstawny. Inne zarzuty dotyczące niezgodnego z prawem działania organu II instancji były przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, który wyrokiem z 3 lipca 1997 r. oddalił skargę na powyższą decyzję w sprawie II SA/Lu 976/96. Sąd wyraźnie stwierdził brak naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skarżący nadto podniósł różne okoliczności, które miały miejsce już po wydaniu tego wyroku i dotyczyły kwestii nie związanych z przedmiotem kwestionowanej decyzji, a mianowicie: bezczynności Wójta Gminy w S., odszkodowania "za wymoki", wyłączenia ze sprawy Wójta Gminy w S., wniesionego powództwa o odszkodowanie do Sądu Cywilnego itp. Również powoływanie się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 stycznia 2004 r. w sprawie IV SA 1977/02 nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie, albowiem dotyczy zupełnie innej kwestii, a mianowicie odmowy wyrażenia zgody na wystąpienie ze spółki wodnej. A zatem brak jest jakichkolwiek przesłanek z art. 156 § 1 kpa. Mając powyższe okoliczności na uwadze należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wobec tego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło