IV SA/Wa 460/22
WyrokWSA w Warszawie2022-05-19
Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Anna Sękowska, Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgromadzenie i magazynowanie odpadów w postaci drewnianych podkładów kolejowych, sklasyfikowanych jako niebezpieczne, bez wymaganego zezwolenia stanowi podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zbieranie odpadów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgromadzenie i magazynowanie odpadów w postaci drewnianych podkładów kolejowych, sklasyfikowanych jako niebezpieczne, na terenie nieruchomości stanowi zbieranie odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach. Brak wymaganego zezwolenia na takie działania uzasadnia wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej. Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego, że materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie przetwarzania odpadów, ale niewątpliwie potwierdza ich zbieranie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. N. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) wymierzającą administracyjną karę pieniężną za zbieranie odpadów o kodzie 17 02 04* (drewniane podkłady kolejowe) bez wymaganego zezwolenia. Kontrola wykazała magazynowanie tych odpadów na terenie firmy. Organ I instancji pierwotnie wymierzył karę za przetwarzanie, ale GIOŚ uchylił tę decyzję i orzekł o karze za zbieranie, uznając brak wystarczających dowodów na przetwarzanie, ale jednoznaczne dowody na zbieranie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska (spr.),, sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2022 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z 30 grudnia 2021 r., Nr Dl-420/260/2021/pn Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z[...] listopada 2020 r., znak: [...], wymierzającą administracyjną karę pieniężną w wysokości 75 000 zł za prowadzenie działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów o kodzie 17 02 04* - odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. drewniane podkłady kolejowe) w procesie odzysku R1 bez wymaganej decyzji udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów, o której mowa w art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach i orzekł o wymierzeniu pani E. N., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowe "C.", ul. [...], [...], administracyjną karę pieniężną w wysokości 10 000,00 zł za zbieranie odpadów o kodzie 17 02 04* - odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. drewniane podkłady kolejowe) bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w ustawie o odpadach.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, zwany dalej: [...] WIOŚ, w okresie od 8 do 15 marca 2019 r. przeprowadził kontrolę w firmie prowadzonej przez E. N. pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowe "C.", ul. [...], [...].
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 8 marca 2019 r. stwierdzono, że na terenie prowadzonej działalności, w kotle typu KMS o mocy znamionowej 95 kW, spalane są odpady o kodzie 17 02 04* - odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych, zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi w postaci drewnianych podkładów kolejowych, celem uzyskania energii cieplnej służącej do ogrzewania budynków należących do firmy. Dodatkowo stwierdzono, iż w budynku kotłowni, w bezpośrednim sąsiedztwie kotła, magazynowane są kawałki odpadów o kodzie 17 02 04* o różnej wielkości. W wyniku wykonanej inspekcji wnętrza pieca, stwierdzono palące się podkłady kolejowe identyczne jak te zgromadzone na terenie zakładu. Ponadto przedstawiciel kontrolowanego podmiotu potwierdził fakt stosowania podkładów kolejowych, jako paliwa w celu uzyskania energii cieplnej. W czasie oględzin, również przed wejściem do budynku kotłowni oraz w niewielkiej odległości od budynku kotłowni stwierdzono zgromadzone odpady o kodzie 17 02 04*. Podczas oględzin sporządzono dokumentację fotograficzną. Powyższe ustalenia zostały odnotowane w protokole oględzin stanowiącym załącznik do protokołu kontroli, podpisanym przez kontrolującego i przedstawiciela kontrolowanego podmiotu w dniu 15 marca 2019 r. Kontrolowany zaś w odrębnym piśmie oświadczył, iż w dniu oględzin, w odległości 120 m od kotłowni złożony był opal w postaci drewna z gatunku jesion, który był sukcesywnie rozdrabniany, a następnie dowożony do kotłowni w celu spalenia.
Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 11 marca 2019 r, stwierdzono, że z budynku kotłowni zostały usunięte odpady o kodzie 17 02 04*, zgromadzone obok kotła i zastąpiono je czystym drewnem. Na terenie działki w niewielkiej odległości od budynku kotłowni również zgromadzono czyste drewno. Podczas oględzin sporządzono dokumentację fotograficzną. Powyższe ustalenia odnotowano w protokole oględzin stanowiącym załącznik do protokołu kontroli, podpisanym przez kontrolującego i przedstawiciela kontrolowanego podmiotu w dniu 15 marca 2019 r.
Na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...] października 2013 r. ustalono, iż Strona nabyła przedmiotowe podkłady kolejowe gat. IV w ilości 2087 szt. od A. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą T., ul. [...], [...]. Kontrolowany przedłożył również wyniki badania stanu zagrożenia zanieczyszczenia odpadowych drewnianych podkładów kolejowych wykonanych w laboratorium Interdyscyplinarnego Zespołu Badawczego "S." dr D. M.. We wnioskach końcowych ww. opracowania stwierdzono, że odpady podkładów kolejowych poddane badaniu mogą być ponownie zagospodarowane, jako materiał do elementów architektury ogrodowej, w tym palisad i płotów, itp. W piśmie z dnia 14 marca 2019 r. Strona oświadczyła, że drewniane podkłady kolejowe zostały częściowo zagospodarowane zgodnie z wnioskami końcowymi wykonanych badań, jako materiał do elementów architektury ogrodowej, natomiast pozostałą część zgromadzono na placu przedsiębiorstwa. Dodatkowo ustalono, iż przedmiotowe drewniane podkłady kolejowe, zaklasyfikowane jako odpad o kodzie 17 02 04*, były magazynowane przez Stronę z przekroczeniem dopuszczalnego zgodnie z prawem terminu, obejmującego 1 rok, licząc od daty zakupu, tj. od października 2013 r.
Wobec stwierdzonego podczas kontroli naruszenia, [...] WIOŚ wszczął postępowanie administracyjnego w sprawie wymierzenia w trybie art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach administracyjnej kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów o kodzie 17 02 04* bez wymaganego zezwolenia.
Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym [...] WIOŚ decyzją z [...] lipca 2019 r., znak: [...], wymierzył Stronie administracyjną karę pieniężną w wysokości 160.986,00 zł za przetwarzanie odpadów o kodzie 17 02 04* bez wymaganego zezwolenia.
W wyniku złożonego odwołania od ww. decyzji, GIOŚ decyzją z 28 sierpnia 2020 r., znak: DKGO-420/830/2019/kf, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Następnie po ponownie przeprowadzonym postępowaniu [...] WIOS wydał decyzję z [...] listopada 2020 r. znak: [...], wymierzającą karę w wysokości 75 000 zł za przetwarzanie w procesie odzysku R1 odpadów o kodzie 17 02 04* - odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. drewniane podkłady kolejowe) bez wymaganego zezwolenia. Pełnomocnik Strony pismem z 25 listopada 2020 r. odwołał się od przedmiotowej decyzji.
W toku postępowania odwoławczego Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 18 października 2021 r.. znak: DI-420/260C/2020/pn, na podstawie art. 10 §1 Kpa, zawiadomił Stronę o zakończeniu zbierania materiałów dowodowych oraz poinformował ją, że w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia ma prawo do zapoznania się z materiałami dotyczącymi sprawy oraz do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań. Pismo zostało odebrane w dniu 8 listopada 2021 r. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydał zatem zaskarżoną do Sąd decyzję (numer i data wskazany na wstępie), w której stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki kwalifikujące do w dania orzeczenia w oparciu o art. 138 §1 pkt 2 Kpa, gdyż w toku przeprowadzonego przez organ instancji postępowania nie zebrano jednoznacznych dowodów potwierdzających, że Strona prowadziła przetwarzanie odpadów w procesie odzysku R1 (Wykorzystanie głównie jako paliwa lub innego środka wytwarzania energii), na które nie posiadała wymaganego zezwolenia. Przyjęcie przedmiotowych odpadów i ich magazynowanie na terenie zakładu celem dalszego zagospodarowania poprzez wykorzystanie jako element konstrukcji, co też Strona przyznała, wyczerpuje definicję zbierania odpadów określoną w art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach, zgodnie z którym przez zbieranie odpadów rozumie się gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów. Organ uznał, że fotografia paleniska wykonana podczas oględzin w dniu 8 marca 2019 r., przedstawiająca zgromadzone podkłady kolejowe w pomieszczeniu kotłowni może prowadzić jedynie do domniemania, że podkłady kolejowe były spalane. Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje natomiast, że Strona prowadziła zbieranie odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art, 41 ust. 1 ustawy o odpadach. Z analizy materiału dowodowego wynika, że Strona zakupiła 2807 szt. drewnianych podkładów kolejowych w październiku 2013 r. (co potwierdza załączona do akt sprawy faktura nr [...] z dnia [...] października 2013 r.) oraz magazynowała na swoim terenie przy ul. [...] w m. B. 268,31 m3 odpadów w postaci drewnianych podkładów kolejowych (co dokumentują protokoły oględzin z dnia 8 marca 2019 r. i z dnia 11 marca 2019 r., potwierdzone dokumentacją fotograficzną, stanowiące załącznik nr 4 do protokołu kontroli nr [...] oraz wykonany w dniu 11 marca 2019 r. operat pomiarowy z obliczenia objętości odpadów, stanowiący załącznik nr 11 do protokołu kontroli nr [...]).
Dalej organ wyjaśnił, że drewniane podkłady kolejowe usuwane w trakcie prac modernizacyjnych torowisk stanowią odpady sklasyfikowane pod kodem 17 02 04* - odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. drewniane podkłady kolejowe). Przedstawione badania laboratorium Interdyscyplinarnego Zespołu Badawczego "S.’' dr D. M. nie wykazały, iż pozyskane podkłady kolejowe utraciły status odpadów niebezpiecznych. Wskazane odpady o kodzie 17 02 04* Strona przekazała do odzysku podmiotowi uprawnionemu dopiero w maju 2019 r. (co dokumentuje załączona do akt sprawy karta przekazania odpadów nr [...] z dnia 8 maja 2019 r.). Natomiast tymczasowe magazynowanie odpadów spełnia definicję zbierania odpadów określoną w art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach. Strona zaś nie posiadała wymaganego prawem zezwolenia na zbieranie ww. odpadów. Stąd zasadne było, po przeanalizowaniu czy w sprawie występują przesłanki wyłączające możliwość wymierzenia kary, ustalenie kary za magazynowanie a nie za magazynowanie i przetwarzanie przedmiotowych odpadów.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 30 grudnia 2021 r., Nr DI-420/260/2021/pn złożyła E. N., w której imieniu działa profesjonalny pełnomocnik. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że istotne jest że w sprawie – w tym samym stanie faktycznym – Burmistrz B. decyzją z dnia [...] czerwca 2019r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe, postępowanie dotyczące tych odpadów albowiem składowanie odpadów przez skarżącą nie miało miejsca.
Skarżąca zwróciła uwagę, że organy obu instancji dość dowolnie i zamiennie traktują pojęcia: zbierania, składowania, przetwarzania, gromadzenia i magazynowania odpadów. Dalej skarżąca zauważa, że dziwi iż organ raz wymierza karę za magazynowanie a raz za magazynowanie i przetwarzanie odpadów. Skoro bowiem stan faktyczny sprawy nie zmienił się od 2019 r. to dziwi fakt, że w każdej decyzji wydawanej w sprawie przez organy administracji jest różnie kwalifikowany. Każdorazowo jako podstawę prawną wskazuje się art. 41 ust. 1. W aktualnej decyzji podano również przepis art. 194 ust. 4 tej ustawy, gdzie mowa o zbieraniu lub przetwarzaniu odpadów.
Dalej zdaniem skarżącej wydana decyzja nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 kpa. Podstawa prawna decyzji nie została wyjaśniona. Szczególnie było to wymagane, gdy organy z zakresu ochrony środowiska, w poszczególnych decyzjach administracyjnych inaczej kwalifikują stan faktyczny występujący w sprawie. Do tego występuje też "błąd subsumbcji" ponieważ wadliwie ustalony stan faktyczny nie może być podstawą ocen prawnych. Takie oceny są przedwczesne. W sprawie zaś brak ustaleń co do prowadzenia jakiegokolwiek procesu postępowania z odpadami przez skarżącą. Istnieją natomiast dowody przeciwne, że skarżąca używała drewna do architektury ogrodowej. Nadto w sprawie brak rozważenia po pierwsze art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy, dotyczącego definicji zbierania odpadów, po drugie art. 25 ust. 3 ustawy, dotyczącego ich magazynowania. Skoro przesłanki te decydują o wymierzeniu sankcji administracyjnej to wydaje się, że powinny być wyjaśnione i stosowane ściśle.
Skarżąca podkreśla, że już w pierwszym odwołaniu podała, że materiał w sprawie zawiera luki. Organy konsekwentnie pomijają okoliczność, że skarżąca wyjaśniła, iż na terenie zakładu miała przygotowany opał w postaci drewna jesionu. Do ustaleń faktycznych (protokół kontroli) wszedł fakt, że znajdowało się tam "czyste drewno". Tym samym przepisy art. 7 i art. 8 Kpa zostały naruszone. Skarżąca zwraca uwagę, że występujące w sprawie drewno "było czyste" i stanowiło produkt handlowy przeznaczony do architektury ogrodowej. W jej ocenie nie można kwalifikować go jako odpad. Na rynku jest wiele produktów handlowych wytworzonych z opadów, które odpadami w prawnym rozumieniu nie są. Występuje też pojęcie - tu konsekwentnie także pomijane - podkłady ogrodowe. Celem ich zobrazowania skarżąca przedkłada poglądowe fotografie produktów takie jak występowały w tej sprawie.
Mimo, że skarżąca kwestionuje co do zasady wymierzenie jej kary, to także ustalenie jej wysokości jest dowolne i bezprawne. Organ II instancji poparł swoje stanowisko tym, że jego zdaniem to niebezpieczne rakotwórcze materiały, podczas gdy aktach sprawy miał i uwzględnił, ale tylko częściowo, opinię prywatną, że te produkty nie są niebezpieczne. Kara zatem w ramach art. 199 ustawy może podlegać uznaniu, ale w ramach prawnych. Chybiona argumentacja organu II instancji w tych ramach się nie mieści. Dotyczy to także usprawiedliwienia, że nie zastosowano art. 189f §1 Kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi tu o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej "p.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej.
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 30 grudnia 2021 r., w przedmiocie wymierzenia kary za zbieranie odpadów bez wymaganego zezwolenia. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach, zgodnie z którym administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41. Kara wynosi nie mniej niż 1000 zł i nie może przekroczyć 1 000 000 zł.
Z akt sprawy wynika, że w dniach od 8 do 15 marca 2019 r.[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę prowadzonej przez panią E. N. działalności gospodarczej pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowe "C.", ul. [...], [...]. W wyniku tej kontroli organ ją przeprowadzający uznał, że strona dokonała zbierania oraz przetwarzania odpadów o kodzie 17 02 04* - odpady drew na, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi w postaci drewnianych podkładów' kolejowych, bez zezwolenia. Organ odwoławczy zaś uznał, że zgromadzony w sprawie materiał nie pozwala na ustalenie, że Strona odpady przetwarzała, natomiast niewątpliwie je zbierała.
Sąd ocenę organu w pełni podziela.
Fakt zbierania odpadów przez skarżącą potwierdzają akta sprawy, w szczególności stwierdza i dokumentuje protokół kontroli nr [...] wraz z dołączonymi protokołami oględzin oraz dokumentacją fotograficzną, z których bezspornie wynika, że skarżąca magazynowała ww. odpady na terenie działki o nr ewid. [...] zlokalizowanej przy ul. [...] w B., co spełnia definicję zbierania odpadów wskazaną w art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach. Również okoliczność, że strona nie posiada wymaganego zezwolenia jest bezsporna.
W skardze natomiast strona skarżąca kwestionuje fakt zbierania odpadów, wskazując przede wszystkim, że organ nie odniósł się do definicji zbierania odpadów. Zdaniem Sądu zaniechanie to pozostaje bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej do Sądu decyzji. Wyjaśnić bowiem należy, że art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach stanowi, że przez zbieranie odpadów należy rozumieć gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w pkt 5 lit. b. Nie ulega wątpliwości, że skoro u skarżącej stwierdzono występowanie odpadów o kodzie 17 02 04*, to wypełnia to znamiona definicji zbierania odpadów, poprzez chociażby fakt, że można takie działanie zaliczyć do tymczasowego magazynowania odpadów. Z powyższego zatem wynika, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz dokonał jego prawidłowej subsumpcji.
Sąd w tym miejscu również wyjaśnia, że nie jest zasadne twierdzenie zawarte w skardze jakoby organy różnie kwalifikowały delikt popełniony przez skarżącą, tj. raz jako magazynowanie a raz jako magazynowanie i przetwarzanie. Wyjaśnić bowiem trzeba, że za karę administracyjną wymierza się zarówno za zbieranie (rozumiane także, o czym była mowa powyżej, jako magazynowanie), jak i za przetwarzanie bez zezwolenia wymaganego przepisem art. 41 ustawy o odpadach. Organ odwoławczy nie sklasyfikował stwierdzonego deliktu w różny (dowolny) sposób, a jedynie ograniczył go do zbierania odpadów, uznając że w sprawie brak wystarczających dowodów potwierdzających przetwarzanie zgromadzonych odpadów, za które wymierzył karę organ I instancji. Przy czym warto zauważyć, że stosownie do art. 2 pkt 5 lit. c) podmiot, który przetwarza odpady, dokonuje również ich magazynowania.
Strona wskazuje także, że nie uwględniono iż w protokole zawarto zapis, że wśród zgromadzonych odpadów znajduje się czyste drewno. Wyjaśnić zatem trzeba, że postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją dotyczy nie zbierania "czystego drewna", ale zbierania odpadów w postaci podkładów kolejowych, tj. odpadów o kodzie 17 02 04*, czyli odpadów klasyfikowanych jako niebezpieczne, których występowanie bezsprzecznie stwierdzono. Jak wyżej była mowa, protokoły oględzin z dnia 8 marca 2019 r. oraz 11 marca 2019 r., przeprowadzonych na terenie działki o nr ewid. [...] zlokalizowanej przy ul. [...] w B. wraz z załączoną dokumentacją fotograficzną, oraz fakturą VAT nr [...] z dnia [...] października 2013 r. dokumentującą zakup podkładów kolejowych, jednoznacznie potwierdzają, że na ww. terenie zbierane były odpady w postaci zużytych drewnianych podkładów kolejowych. Stąd zarzut dotyczący braku uwzględnienie "czystego drewna" czy "podkładów ogrodowych" nie zasługuje na uwzględnienie, zaś brak jego rozwinięcia nie pozwala na bardziej dogłębne ustosunkowanie się do niego. Wypada tylko zauważyć, że z materiału zalegającego w katach sprawy wynika, że oprócz "czystego drewna", strona zbierała także przedmiotowe odpady.
Dalej skarżąca twierdzi, że organ nie wyjaśnił, jak dlaczego podkłady kolejowe uznał za odpad. Zdaniem strony owe podkłady stanowią pełnowartościowy towar, który mógł być powtórnie wykorzystany. Wyjaśnić zatem trzeba, że odpadem, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o odpadach, jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W orzecznictwie zgodnie z przyjmuje się, że odpadami są substancje i przedmioty, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, które posiadają dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową. (por. wyrok NSA z 16 października 2019 r., II OSK 2916/17, LEX nr 2742399). Do kategorii odpadów włączyć należy zatem nie tylko te przedmioty, które ich dotychczasowy posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także te podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, po poddaniu ich procesowi odzysku. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 26 sierpnia 2021 r., LEX nr 3225269). Co więcej, zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, pojęcie "pozbycia się" nie może być utożsamiane z utratą kontroli nad przedmiotem, ale może być rozumiane także jako zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystywania, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia, do którego przestał się ten przedmiot nadawać (być przydatnym). Wynika to z faktu, że pozbywanie się odpadu należy analizować w całym cyklu życiowym substancji lub przedmiotu od zaprojektowania do ich produkcji, dystrybucji, zużycia, a także obróbki powstałych przy tym odpadów. Stąd, możliwe jest "pozbycie się" przedmiotu także wówczas, gdy pozostaje on nadal we władaniu tego samego podmiotu. (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 775/21, LEX nr 3278169, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 728/20, LEX nr 3181678).
Z powyższego, w ocenie Sądu, wynika zatem, że prawidłowe było uznanie przez organy podkładów kolejowych zgromadzonych na nieruchomości skarżącej spółki, a następnie przez nią gospodarczo wykorzystanych, za odpady. Nie ulega też wątpliwości, że zużyte podkłady kolejowe, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 10), zawierającym katalog odpadów ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych, sklasyfikowane zostały kodem 17 02 04 (odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. drewniane podkłady kolejowe) i oznaczone zostały gwiazdką, co oznacza, że są odpadami niebezpiecznymi.
W konsekwencji, zdaniem Sądu, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącej, stan faktyczny sprawy został dokładnie wyjaśniony przez orzekające organy administracji, a materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Czynności organu prowadzone były w sposób zgodny z zasadą prawdy obiektywnej, a także zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji państwowej. Skarżąca miała także zapewnioną możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Nie doszło zatem do naruszenia art. 6, 7, 8, 10 ani 77 i 107 k.p.a.
Nie jest zasadne również twierdzenie o konieczności umorzenia postępowania. Decyzja Burmistrza B. [...] czerwca 2019 r., znak: [...], którą przywołuje strona skarżąca, dotyczy zupełnie czego innego. Mianowice decyzja ta została wydana w wyniku postępowania administracyjnego wszczętego w trybie art. 26 ustawy o odpadach w sprawie usunięcia odpadów w postaci drewnianych podkładów kolejowych. W związku z faktem, iż Skarżąca jeszcze w trakcie trwania tego postępowania usunęła przedmiotowe odpady z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, tj. z działki o nr ewid. [...] zlokalizowanej przy ul. [...] w B., zostało ono umorzone, gdyż wydanie decyzji nakazującej usunięcie odpadów stało się bezprzedmiotowe. Sad zatem za błędne uznał stwierdzenie Skarżącej, że postępowanie zostało umorzone ze względu na fakt, iż składowanie ww. odpadów nie miało miejsca.
Również w ocenie Sądu prawidłowo została ustalona wysokość kary.
Jak wcześniej to już zostało zasygnalizowane, art. 194 ust. 4 zdanie drugie wskazuje, że kara za zbierania odpadów bez zezwolenia ustalana jest w wysokości od 1000 do 1000000 złotych. Słusznie wyjaśnił zaś organ, że w art. 199 ustawodawca ustalił dyrektywy ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej. W myśl tego przepisu przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej wojewódzki inspektor ochrony środowiska uwzględnia rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz bierze pod uwagę skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia. Organ wymierzając karę w zaskarżonej decyzji wyjaśnił (str. 10), jakie przesłanki wziął pod uwagę się przy ustalaniu wysokości kary za przedmiotowe naruszenie, tj. rodzaj naruszenia, okres jego trwania, rozmiary prowadzonej przez Skarżącą działalności, ilość i właściwości odpadów, których dotyczyło naruszenie, jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, skutki i wielkość zagrożenia, a także okoliczności naruszenia przepisów ustawy o odpadach. Biorąc pod uwagę właściwości i znaczną ilość zebranych odpadów (268,31 m3) oraz okres trwania naruszenia, tj. prawie 6 lat, GIOŚ uznał, iż kara w wysokości 10 000 zł wymierzona zaskarżoną decyzją jest adekwatna do skali stwierdzonego naruszenia. Nie można również zgodzić się z argumentacją Skarżącej w kwestii częściowego uwzględnienia przez organ opinii wskazującej, że przedmiotowe odpady nie stanowiły odpadów niebezpiecznych. Organ odwoławczy wskazał na str. 7-9 zaskarżonej decyzji, iż przedstawione w toku postępowania wyniki badań wykonanych przez Interdyscyplinarny Zespół Badawczy "S." dr D. M. nie świadczą o utracie statusu odpadów niebezpiecznych przez przedmiotowe odpady. Ponadto zmiana klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na odpady inne niż niebezpieczne wymaga uzyskania w tym zakresie decyzji właściwego organu zgodnie z art. 8 ustawy o odpadach, której Skarżąca nie przedstawiła. Sąd w pełni podziela ocenę przedstawioną przez GIOŚ co do zasadności wysokości ustalonej kary. Stąd też twierdzenia dotyczące naruszenia odnośnych przepisów, Sąd uznał za absolutnie bezpodstawne.
Warto zwrócić uwagę, że organ przeanalizował także wystąpienie przesłanek do odstąpienia do wymierzenia karty wymienionych w art. 189f k.p.a., a Sąd tę ocenę podziela.
Również nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 81a kpa. Należy wyjaśnić, że przepis ten ma zastosowanie, gdy w sprawie występują niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. W przedmiotowej sprawie takie wątpliwości wystąpiły w odniesieniu do dowodów potwierdzających naruszenia polegające na przetwarzaniu odpadów o kodzie 17 02 04* w procesie R1. W opinii organu odwoławczego zebrany w tym zakresie materiał dowodowy może prowadzić jedynie do domniemania, że ww. odpady były spalane w kotle znajdującym się na terenie prowadzonej przez Skarżącą działalności. W związku z powyższym, mając na uwadze zasadę wyrażoną w ww. przepisie, GIOŚ przyjął, iż Skarżąca nie przetwarzała odpadów w postaci drewnianych podkładów kolejowych. Ocena organu w tym zakresie jest prawidłowa i zgodna z regułami postępowania administracyjnego.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 35 kpa należy wyjaśnić, iż nawet jego wystąpienie nie może prowadzić do uznania decyzji za wadliwą. Jeżeli strona uważała, że organ przekroczył terminy do rozpatrzenia sprawy, mogła skorzystać z przysługującego jej uprawnienia do złożenia skargi na bezczynność. Odnosząc się do kwestii czynnego udziału Skarżącej w postępowaniu, należy wyjaśnić, iż GIOŚ pismem z dnia 18 października 2021 r. na podstawie art. 10 § 1 kpa zawiadomił o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w przedmiotowym postępowaniu oraz poinformował, że w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia Skarżąca miała prawo do zapoznania się z materiałami dotyczącymi sprawy oraz do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań. Skarżąca jednak nie skorzystała z przysługującego jej prawa.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień, które miałyby skutkować wyeliminowaniem jej z obiegu prawnego, a zarzuty postawione przez skarżącą nie zasługiwały na uwzględnienie.
W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło