IV SA/Wa 462/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-10

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych przez sąd dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu, nie uzupełniła wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji materialnej i rodzinnej. Brak tych informacji uniemożliwia sądowi ocenę, czy strona spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy, co skutkuje brakiem podstaw do uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożony formularz PPF zawierał niepełne informacje dotyczące majątku i dochodów rodziny. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i oświadczeń, jednak skarżący nie wykonał wezwania w zakreślonym terminie. W konsekwencji, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: – Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący J. K. w piśmie procesowym z dnia 31 marca 2011 r. zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ze złożonego w dniu 6 czerwca 2010 r. formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i trójką pełnoletnich dzieci. W rubryce 7 wniosku, zatytułowanej majątek wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący wskazał, iż jest właścicielem domu drewnianego o wartości 4000 zł, mieszkania służbowego o pow. 44 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 3,98 ha. Natomiast żona skarżącego- H. K. jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 2,16 ha. Jako źródło miesięcznych dochodów skarżący wymienił dochód własny z tytułu umowy o pracę w wysokości 2.200 zł, świadczenie rehabilitacyjne żony w wysokości 1.900 zł, oraz wynagrodzenie za pracę dwóch córek- E. K. i I. K. w wysokości 2.250 zł i 4.999,50 zł. Ponieważ złożone przez wnioskodawcę oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do źródeł dochodu rodziny skarżącego oraz wielkości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, skarżący pismem Sądu z dnia 28 czerwca 2011 r. został wezwany do uzupełnienia, w terminie 14 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie: - dokumentu potwierdzającego wysokość dochodów wszystkich osób prowadzących ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe, wskazanych w rubryce 10 formularza PPF, - zaświadczeń z właściwego urzędu gminy, wskazujących wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej o pow. 3,98 ha, stanowiącej własność skarżącego oraz nieruchomości rolnej o pow. 2,16 ha, stanowiącej własność H. K., - oświadczenia, czy skarżący, oraz jego żona starali się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych w 2011 r., ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, - wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego oraz wszystkie osoby prowadzące ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych miesięcznie przez skarżącego oraz jego rodzinę na utrzymanie domu, czesne za studia oraz innych wydatków koniecznych, w tym kosztów leczenia H. K., - oświadczenia, czy J. K. uzyskuje dochody, ewentualnie nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego, że ww. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono skarżącemu w dniu 4 lipca 2011 r. Termin do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął zatem bezskutecznie w dniu 18 lipca 2011 r. Skarżący, w zakreślonym terminie, nie wykonał przedmiotowego wezwania Sądu. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące ponoszonych przez wnioskodawcę kosztów utrzymania oraz źródeł ich finansowania. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno Sądu jak i referendarza sądowego, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o zwolnienie go od kosztów sądowych. Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym kosztów wpisu od skargi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a. ) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia tę przesłankę. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 6 czerwca 2011 r. oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku jakiejkolwiek informacji odnośnie wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego oraz wysokości dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnych, będących własnością skarżącego oraz jego żony. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów uzyskiwanych przez skarżącego oraz osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe, wskazanych w rubryce 10 formularza PPF, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący i jego rodzina się znajdują. Wnioskodawca na skierowane do niego w dniu 28 czerwca 2011 r. wezwanie nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku z dnia 6 czerwca 2011 r. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Dodatkowo należy podkreślić, iż zarówno Sąd jak i referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego I Acz 17/03 z dnia 13 stycznia 2003 r., OSA 2003/9/38). W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło