IV SA/Wa 467/08

WyrokWSA w Warszawie2008-06-25

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Grzegorz Czerwiński, Małgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zstępny właściciela gospodarstwa rolnego, które zostało nieodpłatnie przejęte na własność Państwa za emeryturę, może skutecznie domagać się zwrotu działki, która była przedmiotem przekazania, jeśli nie wykazał, że po śmierci właściciela władał tą nieruchomością w takim samym zakresie, w jakim władał były właściciel?
Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Ustawodawca uzależnił przyznanie prawa własności nieruchomości zstępnym właściciela od wykazania określonego stosunku pokrewieństwa oraz faktycznego władania działką po śmierci użytkownika w zakresie odpowiadającym uprawnieniom tego użytkownika. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał spełnienia tych przesłanek, gdyż nieruchomość od 1980 roku stanowi własność Państwa, a rodzice skarżącego nie władali nią ani nie posiadali prawa do jej dożywotniego użytkowania.
Stan faktyczny
Skarżący S.K. domagał się zwrotu działki leśnej, która w 1980 roku została nieodpłatnie przejęta na własność Państwa przez jego rodziców w zamian za emeryturę. Decyzją Starosty G. odmówiono zwrotu nieruchomości, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego, podnosząc, że działka powinna zostać mu zwrócona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...) stycznia 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zwrotu działki leśnej - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia (...) stycznia 2008r., Nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania S.K. od decyzji Starosty G. z dnia (...) listopada 2007r., nr (...), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podał, że decyzją z dnia (...) listopada 2007r. Starosta G., działając na podstawie przepisu art. 118 ust. 2a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) odmówił S.K. zwrotu gospodarstwa rolnego, położonego we wsi K. gmina P., oznaczonego w ewidencji gruntów pod nr (...) o powierzchni (...) ha. Organ ustalił bowiem, że nieruchomość ta, będąca własnością rodziców skarżącego – P. i L. K, decyzją Naczelnika Gminy K. z dnia (...) grudnia 1980r., wydaną na podstawie przepisu art. 45 i art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 33, poz. 140) przejęta została nieodpłatnie na własność Państwa za emeryturę (pkt 1 tej decyzji). Z przekazanego na rzecz Państwa gospodarstwa rolnego zostały wyłączone budynki (pkt 2 decyzji). Ponadto P.K. i L. K. otrzymali do bezpłatnego użytkowania działkę o nr ew. (...) o powierzchni (...) ha oraz o nr ew. (...) o powierzchni (...) (pkt 3 decyzji). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymując stanowisko i argumentację organu I instancji podkreśliło, że sporna nieruchomość nie została przekazana w dożywotnie użytkowanie rodzicom skarżącego, a zatem nie może być przedmiotem przywrócenia własności ich zstępnemu. S.K. zaskarżył decyzję organu II instancji i ponownie zażądał zwrotu nieruchomości o nr ew.(...) Sygn.akt IV SA/Wa 467/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą prawną roszczenia S.K. jest art. 118 ust. 2 a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z tym przepisem z wnioskiem o przyznanie własności działki, która była użytkowana przez właściciela gospodarstwa rolnego z tytułu przekazania tego gospodarstwa na rzecz Państwa, może wystąpić zstępny właściciela, który po jego śmierci włada daną nieruchomością w takim samym zakresie, w jakim władał były właściciel. Z przepisu tego wynika więc, że ustawodawca uzależnił przyznanie prawa własności danej nieruchomości zstępnym właściciela tej nieruchomości, posiadającym prawo jej użytkowania. Aby skutecznie domagać się przyznania prawa własności niezbędne jest więc wykazanie określonego stosunku pokrewieństwa (zstępny) oraz faktycznego władania działką po śmierci użytkownika (byłego właściciela) w zakresie odpowiadającym uprawnieniom tego użytkownika. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że działka, której zwrotu domaga się skarżący pozostaje od 1980 roku własnością Państwa. Przekazana została bowiem nieodpłatnie przez rodziców skarżącego na własność Państwa. P. i L. K. nie władali więc tą nieruchomością i nie posiadali prawa jej dożywotniego użytkowania. W związku z tym Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy w sposób prawidłowy przyjęły, że brak jest podstaw do zwrotu S.K. gospodarstwa rolnego położonego we wsi K. gmina P., oznaczonego w ewidencji gruntów pod nr (...) o powierzchni (...) ha. Nie zostały bowiem spełnione ustawowe przesłanki nieodpłatnego przekazania własności nieruchomości, o których mowa w przepisie art. 118 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W tej sytuacji skargę, jako nieuzasadnioną, Sąd oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło