IV SA/Wa 467/10
WyrokWSA w Warszawie2010-05-27
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Grzegorz Czerwiński, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest uprawniony do rozstrzygania o władaniu nieruchomością w sytuacji, gdy stan prawny jest sporny i toczą się postępowania sądowe dotyczące zasiedzenia i uwłaszczenia?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest uprawniony do rozstrzygania o władaniu nieruchomością, gdy stan prawny jest sporny i toczą się postępowania sądowe dotyczące zasiedzenia lub uwłaszczenia. Wpis do ewidencji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy podmiot władający jest bezspornie ustalony. W przypadku braku jednoznaczności, organ ewidencyjny jedynie odnotowuje fakty wynikające z dokumentów, a ustalenia faktyczne należą do innych postępowań, w tym sądowych.Stan faktyczny
Skarżący E. i B. P. domagali się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, aby wpisać ich jako samoistnych posiadaczy działek nr [...] i [...], zamiast wpisanej Gminy M. Uzasadniali to wieloletnim użytkowaniem rolniczym i czerpaniem korzyści z tych działek. Starosta odmówił zmiany, wskazując na toczące się postępowania sądowe dotyczące zasiedzenia nieruchomości przez Gminę M. oraz uwłaszczenia przez skarżących. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i przepisów unijnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. sprawy ze skargi E. P. i B. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] września 2009 roku, Nr [...] Starosta [...] odmówił zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] M., to jest zapisu, iż posiadaczem samoistnym nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i nr [...] jest Gmina M.
W uzasadnieniu decyzji Starosta [...] stwierdził, że pismem z dnia [...].07.2009r Państwo E. P. i B. P. wnieśli o przeprowadzenie postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji o ustaleniu stanu władania działkami nr [...] i [...] położonymi w obrębie [...] M. na rzecz wnioskodawców: E. i B. P. w miejsce wpisanej aktualnie w ewidencji Gminy Miasta M.
Wniosek uzasadnili tym, że działki nr [...] i [...] są przez nich użytkowane rolniczo od 1985 roku, a przed tą datą były użytkowane przez poprzedników prawnych. Nadto w latach 80-tych czerpali korzyści z tych działek w postaci upraw, które były przedmiotem obrotu z W., a od 2004 roku pobierają dopłaty do produkcji rolnej z tego obszaru. Podnieśli również, że utrzymujący się stan niezgodności ewidencji gruntów i budynków ze stanem faktycznym, uniemożliwia rozwój inwestycji na obszarze działek nr [...] i [...].
W dalszej części uzasadnienia Starosta stwierdził, że ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów wynika, iż w jednostce rejestrowej G1 obrębu [...] M. wpisany jest posiadacz samoistny Gmina M. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0.6667 ha, natomiast w jednostce rejestrowej nr G2 Gmina M. wpisana jest jako posiadacz samoistny nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0.9131 ha.
W pierwszym rejestrze ewidencji gruntów obrębu m. M. założonym w 1971 roku pod nr jednostki rejestrowej 21 wpisano jako osobę władająca gruntem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. - Wydział Gospodarki Komunalnej - mienie opuszczone, nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0.6538 ha i nr [...] o pow. 0.9136 ha.
W latach 1977-1982 W. Przedsiębiorstwo Geodezyjne wykonało prace odnowienia ewidencji gruntów obrębu [...] M. W wyniku przeprowadzonych prac geodezyjnych i kartograficznych zmieniono numerację i powierzchnię działek. Działce nr [...] o pow. 0.6538 ha nadano numer [...] o pow.
Sygn. akt IV SA/Wa 467/10
0.6667 ha, natomiast działce nr [...] o pow. 0.9136 ha nadano numer [...] o pow. 0.9131 ha.
W rejestrze gruntów obrębu [...] M. założonym w 1982 roku w wyniku prac odnowienia ewidencji gruntów pod nr 1 rejestru wpisano władający gruntem Urząd Miejski w M. Referat Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej działki nr [...] o pow. 0.6667 ha, (stanowiącej cz, dz. nr [...] grunty scalone wsi M.), pod nr 2 rejestru wpisano władający Urząd Miejski w M. Referat Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej działki nr [...] o pow. 0.9131 ha (stanowiącej cz. dz. [...] grunty scalone wsi M.).
Z dokumentów dołączonych do akt sprawy przez Urząd Miasta w M., wynika, iż Gmina Miasto M. złożyła wniosek o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości i prowadzone jest postępowanie przed Sądem.
W piśmie z dnia 1 września 2009 roku dołączonym do akt sprawy E. i B. P. informują m.in., iż zawieszona jest sprawa z ich wniosku o uwłaszczenie przedmiotowych nieruchomości.
Na podstawie posiadanych dokumentów, zdaniem Starosty, należy stwierdzić, iż w celu uregulowania stanu prawnego, poprzez uzyskanie tytułu własności, swoje prawa do przedmiotowej nieruchomości przed Sądem udowadnia Gmina Miasto M., jak również E. i B. P.
W przedmiotowej sprawie określenie władającego nieruchomością nie jest jednoznaczne. E. i B. P. domagają się ujawnienia ich w ewidencji jako władających gruntami o nieuregulowanym stanie prawnym w miejsce aktualnie wpisanej w ewidencji Gminy M., lecz Gmina Miasto M. zgłasza roszczenia do przedmiotowej nieruchomości w postępowaniu o zasiedzenie prowadzonym przed Sądem. Orzekanie w takiej sytuacji, o zmianie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem, wiązałoby się z rozstrzygnięciem, co do władania, do czego nie jest uprawniony organ ewidencji gruntów i budynków. Nie jest rolą organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków dokonywanie ustaleń faktycznych, w sytuacji nieoczywistych praw władania nieruchomością, a jedynie wpisywanie faktów wynikających z dokumentów. Ustalenia faktyczne natomiast mogą być czynione w innych postępowaniach.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 roku, Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] po rozpoznaniu
Sygn. akt IV SA/Wa 467/10
odwołania E. i B. P. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2009 roku, podzielając zawarte w niej stanowisko.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli E. i B. P. podnosząc zarzut, że nie zgadzają się z krzywdzącymi ich decyzjami organów administracji i wnoszą o ich uchylenie. Zdaniem skarżących, organy ewidencyjne nie uwzględniły wyższości prawodawstwa unijnego w przedmiotowej sprawie. Skarżący stwierdzili, że zaskarżona decyzja uniemożliwia im korzystanie z dopłat bezpośrednich do produkcji rolnej, które są podstawowym elementem unijnej polityki gospodarczej, a ponadto organ nie będący posiadaczem nieruchomości fikcyjnie figuruje jako jej posiadacz, którym nigdy nie był.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Analiza akt sprawy, zdaniem Sądu, pozwala stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Jak wskazały organy administracji, zgodnie z treścią art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 roku, Nr 240, poz. 2027 - tekst jednolity ze zm.) w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 roku o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego. Z kolei zgodnie z treścią § 10 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości. W przypadku braku danych o właścicielu nieruchomości w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają (§ 10 ust. 2).
W przedmiotowej sprawie skarżący domagają się wpisania ich w ewidencji gruntów, jako władających działkami o nr ew. [...] i [...]. W ewidencji tej jednak figuruje Gmina Miasto M. W sądzie powszechnym toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości zainicjowane przez Gminę Miasto M.
Sygn. akt IV SA/Wa 467/10
Toczy się też postępowanie o stwierdzenie uwłaszczenia zainicjowane przez skarżących. Zmiana w ewidencji gruntów polegająca na wpisaniu innego podmiotu, jako władającego nieruchomością, może nastąpić tylko wówczas, gdy bezsporne jest, że ten nowy podmiot wyłącznie włada tą nieruchomością. Tymczasem w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Gmina Miasto M. wpisana jest, jako posiadacz samoistny. Okoliczność, iż skarżący gospodarują na działkach o nr ew. [...] i [...] nie oznacza, że to oni są posiadaczami samoistnymi. Na działkach tych skarżący mogą gospodarować, jako posiadacze zależni bez tytułu prawnego. Twierdzenia skarżących, iż Gmina Miasto M. figuruje fikcyjnie, jako posiadacz i nigdy tym posiadaczem nie była są twierdzeniami gołosłownymi, nie znajdującymi poparcia w zgromadzonych w sprawie dowodach.
Zarzut skarżących, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy unijne jest zdaniem Sądu bezzasadny. Zagadnienia związane z ewidencja gruntów normowane są wyłącznie przez przepisy prawa krajowego. Okoliczność, iż skarżący chcieliby uzyskiwać dopłaty bezpośrednie do produkcji rolnej z tytułu gospodarowania na działkach o nr ew. [...] i [...] nie skutkuje obowiązkiem wpisania ich w ewidencji gruntów, jako władających tymi działkami. Są to okoliczności od siebie całkowicie niezależne.
Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji łub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz, 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło