IV SA/Wa 468/16
WyrokWSA w Warszawie2016-05-24
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Agnieszka Wójcik, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać wypis z rejestru gruntów i budynków osobie, która nie jest ujawniona jako właściciel lub władający, a jedynie twierdzi, że posiada interes prawny do uzyskania tych informacji jako potencjalny spadkobierca, nie przedstawiając przy tym prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wydania wypisu z rejestru gruntów i budynków osobie, która nie wykazała swojego interesu prawnego w sposób wymagany przez prawo. Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, a same akty stanu cywilnego nie stanowią wystarczającego dowodu na potwierdzenie następstwa prawnego po zmarłym właścicielu nieruchomości, zwłaszcza w kontekście możliwości dziedziczenia testamentowego. Organ administracji nie jest właściwy do rozstrzygania o porządku dziedziczenia.Stan faktyczny
Skarżący J.S. wystąpił o wydanie wypisu z rejestru gruntów i budynków dla działek, których właścicielką była A.K., wskazując, że jest spadkobiercą T.S. (jednego ze spadkobierców A.K.) i potrzebuje dokumentów do wyjaśnienia zmniejszenia powierzchni działki. Starosta odmówił wydania dokumentów, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że skarżący nie jest ujawniony jako właściciel ani władający, a przedstawione dokumenty (akty stanu cywilnego) świadczą co najwyżej o interesie faktycznym, a nie prawnym. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz K.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisu z rejestru ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej również jako: "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania J.S. dalej zwanego "skarżącym" od decyzji Starosty S. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] orzekającej o odmowie wydania wypisu z rejestru gruntów i budynków, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
Skarżący wystąpił o wydanie wypisu z rejestru gruntów i budynków dla działek co do których ujawniona jest jako właścicielka A.K. Uzasadniając swój interes prawny wskazał, że jest spadkobiercą T.S. – jednego ze spadkobierców A.K. a wnioskowane dokumenty są mu potrzebne do wyjaśnienia przyczyn zmniejszenia powierzchni działki rolnej położonej w S. a stanowiącej własność A.K. Wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez wykazanie interesu prawnego do żądania tych informacji skarżący wskazał, że wynika on z przysługującego mu prawa własności tej działki jako spadkobiercy po A.K.
Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Starosta S. odmówił wydania żądanych dokumentów jako że skarżący nie przedstawił dokumentów uzasadniających interes prawny w żądaniu.
Rozpoznając odwołanie J.S. organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu I instancji. Powołując art 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (D.U. 2015, 520), dalej "pgik", wskazał, że skarżący nie jest ujawniony w ewidencji gruntów jako właściciel działki położonej w S., ani jako nią władający. Dlatego do udzielenia informacji poprzez wydanie wypisów z rejestru gruntów ma zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt 3 pgik. Wydanie dokumentów jest uzależnione od wykazania interesu prawnego w żądaniu. Źródłem interesu prawnego jest zawsze norma prawa materialnego. Skarżący nie przedstawił w ocenie organu dokumentu z którego wynikałoby następstwo prawne po A.K. Samo przedstawienie odpisów skróconych aktu zgonu A.K., jej córki K.K. oraz T.S. oraz kserokopii aktu urodzenia skarżącego nie świadczą w ocenie organu o istnieniu po jego stronie interesu prawnego, a co najwyżej interesu faktycznego, co uzasadniało odmowę wydania żądanych dokumentów.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 24 ust. 5 pgik oraz art. 28 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie mające wpływ na wynik sprawy.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty odwołania co do pominięcia przez organ jego uprawnień właścicielskich do opisanej wyżej nieruchomości, jaki spadkobiercy A.K. a wynikających ze spadkobrania po swoim ojcu T.S. - na dowód czego złożył akty stanu cywilnego. Wskazał na deklaratoryjny charakter postanowienia o stwierdzeniu nabycia praw do spadku, co jego zdaniem prowadzi do wniosku, że nie jest konieczne przeprowadzenie postępowania sądowego w sprawie o stwierdzenie nabycia praw do spadku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymujący argumenty jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył ani przepisów prawa materialnego ani procesowego, które to naruszenie mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Organ w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy a następnie dokonał jego oceny w świetle niewadliwie zastosowanej normy prawa t.j. art. 24 ust 5 pkt 3 pgik. Zgodnie z nim dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz wypisy z operatu ewidencji gruntów wydaje się na żądanie:
-właścicieli lub osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami których dotyczy udostępniany zbiór;
-organów administracji publicznej albo takimi nie będących takimi organami realizujących na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej zadań publicznych związanych z gruntami, budynkami lub lokalami których dotyczy dany zbiór i wreszcie innych podmiotów nie wymienionych wyżej, które mają interes prawny w tym zakresie (ppkt c).
Interes prawny wynika z normy prawa materialnego uzasadniającej żądanie wydania danego dokumentu. Inaczej mówiąc. o tym, czy dany podmiot posiada interes prawny w żądaniu nie decyduje sama wola lub subiektywne przekonanie tej osoby, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego, pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Interes prawny ma bowiem charakter materialnoprawny, oparty jest więc na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego dokumentu. W związku z tym w ocenie Sądu organ w sposób niewadliwy uznał, że same skrócone akty stanu cywilnego nie stanowią dowodu na okoliczność, że skarżący jest spadkobiercą A.K. Jedynym dowodem na tę okoliczność byłoby postanowienie o stwierdzeniu praw do spadku po niej a następnie po jej spadkobiercach, czy akty poświadczenia dziedziczenia, z których wynikałby krąg osób dziedziczących. Skarżący nie wykazał także innych ewentualnych okoliczności uzasadniających żądanie (np. wezwania go jako hipotetycznego spadkobiercy do zapłaty podatku od nieruchomości A.K. lub innego dokumentu z którego wynikałby jego obowiązek wobec tej nieruchomości).
Istotnie postanowienie o nabyciu praw do spadku ma charakter deklaratoryjny. Zgodnie z art. 925 kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, jednakże w polskim porządku prawnym mamy do czynienia z dwoma porządkami dziedziczenia - ustawowym i testamentowym. W związku z tym skutek nabycia spadku następuje na rzecz spadkobiercy ustawowego lub testamentowego. Nie można więc wykluczyć, że to nie spadkobierca ustawowy ale testamentowy odziedziczy spadek, co wyklucza przyjęcie, że na pewno skarżący byłby spadkobiercą.
Organ administracji nie jest właściwym do rozstrzygania o porządku dziedziczenia. Tę kompetencję posiada wyłącznie sąd powszechny, ewentualnie notariusz sporządzający akt poświadczenia dziedziczenia. W związku z tym organ nie mógł na podstawie załączonych przez skarżącego aktów stanu cywilnego ustalić kręgu osób powołanych do spadku po A.K.
W związku z tym w ocenie Sądu organ nie dopuścił się ani naruszenia przepisów ustawy prawo geodezyjne kartograficzne ani art. 28 K.p.a.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło