IV SA/Wa 469/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska,, sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2006 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy O. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych - na inne cele 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej Gminy O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy O., działając na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( t. jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266) – nie wyraził zgody na przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nieleśne gruntów leśnych o pow. 2,15 ha niestanowiących własności Skarbu Państwa obejmujących działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...] położonych na terenie gminy O., w miejscowości O. Od powyższej decyzji odwołał się Wójt Gminy O., który podniósł, że odmowna decyzja organu wojewódzkiego jest niezasadna. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym Minister Środowiska decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. W uzasadnieniu decyzji Minister Środowiska podał, że decyzja organu wojewódzkiego, w której nie wyrażono zgody na przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy O. na cele nieleśne gruntów jest zasadna. Organ podał, że wnioskowany do zmiany przeznaczenia grunt leśny obejmuje fragment zwartego kompleksu leśnego, położonego w obrębie Parku Krajobrazowego "O". Realizacja połączeń drogowych w tym rejonie wiązałaby się z koniecznością usunięcia drzewostanu, co spowodowałoby obniżenie walorów krajobrazowych terenu a także zachwiałoby równowagę ekologiczną. Wskazano, że grunty leśne podlegają szczególnej ochronie zaś wprowadzenie zabudowy komunikacyjnej na tym terenie nie zostało w sposób należyty uzasadnione. Na powyższą decyzję Ministra Środowiska wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga Wójta Gminy O. W skardze podniesiono, że decyzja jest niezasadna, ponieważ nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, że zmiana przeznaczenia na cele nieleśne wnioskowanych gruntów leśnych naruszy zasady racjonalnego gospodarowania przestrzenią przyrodniczą. Decyzje te zdaniem strony skarżącej stoją w sprzeczności z postanowieniami Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego. Wprowadzenie wnioskowanej zmiany do planu zagospodarowania przestrzennego ma na celu poprawę bezpieczeństwa poprzez budowę nowych dróg o odpowiednich parametrach. W skardze podniesiono również, że działające w sprawie organy naruszyły przepisy procedury administracyjnej. Skarżący wskazał, że nie wszystkie strony postępowania administracyjnego brały w nim udział, co stanowi naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. 109 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podniesiono, że część wnioskowanego obszaru jest zarządzana przez Wspólnotę Gruntową w Sołectwie O. Spółka do Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej miała w sprawie interes prawny czego nie uwzględniły jednak organy administracji i uniemożliwiły stronie udział w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest nie tylko podmiot, który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów wynika, że podmiotem władającym działkami leśnymi o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w odniesieniu, do których złożono wniosek o wyrażenie zgody na przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy O. na cele nieleśne – jest Wspólnota Gruntowa Sołectwa O. Natomiast działka leśna nr [...] (zgodnie z wypisem z rejestru gruntów) stanowi własność małżonków J. i K. B. Nie ulega wątpliwości, że właściciele (lub władający) ww. działek są stronami postępowania dotyczącego wyrażenia zgody na przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy O. na cele nieleśne gruntów leśnych stanowiących ich własność. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie w sprawie. Interes prawny powinien wynikać z przepisu prawa będącego podstawą do konkretnego roszczenia danego podmiotu, co do określonego zachowania się władzy. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęło, że źródłem interesu prawnego, o którym mówi art. 28 k.p.a., może być prawo cywilne, a w szczególności prawo rzeczowe. W rozpatrzeniu sprawy mają interes prawny właściciele gruntów leśnych (lub władający), których dotyczy zmiana przeznaczenia tych gruntów na cele nieleśne. Decyzja w sprawie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne związana jest z wykonywaniem prawa własności nieruchomości. Brak wnioskowanej zgody ogranicza prawa właścicieli do dysponowanie własnością, gdyż ma wpływ na obrót nieruchomościami, wpływa na ich wartość rynkową czy też uniemożliwia zabudowę. Dlatego stronami postępowania w rozpoznawanej przez Sąd sprawie, były także podmioty tj. właściciele i władający poszczególnymi działkami wchodzącymi w skład spornego obszaru 2,15 ha gruntów leśnych. Wszystkie te podmioty miały prawo wzięcia udziału w postępowaniu zarówno przed organem I instancji jak też przed organem odwoławczym. Tymczasem decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. została doręczona tylko wnioskodawcy tj. Wójtowi Gminy O. i Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. Nie doręczono jej natomiast Wspólnocie Gruntowej Sołectwa O. władającej większością wnioskowanych działek oraz właścicielom działki nr [...] tj. J. i K. małż. B. Organ I instancji nie powiadomił stron o wszczęciu postępowania w sprawie. Decyzja Ministra Środowiska została doręczona przedstawicielowi Wspólnoty Gruntowej Sołectwa O. jednak organ naczelny pominął właścicieli działki nr [...] tj. J. i K małż. B. Stosownie zaś do art. 10 § 1 kpa obowiązek zapewnienia stronom możliwości wzięcia udziału w postępowaniu spoczywa na organach administracji – w tym również na organach odwoławczych. Przeprowadzenie postępowania w sprawie bez niezawinionego przez stronę braku udziału w postępowaniu daje bezwarunkową podstawę do wznowienia tego postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wznowienie postępowania na tej podstawie następuje bowiem niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Ta okoliczność ma charakter formalny, tj. sam fakt braku udziału strony w postępowaniu lub jego fragmencie bez jej winy stanowi powód dostateczny do wznowienia. Przepis ten nie żąda stwierdzenia, że brak udziału spowodował szkodę dla strony lub stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy (vide: B. Adamiak i J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wyd. C.H. BECK W-wa 1996, s. 636). Przedstawione wyżej naruszenie procedury administracyjnej stanowi taką wadę postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, która powoduje konieczność uchylenia tej decyzji. Zgodnie bowiem z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jest przesłanką wznowienia postępowania, wobec czego Sąd był zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).