IV SA/Wa 469/12

WyrokWSA w Warszawie2012-05-31

Skład orzekający: Marian Wolanin, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej zakończonej oddaleniem skargi, czy też może wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania ze względu na powagę rzeczy osądzonej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej zakończonej oddaleniem skargi, a sąd w uzasadnieniu wyroku ocenił jej zgodność z prawem. W takiej sytuacji zachodzi przesłanka przedmiotowa niedopuszczalności merytorycznego rozpoznania wniosku, wynikająca z powagi rzeczy osądzonej.
Stan faktyczny
Skarżący P. M. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2008 r., która utrzymywała w mocy decyzję Starosty K. o przekwalifikowaniu działki z gruntu rolnego na las. Główny Geodeta Kraju postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa dotyczy powagi rzeczy osądzonej, gdyż decyzja była już przedmiotem kontroli sądowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i Konstytucji RP, wskazując na rażące naruszenie rozporządzenia Ministra Gospodarki dotyczącego sieci gazowych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Główny Geodeta Kraju, po rozpatrzeniu wniosku P. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty K. z dnia stycznia 2008 r. o przekwalifikowaniu działki nr [...] obręb [...] w K. z gruntu rolnego na las. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzono, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r. podlegała już ocenie sądu administracyjnego, co do jej zgodności z prawem i wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2008 r. sygn. akt lii SA/Wr 285/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę P. M. na tę decyzję. Również Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 października 2009 r. sygn. akt I OSK 1486/08 oddalił skargę kasacyjną od powołanego wyroku Sądu pierwszej instancji. Podnoszonej obecnie przez skarżącego okoliczność sklasyfikowania na działce nr [...] obręb [...] w K. jako las zwartych powierzchni gruntu większych od 0,10 ha nie pokrytych roślinnością leśną była już przedmiotem oceny sądowej we wskazanych wyżej wyrokach. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając skargę P. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r. orzekł, że przeprowadzona przez organy z udziałem skarżącego i osób dysponujących specjalistyczną wiedzą z zakresu leśnictwa, ocena udatności uprawy leśnej oraz czynności biegłych z zakresu klasyfikacji gruntów, dały dostateczne podstawy do uznania dotychczasowego gruntu rolnego za grunt leśny, charakteryzujący się normatywnymi cechami, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Sąd rozstrzygnął zatem, że zmiana użytku gruntowego z rolnego na leśny dokonała się zgodnie z prawem, co oznacza, że nie zachodzą także przesłanki art. 156 §1 kpa do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. W przypadku bowiem, gdy zachodzą przyczyny określone w tym artykule sąd uwzględniając skargę na decyzję, stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części (art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej sytuacji nie znajdują uzasadnienia podnoszone przez skarżącego argumenty, że skoro strona nie podnosiła zarzutów rażącego naruszenia prawa wskazanych w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji, to nie mogły być one przedmiotem zakresu oceny objętej powagą rzeczy osądzonej, czy też, że sąd nie dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji pod kątem nieprawidłowości przeprowadzenia czynności biegłych z zakresu klasyfikacji gruntów, ponieważ skarżący o nich nie wiedział i nie kwestionował ich na etapie prowadzonych postępowań przed sądami administracyjnymi, polegających na sklasyfikowaniu na działce nr [...] (...) jako las zwartych powierzchni gruntu większych od 0,10 ha nie pokrytych roślinnością leśną. Podnoszona natomiast przez skarżącego okoliczność naruszenia §9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe pozostaje bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, gdyż nie ustanawia on przepisów regulujących zasady dokonywania zmian użytków gruntowych w ewidencji gruntów i budynków, i nie stanowił podstawy wydania kwestionowanej przez skarżącego decyzji. Skoro wniosek P. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r. dotyczy powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności wszczęcia postępowania w tej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] stycznia 2012 r. P. M. zarzucił art. 6, art. 7 i art. 138 §1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia z dnia [...] grudnia 2011 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem §9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r., nakładającej na właściciela gruntu obowiązek prowadzenia gospodarki leśnej na sieci przesyłu gazu, a także naruszenie art.. 7 Konstytucji RP poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem powołanego §9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. W uzasadnieniu skargi wskazano, że oddalenie skargi nie nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do wzruszenia decyzji, czyli wydania jej z rażącym naruszeniem §9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki, wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Zakaz uruchamiania w trybie postępowania nieważnościowego wzruszenia decyzji ostatecznych, w stosunku do których orzekał merytorycznie sąd administracyjny, podlega tylko takim ograniczeniom, które z jednej strony wyznacza zakres dokonanej przez sąd administracyjny kontroli, a z drugiej - fakt korzystania z przymiotu powagi rzeczy osądzonej. Zatem w każdym przypadku ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej już wcześniej ocenie sądu, powinno zostać załatwione przez organ administracji rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 §1 w zw. z art. 156 §1 kpa, czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania określonego w art. 157 §3 kpa, wymaga zbadania jaki był zakres i przedmiot poprzedniego orzeczenia sądu administracyjnego kontrolującego legalność tej decyzji oraz, czy strona występująca z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskazuje okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu. Zarówno wniosek z dnia [...] października 2011 r. o stwierdzenie nieważności jak również wniosek z dnia [...] grudnia 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy oparte były na przesłance rażącego naruszenia prawa tj. nałożeniu na właściciela gruntu obowiązku prowadzenia gospodarki leśnej w strefie zakazu prowadzenia gospodarki leśnej na sieci przesyłu gazu (§9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r.). Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały - prawny. Przytoczony przez odwołującego wiążący go prawny nakaz i zakaz obowiązujący dla strefy kontrolowanej, który stwarza nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu obowiązków wynikających z wydanej decyzji istniał w dacie jej wydania oraz jest nieusuwalny przez cały czas. Powodem niewykonalności decyzji administracyjnej jest to, że jej realizacja mogłaby nastąpić tylko w wyniku dokonania czynu niedozwolonego - "w strefach kontrolowanych nie należy wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji." Powołany przepis rozporządzenia pomimo, że nie stanowił podstawy wydania decyzji dot. zmiany klasyfikacji gruntów i nie ustanawia przepisów regulujących zasady dokonywania zmian użytków gruntowych w ewidencji gruntów i budynków ma bezpośredni związek z tą decyzją, gdyż nakłada na odwołującego prawny zakaz sadzenia drzew w strefie kontrolowanej co pozostaje w oczywistej sprzeczności z wynikającym z decyzji obowiązkiem prowadzenia w niej gospodarki leśnej. W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2012 r. skarżący powołał dodatkowe okoliczności mające przemawiać za uwzględnieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. . Skarżący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r., która była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażonej w prawomocnym wyroku z dnia 12 sierpnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wr 285/08. W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 §3 kpa) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 §1 w związku z art. 156 §1 Kpa" W uzasadnieniu cytowanej uchwały stwierdzono m.in., że: "Wniesienie do organu administracji żądania stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skarga została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, stwarza (...) konieczność wstępnego zbadania przez ten organ przede wszystkim tego, czy nie zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności jego merytorycznego rozpoznania, łącząca się z faktem sformułowania przez sąd zwrotu stosunkowego o zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Dokonanie tego rodzaju ustalenia będzie na ogół wymagało zapoznania się z uzasadnieniem zapadłego wyroku, po to, by stwierdzić, czy składniki oceny prawnej sądu, mającej przymiot powagi rzeczy osądzonej, czynią żądanie niedopuszczalnym." Uwzględniając art. 269 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), Sąd w niniejszej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony i uzasadniony w cytowanej wyżej uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r., w wyniku czego zaskarżone postanowienie należy uznać za zgodne z prawem. W prawomocnym wyroku z dnia 12 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - oddalając skargę P. M. - sformułował bowiem ocenę kwestionowanej przez skarżącego decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r. stwierdzając m.in., że: "Ocena zaskarżonej decyzji według kryterium zgodności z prawem nie dała dostatecznych podstaw do jej wyeliminowania ze zbioru legalnych aktów administracji publicznej, a tym samym do uznania zasadności zarzutów sformułowanych w skardze. Sąd nie dopatrzył się bowiem ani naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy (...), ani uchybienia regułom proceduralnym, które mogłoby istotnie oddziaływać na wynik sprawy {...), ani też obarczenia kontrolowanego aktu wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego". Tak sformułowana ocena Sądu odpowiada wskazanemu przez Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanej wyżej uchwale "zwrotowi stosunkowego o zgodności zaskarżonej decyzji z prawem", dlatego w rozpatrywanej sprawie zaistniała przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2008 r. w postaci powagi rzeczy osądzonej wynikającej z powołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2008 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło