IV SA/Wa 470/22

WyrokWSA w Warszawie2022-05-19

Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Anna Sękowska, Agnieszka Wąsikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności poprzez niewłaściwą analizę dowodów i pominięcie kluczowych kwestii dotyczących pochodzenia i przeznaczenia gruntów?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję Starosty o ustaleniu składu wspólnoty gruntowej, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego. Organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący, czy sporne działki stanowiły wspólnotę gruntową według stanu na dzień wejścia w życie ustawy, nie przedstawiły procesu zmian działek pochodzących z Tabeli Likwidacyjnej do stanu obecnego, a także nie dokonały wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości stron. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia, które nieruchomości stanowią Wspólnotę Gruntową Wsi B. Starosta wydał decyzję w tym zakresie, którą Wojewoda utrzymał w mocy po rozpatrzeniu odwołań J. K. i F. K. J. K. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym błędne ustalenia faktyczne dotyczące przeznaczenia gruntów oraz pominięcie rozbieżności między Tabelą Likwidacyjną a ewidencją gruntów. WSA uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędziowie: sędzia WSA Anna Sękowska sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie stanowienia przez nieruchomość wspólnoty gruntowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] października 2018 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2021 r. [...], Nr [...] po rozpatrzeniu odwołań: F. K. oraz J. K. od decyzji Starosty P. nr [...] z [...] października 2018 r. znak [...] – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, że działając na wniosek Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty [...] Wsi B. z 26 września 2016 r. oraz wnioski H. N., P. W., M. N., G. L., A. M. Starosta P. prowadził postępowanie o ustalenie, że nieruchomość położona w obrębie [...], w gminie G., oznaczona według stanu na 1962 r. jako działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 48,43 ha, stanowi Wspólnotę [...] wsi B.. Organ ustalił, że zgodnie z wykazem zmian gruntowych przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu [...] listopada 2012 r. za Nr [...] ww. działkom odpowiadają następujące działki: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...], B., gmina G.. Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2018 r. Starosta orzekł, że nieruchomość położona w obrębie ewidencyjnym [...], B., w gminie G. oznaczona jako działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] stanowi Wspólnotę [...] Wsi B., natomiast działki ewidencyjne z obrębu B., w gminie G., oznaczone nr: [...], [...], [...], [...], [...] nie stanowią Wspólnoty [...] Wsi B.. Od w. decyzji odwołanie wnieśli F. K., nie zgadzając się z jej treści oraz J. K., który nie zgadza się z ustaleniami Starosty P., co do powierzchni gruntów Wspólnoty, w szczególności kwestionuje ustalenia, co do działek [...], [...], [...], [...], [...] oraz Kółko Rolnicze B., które kwestionuje uznanie za Wspólnotę działek nr [...] i [...]. Decyzją z 28 sierpnia 2020 r. Nr 2776/2020 Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję Starosty w mocy. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. K.. Wyrokiem z 9 marca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2476/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność zbadania, czy odwołania zostały wniesione przez podmioty do tego uprawnione - w szczególności wątpliwość tę budziła podwójna rola J. K., który w przedmiotowym postępowaniu występował zarówno w imieniu swoim, jak i Kółka Rolniczego B.. Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. Nr [...] stwierdzono niedopuszczalność odwołania Kółka Rolniczego B. od decyzji Starosty P. Nr [...] z dnia [...] października 2018 r. Po ponownym rozpatrzeniu odwołań: F. K. oraz J. K. Wojewoda decyzją wskazaną na wstępie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że ww. odwołujący się są stronami przedmiotowego postępowania, gdyż są mieszkańcami wsi B. i prowadzą w tej wsi gospodarstwa rolne. Potwierdzeniem niniejszego faktu jest decyzja Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia 1348/98 z 11 grudnia 1998 r. uznająca za uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi B. osoby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do tej decyzji. W punkcie 90 wykazu figuruje J. K., w punkcie 79 – F. K.. Odnosząc się do zarzutów merytorycznych odwołań organ uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Wojewoda wskazał, że od 1 stycznia 2016 r. obowiązuje znowelizowana ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 703). Organ powołując się na przepisy ustawy wskazał, jakie nieruchomości podlegają zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych ww. ustawie. Organ wyjaśnił również, że strona dowodowa w tego rodzaju sprawach jest o tyle złożona, że poprzedzająca ustawę z 1963 r. ustawa z dnia 4 maja 1938 r. o uporządkowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 33, poz. 290) praktycznie nie mogła być zrealizowana, a w zakresie klauzul derogacyjnych (art. 73) sięgała ona jeszcze przepisów państw zaborczych. W każdym przypadku w obecnym stanie prawnym wydanie decyzji administracyjnej winno być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym przeprowadzonym na zasadach i w trybie określonym w Kpa (art. 61-89). Postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie polega na dokładnym badaniu treści ksiąg wieczystych, katastru i innych dokumentów np. tabel likwidacyjnych, tabel nadawczych, aktów notarialnych, umów pisemnych lub przeprowadzeniu badań archiwalnych w archiwach państwowych, mając jednocześnie na uwadze, że ustawa z 1963 roku, która zastąpiła ustawę z 1938 r. ma charakter porządkujący i organizacyjny. Nie można na jej podstawie powołać nowej wspólnoty gruntowej. Natomiast możliwe jest reaktywowanie kiedyś istniejących - o ile nie ma nieodwracalnych przeszkód prawnych - i uporządkowanie organizacji i funkcjonowania wspólnot, których istnienie nie nasuwa wątpliwości. Zdaniem organu odwoławczego w prowadzonym postępowaniu organ I instancji zgromadził szereg dokumentów, które pozwoliły na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Spółka Wspólnoty [...] Wsi B. do wniosku z 28 czerwca 2016 r. dołączyła odpis tłumaczenia z języka [...] Tabeli Likwidacyjnej wsi B. Nr [...] należącej do G., powiat W., okręg C., gmina B. sporządzonej dnia 5 (17 ) maja 1876 roku w W.. W tabeli wymienione zostały gospodarstwa, które przeszły na całkowitą własność chłopów oraz rodzaje i rozmiary serwitutów, z których korzystają chłopi. Pod poz. 27 tabeli wpisany został las społeczny o powierzchni 30 mórg, w tym: las - 29 mórg 207 prętów, nieużytki - 93 pręty, pod poz. 28 - pastwisko społeczne o pow. 30 mórg 200 prętów, pod poz. 29 - wypęd społeczny o powierzchni 41 mórg 200 prętów, w tym: łąki - 20 mórg 250 prętów, nieużytki - 20 mórg 250 prętów. Z tabeli wynika również, że właściciele 26 nadanych gospodarstw otrzymali w dniu 5 października 1888 roku dodatkowo do wspólnego korzystania działkę po wyciętym lesie o powierzchni 210 mórg 256 prętów, w tym działka - 209 mórg 159 prętów, nieużytki - 1 morga 97 prętów). Do akt sprawy dołączony został również wypis z rejestru gruntów sporządzony przez Urząd Miasta i Gminy G. w dniu [...] lutego 1998 r. według stanu na 1962 r., z którego wynika, że Wspólnota Wsi B. wpisana była jako władający do działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 48,43 ha położonych w obrębie B. gmina G.. Wykaz zmian gruntowych przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu [...] listopada 2012 r. za Nr [...] zawiera przyporządkowanie ww. działkom aktualnych działek ewidencyjnych. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] maja 2018 r. Wspólnota Gruntowa Wsi B. wpisana jest jako władający do działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 45,9650 ha. Dodatkowo organ I instancji ustalił, że w skład Wspólnoty wchodzą aktualnie działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 1,0217 ha. Natomiast z ustaleń organu I instancji wynika, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji Wspólnoty nie stanowią działki ewidencyjne nr: [...], [...], które pozostają we władaniu Szkoły Podstawowej w B., działki ewidencyjne nr: [...], [...], które stanowią własność Województwa M. na podstawie decyzji Wojewody [...] Nr 1015/DW/10. Ponadto zauważył organ, że z ustaleń organu I instancji wynika, że Wspólnoty nie stanowi również działka nr [...], która odpowiada dawnej działce [...]. Działka Nr [...] nie została umieszczona w wykazie synchronizacyjnym Nr [...], gdyż nie pozostawała w faktycznym władaniu Wspólnoty. Dalej wskazano, że z ustaleń organu I instancji wynika, że działka nr [...] (aktualnie działki nr: [...], [...]) nie została przed dniem wejścia w życie ustawy przekazana na cele publiczne lub społeczne, została jedynie wydzierżawiona w latach 60-tych ubiegłego wieku na rzecz Kółka Rolniczego w B. a następnie zwrócona na rzecz Wspólnoty. Spowodowało to wykreślenie w ewidencji gruntów jako władającego działką Kółko Rolnicze i wpisanie Wspólnoty (decyzja Burmistrza Miasta i Gminy G. z 17 lutego 2004 r.). Postępowanie zmierzające do wzruszenia ww. decyzji zostało ostatecznie zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2020 r. Sygn. akt I OSK 3958/18, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 kwietnia 2018 r. sygn.. akt IV SA/Wa 162/18 w sprawie ze skargi Kółka Rolniczego w B. na decyzję Głównego Geodety Kraju z 6 listopada 2017 r. Nr KN-O.025.99.2017.BZ, utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z 4 lipca 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z 17 lutego 2004 r. Z ww. rozstrzygnięć wynika, że Kółko Rolnicze w B. nie udowodniło władania działka nr [...] (obecnie [...], [...]). Wojewoda przyjął, mając na względzie całokształt opisanych okoliczności oraz potwierdzony dokumentami fakt, że wymienione w punkcie 1) decyzji działki stanowią Wspólnotę Gruntową Wsi B. według stanu na dzień wejścia w życie ustawy tj. na dzień 5 lipca 1963 r. natomiast wymienione w punkcie 2) decyzji działki nie wchodzą w skład Wspólnoty z powodów wskazanych w art. 3 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych lub z uwagi na błędne przypisanie do Wspólnoty w ewidencji gruntów (działka nr [...]) orzeczono jak w sentencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję J. K. wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzające ją decyzję organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono: I. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 3 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych poprzez jego niezastosowanie, powstałe na skutek dokonania błędnych ustaleń faktycznych w wyniku nienależytego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, które skutkowały uznaniem, działki ewidencyjne o nr [...] i [...] nie zostały przekazana na cele publiczne czy społeczne, a jedyne zostały wydzierżawione na rzecz Kółka Rolniczego w B. oraz skutkowały uznaniem, że działka ewidencyjna o nr [...] nie została przekazana na cele społeczne, mimo że w 1947 r. został na niej postawiony barak, w którym mieściła się szkoła. 2. art. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych poprzez jego błędne zastosowanie, powstałe na skutek dokonania błędnych ustaleń faktycznych w wyniku nienależytego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, które skutkowały uznaniem, iż działki ewidencyjne o nr [...] i [...] stanowią Wspólnotę gruntową Wsi B.. Działki te uznane za Wspólnotę gruntową Wsi B. w żaden sposób nie pokrywają się z gruntami wskazanymi w Tabeli (leżą w znacznej odległości, ok 2 km od gruntów przeznaczonych do wspólnego korzystania), stąd też i w tym przypadku należy uznać, że podstawą rozstrzygnięcia nie było to czy grunty te zostały przekazane do wspólnego korzystania, a jedynie zapisy ewidencji gruntów. II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. - poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, a także brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez Starostę, a później Wojewodę, w szczególności całkowite pominięcie rozbieżności pomiędzy Tabelą Likwidacyjną wsi B. z 1876 r. a zapisami w ewidencji gruntów, gdzie kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy winno być ustalenie, które z działek zostały przekazane poszczególnym chłopom, a które do wspólnego przez nich korzystania. 2. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przez Starostę, a następnie Wojewodę postępowania w niniejszej sprawie w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej; 3. wydanie Decyzji w celu obejścia prawa. W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie, w celu ustalenia czy przedmiotowe działki stanowią wspólnotę gruntową należałoby wyjść od Tabeli Likwidacyjnej wsi B. z 1876 r., gdzie określono jakiego rodzaju grunty zostały nabyte i przekazane do wspólnego korzystania przez chłopów. Pod pozycjami 27, 28 i 29 zapisano: Las Społeczny, Pastwisko Społeczne, Wypęd Społeczny. Wskazano również, iż właściciele wymienionych w Tabeli gospodarstw rolnych, w poczet należnych im serwitutów otrzymują prawo do wspólnego korzystania z działki po wyciętym lesie, a nowe przechodzące na własność grunty są oznaczone na planie. Powyższa Tabela winna być podstawą i początkiem do ustalenia jakie działki wchodzą w skład wspólnoty gruntowej. Niestety w niniejszej sprawie tak się nie stało, a organy, mimo iż w uzasadnieniach swoich decyzji powołują się na Tabelę, w żaden sposób nie dążyli do ustalenia, czy działki objęte niniejszym postępowaniem, wchodziły w skład gruntów przekazanych chłopom do wspólnego korzystania wymienionych w Tabeli. Powyższe wskazuje, iż w sprawie dokonano błędnej i wadliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bazując wyłącznie na str. 3 zapisach ewidencji gruntów, a pomijając zupełnie meritum sprawy tj. ustalenie czy przedmiotowe działki stanowią wspólnotę gruntową zgodnie z art. 1 o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. To zaś doprowadziło do zupełnego odwrócenia sytuacji, w której to zapisy ewidencji gruntów stały się podstawą "przyznania" prawa własności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością jej uchylenia. Z uwagi na to, że uchybieniami dotknięta jest także decyzja wydana w I instancji, należało uchylić również i tą decyzję, działając w oparciu o art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 239, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty w sprawie ustalenia, które nieruchomości stanowią bądź nie Wspólnotę Gruntową Wsi B. na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1963 roku o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 703). Należy wskazać, że ustawodawca w art. 1 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych określił, że wspólnotami gruntowymi podlegającymi zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie są nieruchomości rolne, leśne i obszary wodne: 1) nadane w wyniku uwłaszczenia włościan i mieszczan-rolników na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania ogółowi, pewnej grupie lub niektórym mieszkańcom jednej albo kilku wsi; 2) wydzielone tytułem wynagrodzenia za zniesione służebności, wynikające z urządzenia ziemskiego włościan i mieszczan-rolników, na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania gminie, miejscowości albo ogółowi uprawnionych do wykonywania służebności; 3) powstałe w wyniku podziału pomiędzy zespoły mieszkańców poszczególnych wsi które nadane zostały przy uwłaszczeniu włościan i mieszczan-rolników mieszkańcom kilku wsi na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania; 4) użytkowane wspólnie przez mieszkańców dawnych okolic i zaścianków oraz należące do wspólnot urbarialnych i spółek szałaśniczych; 5) otrzymane przez grupę mieszkańców jednej lub kilku wsi na wspólną własność i do wspólnego użytkowania w drodze przywilejów i darowizn bądź nabyte w takim celu; 6) zapisane w księgach wieczystych (gruntowych) jako własność gminy (gromady), jeżeli w księgach tych istnieje wpis o uprawnieniu określonych grup mieszkańców gminy (gromady) do wieczystego użytkowania i pobierania pożytków z tych nieruchomości; 7) stanowiące dobro gromadzkie (gminne) będące we wspólnym użytkowaniu na terenach województw rzeszowskiego, krakowskiego oraz powiatu cieszyńskiego województwa katowickiego. Stosownie do art. 1 ust. 2 tej ustawy oprócz wspólnot gruntowych podlegają zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie także nieruchomości rolne, leśne i obszary wodne, stanowiące mienie gromadzkie w rozumieniu przepisów o zarządzie takim mieniem, jeżeli przez dniem wejścia w życie tej ustawy były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi. W myśl art. 8a ust. 4 ustawy starosta wydaje decyzję, o ustaleniu, które nieruchomości spośród nieruchomości, o których mowa w art. 1 ust. 1, stanowią wspólnotę gruntową. Trafne jest stanowisko Wojewody, że decyzje wydawane na podstawie art. 8a mają charakter deklaratoryjny. Współcześnie nie jest możliwe tworzenie nowych wspólnot gruntowych, wyklucza to również treść art. 1 ustawy, wskazujący, jakie nieruchomości stanowią wspólnoty gruntowe. Postępowania administracyjne i decyzje wydawane na podstawie wskazanych przepisów mają jedynie formalnie uregulować status prawny nieruchomości oraz umożliwić realne funkcjonowanie tej wspólnoty. Status prawny nieruchomości potencjalnie wchodzących w skład wspólnot gruntowych musi bowiem zostać docelowo uregulowany, dalsze utrzymywanie niejasnego statusu mienia jest wykluczone, jako stanowiące zagrożenie dla bezpieczeństwa obrotu prawnego. Przyjęte przez ustawodawcę rozwiązania wskazują również na konieczność dążenia do zachowania równowagi między kolidującymi niekiedy wartościami: z jednej strony wartością pewności i bezpieczeństwa prawnego, z drugiej, ochroną praw nabytych podmiotów, które korzystały dotychczas realnie z nieruchomości tworzących wspólnotę gruntową. Wartość pewności i bezpieczeństwa prawnego, wymaga, aby akty regulujące stosunki własnościowe oparte były na odpowiednio mocnym, pewnym materiale dowodowym. Z drugiej strony, trzeba uwzględniać potencjalne prawa osób wynikające z uczestnictwa we wspólnocie, która nie uzyskała jeszcze sformalizowanego statusu. Trzeba również brać pod uwagę realia orzekania: jak wspomniano wyżej, decyzje wydawane na podstawie art. 8a ustawy nie mają na celu tworzenia nowych wspólnot gruntowych, ale nadanie formalnego statusu temu, co istniało w latach 60-tych, w momencie wejście w życie ustawy. Po upływie tak długiego okresu czasu jest oczywiste, że materiał dowodowy będzie szczątkowy. Trzeba zatem dokonać wyważenia tych wartości i ustalenia, czy zebrany, w wielu przypadkach szczątkowy materiał dowodowy, jest wystarczający do potwierdzenia bytu prawnego wspólnoty i do ustalenia jej elementu przedmiotowego, tj. zakresu nieruchomości, wchodzących w jej skład. Biorąc pod uwagę treść art. 8a ustawy należy stwierdzić, że kwestią o znaczeniu pierwotnym jest ustalenie, że sporne nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową. W niniejszej sprawie należy zawrócić uwagę, że zarzuty skarżącego powołane w skardze do Sądu zostały wskazane również w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wojewoda – zdaniem Sądu – nie do wszystkich kwestii odniósł się w sposób wyczerpujący i przekonywujący. W szczególności organ I instancji, a następnie Wojewoda, mimo zarzutów podniesionych w tym zakresie, nie wyjaśnili, czy działki o nr ewid. [...] i [...], jak i działka nr [...] stanowiły teren Wspólnoty Gruntowej Wsi B. według stanu na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na dzień 5 lipca 1963 r. W obu decyzjach nie zostało szczegółowo wyjaśnione, które dokładnie działki ujawnione we wcześniejszych dokumentach odpowiadały ww. działkom. Nie przedstawiono procesu zmian/przekształceń ww. działek pochodzących z Tabeli Likwidacyjnej do stanu obecnego. Wskazano wybiórczo etapy przekształceń, pochodzenia z rejestrów i opisano je bardzo ogólnie, poprzez wymienienie kilku działek razem, co uniemożliwia ich identyfikację. Należy zwrócić uwagę, że orzeczenie winno być rzetelne i oparte na kompletnym materiale dowodowym oraz zawierać jasną sumbsumpcję; nie może ograniczać się do lakonicznych stwierdzeń, lecz winno zawierać wszechstronne wyjaśnienie wątpliwości i uzasadnienie przekonujące, dostępne i zrozumiałe dla stron i innych organów czy sądów ewentualnie powiązanych z prowadzonym postępowaniem zgodnie z naczelną zasadą procesową zaufania do organów z art. 8 k.p.a. Poza tym z art. 107 § 3 k.p.a. jednoznacznie wynika, że uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 k.p.a.), a także objaśniać tok myślenia prowadzący do konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie. Motywy rozstrzygnięcia muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Takie uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. W okolicznościach niniejszej sprawie Sąd uznał, że Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji powyższych wymagań nie spełnia. Sąd nie może zastępować organu administracji publicznej i poszukiwać argumentów przemawiających za zasadnością wskazanego przez niego stanowiska, dokonywać samodzielnie stosownych ustaleń i ocen, czy też udzielać odpowiedzi na zarzuty stron podnoszone w toku postępowania administracyjnego. Zadaniem Sądu jest bowiem ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś badanie we własnym zakresie i wyjaśnianie kluczowych dla postępowania administracyjnego kwestii przez organ nierozważonych. Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że sprawa nie została należycie rozpatrzona przez organ odwoławczy, a to pozostaje w sprzeczności z art. 15, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Strona ma bowiem prawo do rozpatrzenia dwukrotnego sprawy przy rozważeniu jednoczesnym jej własnych twierdzeń, argumentów oraz zarzutów. Zaistniałe zaniechane organu ocenić należy, jako dające podstawę do stwierdzenia naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem wykluczyć, że wnikliwa analiza sprawy, w kontekście zarzutów odwołania, spowodowywałaby inne rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu niezasadny natomiast jest zarzut skargi w zakresie w jakim skarżący kwestionuje ustalenia dotyczące działek [...] i [...]. Organ w tym zakresie w sposób wystarczający wyjaśnił, że działki te stanowią Wspólnotę Gruntową Wsi B.. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło