IV SA/Wa 471/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Wnioskiem z dnia 20 lutego 2012 r. K. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje z małoletnią córką, nie osiąga jakiegokolwiek dochodu, nie dysponuje majątkiem, choruje. Ponieważ oświadczenie to budziło wątpliwości, pismem z dnia 25 kwietnia 2012 r. wezwano K. B. do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających jego stan rodzinny, stan majątkowy i dochody, to jest: a) wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; b) oświadczenia o źródłach utrzymania skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy; c) zaświadczenia o jego sytuacji rodzinnej wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy; d) oświadczenia wyjaśniającego rozbieżności pomiędzy rubryką nr 6 formularza wniosku (Stan rodzinny), w której wpisał córkę J. B., jako osobę, która pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] listopada 2010 r. sygn. akt [...], z którego wynika, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad J. B. powierzono matce i orzeczono o kontaktach skarżącego z małoletnią córką w każdą druga sobotę miesiąca; e) odpisu zeznania podatkowego za 2011 rok, jeżeli składał je do urzędu skarbowego; f) oświadczenie wyjaśniającego, na jakie schorzenia cierpi skarżący oraz dokumentów wskazujących, czy stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. W terminie wyznaczonym na nadesłanie wymienionych dokumentów źródłowych i oświadczeń K. B. zwrócił do Sądu wezwanie z dnia 25 kwietnia 2012 r. z poczynionymi na nim przez siebie adnotacjami. Wedle tych adnotacji skarżący nie ma rachunków bankowych, nie posiada jakiegokolwiek źródła utrzymania, nie jest zarejestrowany jako bezrobotny, nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej, nie korzysta z pomocy finansowej, bądź rzeczowej rodziny lub znajomych. Przy punkcie wezwania dotyczącym wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy oświadczeniem złożonym przez skarżącego w rubryce nr 6 formularza wniosku a wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] listopada 2010 r. wnioskodawca wpisał słowo "utrzymuję". Podał też, że nie posiada zaświadczenia o sytuacji rodzinnej, wskazał, że nie pracował w 2011 roku oraz wniósł o "bezpośrednie wystąpienie" w sprawie schorzeń na jakie cierpi i dokumentów wskazujących, czy stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że skarżący nie wykonał należycie wezwania z dnia 25 kwietnia 2012 r. W konsekwencji uniemożliwił usunięcie wątpliwości, jakie budzi oświadczenie o stanie rodzinny, majątku i dochodach złożone przez niego na urzędowym formularzu, a tym samym wykluczył ustalenie jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym stoi w sprzeczności z treścią wyroku Sądu Okręgowego w P., Wydziału Cywilnego z dnia [...] listopada 2010 r. sygn. akt [...] (kopia na karcie nr 2 akt postępowania administracyjnego), z którego wynika, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką skarżącego powierzono matce, a kosztami jej utrzymania i wychowania obciążono oboje rodziców, udział ojca ustalając na kwotę 800 zł miesięcznie. Niewyjaśnienie tej rozbieżności oraz nienadesłanie zaświadczenia wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjna gminy powoduje, że niemożliwe jest ustalenie rzeczywistej sytuacji rodzinnej skarżącego, a w konsekwencji chociażby przybliżone określenie kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Wątpliwości budzi także oświadczenie wnioskodawcy o dochodach i majątku. Zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, jak wyżywienie, czy ubranie, w szczególności, gdy jak podaje skarżący - na jego utrzymaniu pozostaje niespełna czteroletnia córka, wymaga dysponowania chociażby minimalnymi środkami finansowymi. Stąd twierdzenie K. B., że nie osiąga jakiegokolwiek dochodu, nie ma majątku, nie korzysta z pomocy społecznej, ani nawet z pomocy finansowej lub chociażby rzeczowej rodziny, nie może być uznane za wiarygodne. Skarżący, odstępując od nadesłania żądanych w wezwaniu z dnia 25 kwietnia 2012 r. dokumentów i oświadczeń, i zwracając skierowane do niego pismo, z poczynionymi na nim, lakonicznymi adnotacjami, uniemożliwił ustalenie, czy w jego przypadku zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dokonanie pełnej oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych K. B., a tym samym przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie będzie możliwe dopóki skarżący nie wykona należycie skierowanego do niego wezwania. Należy bowiem podkreślić, że jeżeli strona postępowania uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej dokumentów, to brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. Z treści powołanego na wstępie art. 246 § 1 ppsa jednoznacznie wszakże wynika, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.