IV SA/Wa 474/05

WyrokWSA w Warszawie2005-09-06

Skład orzekający: sędzia NSA Zofia Flasińska, asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji wykazały w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że E. i T. S. opuścili trwale miejsce dotychczasowego pobytu stałego, co stanowi podstawę do orzeczenia o ich wymeldowaniu?
Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji nie wykazały w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że E. i T. S. opuścili trwale miejsce dotychczasowego pobytu stałego, a swoje życiowe interesy ześrodkowali w innym miejscu. W aktach sprawy znajdują się sprzeczne dowody, takie jak niejednoznaczne informacje policji i zeznania świadków, a także rejestr wejść i wyjść z ośrodka, które nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Centralny Ośrodek wszczął postępowanie o wymeldowanie E. i T. S. z pobytu stałego, argumentując, że wyprowadzili się oni do własnego, nowo wybudowanego domu. Organ I instancji (Burmistrz) orzekł o wymeldowaniu, opierając się na zeznaniach świadków i rejestrze wejść/wyjść. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. E. i T. S. wnieśli skargę, twierdząc, że nie opuścili trwale dotychczasowego miejsca pobytu, a ich obecność w nowym domu wynika z konieczności jego pilnowania i wykańczania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji Burmistrza Miasta i Gminy S. Zasądzono od Wojewody [...] na rzecz E. i T. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Grzegorz Walczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2005 r. sprawy ze skargi E. i T.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. i T.S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na wniosek Centralnego Ośrodka [...] wszczęte zostało postępowanie administracyjne odnośnie wymeldowania E. i T. S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku [...] w miejscowości [...] gm. [...] We wniosku o wszczęcie postępowania podano, że przedmiotowy lokal jest mieszkaniem służbowym zaś T.S. wybudował dom w [...] i wraz z żoną wyprowadził się do tego domu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. Burmistrz Miasta i Gminy S. orzekł o wymeldowaniu E. i T. S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku [...] w miejscowości [...] Decyzja wydana została w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.jedn. Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001r.). Organ wskazał, że E. i T. S. opuścili miejsce pobytu stałego i nie dopełnili obowiązku wymeldowania się, co stanowi podstawę do ich wymeldowania. W uzasadnieniu decyzji podano, że E. i T. S. wyprowadzili się z przedmiotowego lokalu do własnego, nowo wybudowanego budynku mieszkalnego położonego w [...] Organ podał, że z zeznań świadków powołanych na wniosek Centralnego Ośrodka [...] (właściciela spornego lokalu) wynika, że Państwo S. sporadycznie wchodzili na teren Ośrodka zaś świadek W.S. zeznał, że widział jak Państwo S. wywozili szafki z mieszkania w [...]. Natomiast w zeznaniach świadków powołanych na wniosek E. i T. S. jest dużo nieścisłości, ponieważ świadkowie podają różne pory dnia, w których widują Państwa S. na terenia Ośrodka. W dalszej części uzasadnienia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. podano, że z zeznań świadków powołanych z inicjatywy Urzędu Miasta i Gminy w S., którzy zamieszkują w sąsiedztwie nowo wybudowanego budynku Państwa S. w [...]., wynika, że często widują E. i T. S. na terenie ich posesji w [...] o różnych porach zaś w budynku często pali się światło. Organ wskazał także, że z oględzin dokonanych w lokalu w [...] oraz w budynku w [...] wynika, że są one zamieszkałe, lecz nie stwierdzono jednoznacznie, kto w nich zamieszkuje. Organ podał także, że informacje Policji odnośnie miejsca zamieszkiwania E.i T. S. są niejednoznaczne. Natomiast rejestr osób wchodzących i wychodzących z Ośrodka wskazuje, że Państwo S. przebywają w spornym lokalu sporadycznie. Zdaniem organu zebrane w sprawie dowody świadczą jednak o tym, że E. i T. S. opuścili mieszkanie w [...] przeprowadzając się do swojego nowego domu w [...] bez dokonania wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu i dlatego należało orzec o ich wymeldowaniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.jedn. Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001r.). Od decyzji tej odwołanie wnieśli E. i T. S., którzy podnieśli, że decyzja o wymeldowaniu jest niezasadna, ponieważ została wydana na podstawie błędnej analizy materiału dowodowego. Odwołujący podali, że istotnie wybudowali dom w [...] jednak nie jest on jeszcze wykończony i nie został dokonany jego odbiór techniczny. Nowy budynek jest w trakcie wykańczania a dodatkowo musi być pilnowany, aby nie doszło do kradzieży i zniszczenia elementów budynku. E. i T.S.podali, że nie opuścili mieszkania w [...] i w związku z tym decyzję o wymeldowaniu uważają za sprzeczną z prawem. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2004r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.jedn. Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001r.).utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki podał, że postępowanie w sprawie wymeldowania E. i T. S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr[...] położonego w budynku [...] w miejscowości [...] przeprowadzone zostało prawidłowo zaś zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na to, że E. i T. S. opuścili dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania i zamieszkali w nowo wybudowanym budynku położonym w [...].. Z tego powodu Wojewoda [...] uznał, że zaskarżona decyzja Burmistrza Miasta i Gminy S. o wymeldowaniu E. i T.S. była zasadna. Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. i T. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, że Wojewoda [...] bezpodstawnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o ich wymeldowaniu z pobytu stałego, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, że opuścili oni dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Skarżący podkreślili, że ich częsta obecność w nowo wybudowanym budynku w [...] przy ul. [...] wiąże się z koniecznością pilnowania tego budynku (który nie został jeszcze wykończony) przed ewentualną kradzieżą elementów wyposażenia. E. i T. S. stwierdzili, że budynek w S. być może w przyszłości będzie miejscem ich stałego pobytu, lecz dotychczas tak nie jest i w związku z tym decyzja o wymeldowaniu była niezasadna i przedwczesna. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej nastąpiło takie naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl ogólnych zasad postępowania administracyjnego organy administracji powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa) i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), zaś wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 kpa). Tymczasem w niniejszej sprawie podjęte przez organy obu instancji rozstrzygnięcia, w zestawieniu ze zgromadzonym materiałem dowodowym budzą poważne wątpliwości. Z godnie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy obu instancji, organ gminy wydawał na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Z dniem 19 czerwca 2002 r. art. 9 ust. 2 ww. ustawy został uznany za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. sygn. akt K 20/01 (Dz.U.02.78.716). W konsekwencji takiego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne było ustalenie, że dana osoba opuściła trwale miejsce dotychczasowego pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania. W sprawie niniejszej zatem, organy administracji przed wydaniem decyzji o wymeldowaniu E. i T. S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr[...] położonego w budynku [...] w miejscowości [...] powinny były w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wykazać, że istotnie wymienione osoby opuściły trwale miejsce dotychczasowego pobytu stałego a swoje życiowe interesy ześrodkowały w innym miejscu. W oparciu o zgromadzony przez organy administracji materiał dowodowy nie można jednak jednoznacznie i bez wątpliwości stwierdzić, że E. i T.S. opuścili dotychczasowe miejsce pobytu stałego i zamieszkali w [...]. Na tego rodzaju stwierdzenie nie pozwalają sprzeczności w materiale dowodowym, których nie wzięły pod uwagę organy administracji. W aktach sprawy znajdują się pisma stanowiące odpowiedzi Komisariatu Policji w S. na zapytanie Urzędu Miasta i Gminy w S. dotyczące zamieszkiwania E. i T.S. w miejscu zameldowania w miejscowości [...] W piśmie Komisariatu Policji z dnia [...] czerwca 2003r. podano, że z dokonanych ustaleń wynika, że E. i T. S. nie przebywają pod adresem zameldowania w miejscowości D. od grudnia 2002r. Natomiast w piśmie z dnia [...] października 2003r. ta sama jednostka Policji poinformowała, że E. i T. S. przebywają na stałe w miejscu zameldowania natomiast w budynku w [...] przebywają sporadycznie, ponieważ budynek nie jest oddany do użytku. W aktach sprawy znajdują się również protokóły z dnia [...] października 2003r. oględzin lokalu w [...] oraz w budynku w [...] Z protokołów tych wynika, że oba lokale są zamieszkałe, lecz nie stwierdzono jednoznacznie, kto w nich zamieszkuje. Również zeznania świadków, na które powołuje się organ administracji nie są jednoznaczne. Za nietrafny uznać należy zarzut, że w zeznaniach świadków powołanych na wniosek E. i T. S. jest dużo nieścisłości, ponieważ świadkowie podają różne pory dnia, w których widują Państwa S.na terenia Ośrodka. Zarzut ten można uznać za gołosłowny, bowiem organ nie wykazał, na podstawie konkretnych dowodów, że świadkowie ci podali nieprawdziwe informacje. Również znajdujący się w aktach sprawy rejestr osób wchodzących i wychodzących z Ośrodka (dotyczy lipca, sierpnia, września i października 2003r.) wskazuje, że Państwo S. wielokrotnie wchodzili i wychodzili z ośrodka. We wskazanym fragmencie rejestru figuruje 40 wpisów, z czego 25 wpisów dotyczy wejść i wyjść Państwa S.. W tej sytuacji za nieuprawnione uznać należy stwierdzenie organu I instancji, że z rejestru wynika, iż Państwo S. bywają w Ośrodku sporadycznie. Reasumując należy stwierdzić, że w sprawie niniejszej, organy administracji obu instancji nie wykazały w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że istotnie E. i T. S. opuścili trwale miejsce dotychczasowego pobytu stałego a swoje życiowe interesy ześrodkowali w innym miejscu a tylko w takiej sytuacji możliwe jest orzeczenie o wymeldowaniu. Organy orzekające przeszły do porządku dziennego nad licznymi (wskazanymi powyżej ) rozbieżnościami w materiale dowodowym i nie wykazały, dlaczego jednym dowodom dają wiarę zaś innym odmawiają wartości dowodowej. Bez dokonania jednoznacznych ustaleń w kwestii czy istotnie E. i T.S. opuścili trwale miejsce dotychczasowego pobytu stałego nie jest możliwe wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło