IV SA/Wa 476/13
WyrokWSA w Warszawie2013-08-27
Skład orzekający: Anna Szymańska, Grzegorz Czerwiński, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy, oparte na tych samych podstawach faktycznych, które zostały już rozstrzygnięte ostateczną decyzją, uzasadnia umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne złożenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy, opierającego się na tych samych podstawach faktycznych, które zostały już rozstrzygnięte ostateczną decyzją, stanowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Brak nowych okoliczności faktycznych lub zmian w sytuacji w kraju pochodzenia uzasadnia stwierdzenie niedopuszczalności wniosku i formalne zakończenie postępowania, bez konieczności merytorycznego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła czwarty wniosek o nadanie statusu uchodźcy, po tym jak jej poprzednie wnioski zostały odrzucone lub umorzone, a ostatnia decyzja Rady do Spraw Uchodźców o odmowie nadania statusu uchodźcy i wydaleniu z RP stała się ostateczna. Organy administracji uznały, że nowy wniosek oparty jest na tych samych podstawach faktycznych co poprzednie i nie zawiera nowych okoliczności uzasadniających ponowne rozpatrzenie sprawy, co doprowadziło do umorzenia postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że sprawa nie była bezprzedmiotowa i istniały nowe przesłanki do udzielenia ochrony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Z.K. decyzją z dnia [...] września 2012 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego z wniosku skarżącej z dnia [...] grudnia 2011 r. o nadanie jej oraz jej dzieciom : M.K. (ur. [...].06.1997), M.K. (ur. [...].10.1999 r.) oraz A.K. (ur. [...].04.2005 r.) statusu uchodźcy w RP.
Stan faktyczny sprawy jest następujący:
Wnioskiem z dnia [...]maja 2009 r. Z.K. - obywatelka [...], (narodowość [...]) wystąpiła do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie jej oraz jej dzieciom statusu uchodźcy w RP. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła : "Wyjechałam ponieważ tam [w [...]i] nie ma gdzie mieszkać. Przyjechałam do Polski dlatego, że nie mogłam żyć w [...]. Grozili mi nieznani ludzie i moje dzieci nie mogły zaliczyć roku szkolnego, ponieważ nie mogłam żyć w jednym miejscu. Boje się o życie swoje i dzieci". Jednocześnie cudzoziemka podała, że nie była zatrzymana w kraju pochodzenia, poddawana przemocy fizycznej, aresztowana lub skazana wyrokiem sądu. Stwierdziła natomiast, że była prześladowana i poddawana przemocy psychicznej przez nieznanych jej ludzi z powodu ojca jej dzieci R.M.. Wyjaśniła, że kraj pochodzenia opuściła w maju 2009 r.
Następnie, w toku postępowania administracyjnego w tej sprawie wnioskodawczyni wyjaśniła, że mieszkała w [...] od 1995 r. Z kraju wyjechała z obawy przed prześladowaniem ze strony wojskowych, którzy w przeszłości poszukiwali jej byłego męża za udział w działaniach zbrojnych w 2008 r. Cudzoziemka podała, że R.M. zajmował się przygotowywaniem zamachów terrorystycznych i w 2003 lub w 2004 r. został aresztowany i skazany na siedem lat więzienia. W obawie przed represjami często zmieniała miejsce zamieszkania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. (nr [...]) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany i orzekł o wydaleniu skarżącej i jej dzieci z terytorium RP. Organ uznał, że deklarowane przez stronę powody zwrócenia się o przyznanie statusu uchodźcy nie uzasadniają obawy przed prześladowaniem w rozumieniu art. 1 lit. A Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.), dalej jako : Konwencja genewska. Zdaniem organu powrót cudzoziemki wraz z dziećmi do kraju pochodzenia nie narazi ich na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w sposób o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r., poz. 680) i nie łączy się z powstaniem zagrożeń uzasadniających wydanie zgody na pobyt tolerowany, o których mowa w art. 97 tej ustawy. Decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2010 r. (nr [...]).
Z.K. nie zaskarżyła do sądu administracyjnego decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2010 r., natomiast w dniu [...] września 2010 r. złożyła drugi wniosek o nadanie jej oraz jej dzieciom statusu uchodźcy w RP. W uzasadnieniu wniosku podała analogiczne jak w pierwszym wniosku źródła obawy przed prześladowaniem w [...]. Jednocześnie podkreśliła istnienie problemów rodzinnych, których przyczyną było jej "niewłaściwe" zachowanie polegające na paleniu papierosów i piciu alkoholu.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, umorzył postępowanie o nadanie statusu uchodźcy wszczęte wnioskiem z dnia [...] września 2010 r. jako bezprzedmiotowe. Rada do Spraw Uchodźców decyzję tę utrzymała w mocy (decyzja z dnia [...] marca 2011 r. nr [...]).
W uzasadnieniu tych rozstrzygnięć organy podały, że wszystkie okoliczności zadeklarowane przez cudzoziemkę w rozpoznawanym (drugim) wniosku o nadanie statusu uchodźcy są tożsame z okolicznościami podanymi w pierwszym wniosku, które zostały zbadane w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2010 r.
Z.K. w dniu [...] maja 2011 r., a więc dwa miesiące po wydaniu decyzji kończącej postępowanie z jej poprzedniego wniosku z dnia [...] września 2010 r. złożyła kolejny - trzeci - wniosek o nadanie statusu uchodźcy w RP. Wnioskodawczyni podkreśliła, że jej powrót do kraju pochodzenia odbiłby się niekorzystnie na jej i tak nie najlepszym stanie psychicznym.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] września 2011 r. ([...]), działając na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, umorzył postępowanie w tej sprawie. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. (nr [...]) utrzymała w mocy tę decyzję.
W dniu [...] grudnia 2011 r., a więc miesiąc po wydaniu przez Radę do Spraw Uchodźców powyższej, ostatecznej decyzji skarżąca złożyła czwarty wniosek o nadanie statusu uchodźcy. We wniosku podała : "Nie mogę wrócić do [...], nie chcę wrócić tam, to nie jest wolny kraj. Ja chociaż jestem wyznawcą islamu to palę papierosy, a to w naszej kulturze jest nie do przyjęcia. Mam problemy psychologiczne, leczę się u psychiatry, chciałam ze sobą skończyć. Ojciec moich dzieci pił, on mnie wyrzucił z domu, przez 3 miesiące nie mieszkałam z nimi. Córka wspomina, że podczas alkoholowych spotkań koledzy męża dobierali się do niej". Ponadto skarżąca oświadczyła, że była prześladowana i poddawana przemocy psychicznej. Podała, że nie należała do żadnych organizacji politycznych, społecznych, etnicznych. Wyjaśniła również, że nie brała udziału w działaniach wojennych, nie była nigdy zatrzymana, aresztowana, skazana wyrokiem sądu ani nie było prowadzone przeciwko niej żadne postępowanie sądowe.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...]czerwca 2012 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej umorzył postępowanie o nadanie statusu uchodźcy, a Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy (decyzja z dnia [...] września 2012 r. nr [...])
Organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji podkreśliły, że wniosek z dnia 15 grudnia 2011 r. jest czwartym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy złożonym przez cudzoziemkę i świadczy o instrumentalnym traktowaniu procedury uchodźczej przez skarżącą. Stwierdziły, że podstawą wszystkich wniosków złożonych dotychczas przez skarżącą była obawa przed represjami i przemocą, której skarżąca miała doświadczać, spowodowanymi konfliktem z mężem i rodziną oraz "nieodpowiednim" (sprzecznym z religią i kulturą) zachowaniem cudzoziemki oraz jej problemy psychiczne. Powyższe okoliczności stanowiły podstawę faktyczną decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2010 r. Zachodzi zatem tożsamość spraw, zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym.
Orzekające w tej sprawie organy podkreśliły, że sytuacja polityczno-społeczna w kraju pochodzenia skarżącej nie zmieniła się od dnia wydania ostatecznej decyzji w "pierwszym" postępowaniu i nic nie wskazuje na to, aby skarżąca narażona była na ryzyko krzywdy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia ([...]).
Na tej podstawie organy obu instancji stwierdziły, że wniosek nie zawiera żadnych nowych elementów i oparty jest na tych samych (identycznych) podstawach. Taki wniosek nie prowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, ale do formalnego zakończenia postępowania. Według ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest on niedopuszczalny, a jego nieskuteczność wynika z nadużycia procedury przez cudzoziemca.
Z.K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ostateczną decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2012 r. Skarżąca postawiła zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i naruszenia prawa materialnego.
Skarżąca, formułując zarzuty naruszenia prawa materialnego zarzuciła organowi odwoławczemu błędną wykładnię art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przez nieuzasadnione przyjęcie, że sprawa, mimo istnienia nowych przesłanek uzyskania statusu uchodźcy lub innych form ochrony przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, jest bezprzedmiotowa.
Ponadto skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 13 ust. 1, art. 15, art. 97 ust. 1 i 1a) powołanej ustawy przez ich niezastosowanie wobec stwierdzenia, że nie spełnia ona przesłanek do nadania statusu uchodźcy bądź innych form ochrony międzynarodowej (ochrony uzupełniającej, zgody na pobyt tolerowany). Podniosła, że wydalenie z terytorium RP narusza prawa jej dzieci, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11).
Zdaniem skarżącej Rada do Spraw Uchodźców naruszyła ponadto art. 7, art. 8, art. 12, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy. Z przedstawionych powodów stwierdziła, że zaskarżona decyzja narusza art. 138 § 1 K.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że Rada do Spraw Uchodźców niedostatecznie wyjaśniła faktyczne okoliczności sprawy i w konsekwencji niewłaściwie zastosowała powołane w skardze przepisy prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Skarga jest nieuzasadniona.
W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Konwencji genewskiej , Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517).
Sąd stwierdza, że skarga została oparta na całkowicie błędnej interpretacji prawa. Podniesiono w niej zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. W istocie zarzuty te sprowadzają się do próby zakwestionowania poczynionych przez organy ustaleń faktycznych oraz podważenia wniosków i ocen, jakie wyprowadziły organy z zebranego materiału dowodowego.
W zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez niewłaściwe ich zastosowanie.
Przepis art. 40 ust. 1 tej ustawy stanowi, że jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Wniosek jest niedopuszczalny m.in. wówczas, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złoży nowy wniosek oparty na tych samych podstawach (art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy). W takiej sytuacji nie dochodzi więc do merytorycznego rozpoznania sprawy, ale formalnego zakończenia postępowania.
W tej sytuacji kluczowym zagadnieniem w sprawie i jednocześnie źródłem sporu miedzy jego stronami jest, czy sprawa zakończona decyzją ostateczną Rady do Spraw Uchodźców z dnia 10 sierpnia 2010 r. o odmowie nadania skarżącej i jej dzieciom statusu uchodźcy oraz innych form ochrony międzynarodowej i orzekająca o wydaleniu z terytorium RP i sprawa wszczęta wnioskiem skarżącej z dnia [...] grudnia 2011 r. są sprawami tożsamymi, co uzasadniało umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.
Na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej jest zobligowany do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 K.p.a.) Bezprzedmiotowość zazwyczaj wiąże się z powstaniem przeszkody w kontynuacji postępowania, która nie pozwala na osiągniecie celu, dla jakiego postępowanie zostało wszczęte. W piśmiennictwie podnosi się, że istotne znaczenie dla możliwości prowadzenia postępowania ma w tym kontekście to, czy sprawa administracyjna ma charakter "otwarty", a więc czy nie została dotąd rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata).
Zgodnie z art. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do postępowań w sprawach uregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Niniejsza ustawa jednak nie posługuje się pojęciem bezprzedmiotowości postępowania jako podstawy do umorzenia postępowania wszczętego na wniosek cudzoziemca żądającego nadania statusu uchodźcy. Zawarty w tej ustawie przepis art. 40 ust. 1 natomiast przewiduje, że umorzenie postępowania w przedmiocie udzielenia ochrony jest wynikiem niedopuszczalności wniosku. Jedną z przyczyn traktowania wniosku jako niedopuszczalnego jest wystąpienie przez cudzoziemca z nowym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, gdy organ odmownie rozpatrzył już takie żądanie, a nowy wniosek został oparty na tych samych podstawach.
W orzecznictwie NSA utrwalony jest pogląd, ze tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (por. wyroki NSA: z 16 października 2008 r., I OSK 988/08, z dnia 14 września 2007 r., I OSK 1856/06, z dnia 14 września 2007 r., I OSK 1856/06).
O tym, jakie zdarzenia stanowią podstawę nabycia statusu uchodźcy oraz (lub) otrzymania ochrony uzupełniającej (zgody na pobyt tolerowany), rozstrzygają kryteria materialnoprawne. Jak już wspomniano, rozstrzyganie w zakresie statusu uchodźcy odbywa się przede wszystkim na podstawie art.1 A Konwencji genewskiej, Protokołu dotyczącego statusu uchodźców, ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pomocniczo przy procedowaniu zastosowanie mają także inne akty prawne w tym np. dyrektywa Rady 2004/83/WE z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości przyznanej ochrony oraz dyrektywa Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz.Urz.UE L 05.326.13 ze zm.), która formułuje zasady procedowania (co do minimalnych norm) w sprawach uchodźczych; określa procedury rozpatrywania wniosku (art. 23) jak również postępowania w przypadku złożenia kolejnych wniosków (art. 32).
Z przedstawionych regulacji prawnych wynika, że orzekając w zakresie żądania zawartego we wniosku o przyznanie statusu uchodźcy organ rozstrzygający ma obowiązek ocenić je w kontekście okoliczności przedstawionych we wniosku dotyczących w indywidualny sposób cudzoziemca i stanowiących o jego prześladowaniu i zagrożeniach, które mieszczą się w katalogu przesłanek określonych w art. 1 A Konwencji genewskiej pozwalających na uznanie wnioskodawcy za uchodźcę. Przy tym przedstawione przez cudzoziemca okoliczności muszą być ocenione w kontekście okoliczności zewnętrznych tj. sytuacji istniejącej w kraju pochodzenia cudzoziemca. Należy podkreślić, że dla uznania istnienia przesłanek do nadania statusu uchodźcy konieczne jest ustalenie, że wnioskodawca (ubiegający się o ochronę) znajduje się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń w kraju, do którego ma być wydany lub ma wrócić. Sama możliwość wystąpienia zagrożenia jest niewystarczająca. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona musi być dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o nadanie statusu uchodźcy.
W rozpatrywanej sprawie ustalono, że decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2010 r., utrzymaną w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2010 r. skarżącej (oraz jej dzieciom) odmówiono nadania statusu uchodźcy (i innych form ochrony międzynarodowej) i orzeczono o wydaleniu z terytorium RP. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest ostateczna, stosownie do przepisu art. 16 § 1 K.p.a. i jako taka rozstrzyga sprawę wystąpienia podstaw do udzielenia skarżącej ochrony przez państwo, do którego zwróciła się o nadanie statusu uchodźcy. Decyzja ta wiąże zarówno cudzoziemca, jak i organ administracji publicznej. W tych warunkach, w sytuacji kiedy skarżący ponowił wniosek w tym przedmiocie, obowiązkiem organów było ustalenie tożsamości spraw administracyjnych rozstrzyganych z jednej strony wcześniejszą decyzją ostateczną o odmowie nadania statusu uchodźcy i z drugiej strony - wyznaczonej zakresem sformułowanego przez stronę nowego żądania.
W świetle postanowień dyrektywy proceduralnej, kolejny wniosek jest poddawany wstępnemu rozpatrzeniu co do tego, czy zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełniania przez wnioskodawcę warunków do otrzymania statusu uchodźcy (art. 32 ust. 3 i 4 dyrektywy proceduralnej).
Z powyższych rozważań wynika, że okolicznościami mającymi znaczenie dla wyniku postępowania z kolejnego wniosku są:
1) przedział czasowy, jaki dzielił złożenie przez stronę ponownego wniosku od merytorycznego rozpoznania jej wniosku uprzedniego (między podjęciem ostatecznej decyzji w sprawie o nadanie statusu uchodźcy a złożeniem kolejnego wniosku sytuacja w kraju pochodzenia skarżącego może ulec zmianie w kierunku uzasadniającym obawę jednostki przed prześladowaniem),
2) czy wstępna analiza wniosku daje lub nie daje podstaw do przyjęcia, że opiera się on na innych okolicznościach niż wniosek rozpoznawany we wcześniejszym postępowaniu.
Cudzoziemiec zatem powinien w nowym wniosku podnieść nowe, inne lub dodatkowe okoliczności faktyczne w tym ewentualnie takie, które zaistniały już po wydaniu decyzji ostatecznej i które pozwoliłyby organowi przy wstępnym jego badaniu uznać, że zmieniają one sytuację cudzoziemca na tyle, że konieczne jest ponowne rozważenie jego żądania, bez względu na ostateczny wynik sprawy.
Przenosząc te ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że : po pierwsze - wniosek cudzoziemca z dnia [...] grudnia 2011 r. jest czwartym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, złożonym przez stronę w ciągu (okresie) szesnastu miesięcy od dnia otrzymania ostatecznej decyzji Rady do Spraw Uchodźców (z dnia [...] sierpnia 2010 r.) o odmowie nadania statusu uchodźcy i wydaleniu z terytorium RP wobec braku przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany i zaledwie miesiąc po zakończeniu postępowania z poprzedniego (trzeciego) wniosku skarżącej (decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2011 r.); po drugie - we wniosku z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżąca nie podała okoliczności innych, niż okoliczności wymieniane w pierwszym wniosku oraz wnioskach kolejnych z dnia [...] września 2010 r. i z dnia [...] maja 2011 r. We wszystkich wnioskach o nadanie statusu uchodźcy skarżąca twierdziła, że jej sytuacja osobista (stan zdrowia) i rodzinna (działalność męża) jest tego rodzaju, że zasługuje ona na objęcie ochroną międzynarodową.
Nadto Sąd z urzędu zauważa, rozpoznając liczne sprawy dotyczące cudzoziemców, że rozbieżności i opatrywanie treści składanych przez cudzoziemców wniosków o objęcie ich ochroną międzynarodową, o coraz to nowsze elementy, wskazuje na zjawisko tzw. "eskalacji zeznań", tzn. rozbudowania oświadczeń składanych przez cudzoziemców skutkiem poznania reguł konwencyjnych i proceduralnych noszących cechy próby kreowania sztucznych scenariuszy mających dopasować sytuację wnioskodawców do tychże reguł.
Sąd zauważa, że skarżąca nie twierdzi nawet, że od czasu wydania ostatecznej decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy do dnia złożenia wniosku wszczynającego kontrolowane postępowanie administracyjne, sytuacja w kraju pochodzenia zmieniła się. Mając jednak na uwadze, że "zmienność" może być nieznana wnioskodawcy, który najczęściej ocenia swoją sytuację w sposób subiektywny i nie ma świadomości zaistnienia zdarzeń będących podstawą do objęcia go ochroną międzynarodową, organy administracji prawidłowo ponownie oceniły sytuację panującą w kraju pochodzenia wnioskodawcy. W uzasadnieniu swoich decyzji podały, że jak wynika z dostępnych opracowań, sytuacja w [...], w tym w [...] nie zmieniła się tak, aby jej powrót do kraju pochodzenia mógł być przyczyną doznania przez stronę prześladowań lub poważnej krzywdy.
Sąd uznaje powyższą ocenę organów za prawidłową. Wszelkie informacje na temat sytuacji panującej w [...], w tym w [...] zwracają uwagę na eskalację konfliktu między bojownikami islamistami (tzw. murem opozycyjnym) a rządem. Ataki nie są na ogól wymierzone w ludność cywilną (ogół mieszkańców), a ich celem są strony (osoby) bezpośrednio zaangażowane w konflikt. Nie można przyjąć, że osoby pochodzące z [...] z założenia są w całej [...] prześladowane; obecnie nie występuje tam zjawisko zmasowanego konfliktu wewnętrznego, którego celem byłaby ludność cywilna. Podkreślenia wymaga również, że w dalszym ciągu pozostaje aktualne stanowisko Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców zawarte w "Tymczasowych wytycznych dotyczących oceniania potrzeby udzielania ochrony międzynarodowej ubiegającym się o status uchodźcy osobom pochodzącym z wchodzącej w skład [...]" z dnia [...] kwietnia 2009 r., w którym UNHCR nie zaleca już, by wnioski ayzlowe składane przez [...] rozpatrywane były w oparciu o przesłankę, że w [...] panuje powszechna przemoc.
W świetle powyższych ustaleń, Sąd stwierdza, że skarżąca złożyła kolejny wniosek o terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o jej wydaleniu.
W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu organ odwoławczy po zbadaniu wniosku i porównaniu zawartych w nim okoliczności z poprzednimi ustaleniami, prawidłowo przyjął, że istniała podstawa do umorzenia postępowania. Słusznie zatem organ zastosował przepis art. 40 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wydał decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku.
Skoro w sprawie brak było podstaw do badania kwestii nadania skarżącej (i jej dzieciom) statusu uchodźcy brak było tym samym podstaw do badania, czy w grę wchodzi możliwość udzielenia im innej ochrony. Brak podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku o status uchodźcy zamyka drogę do rozpoznania sprawy w odniesieniu do pozostałych jej aspektów. Wydanie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie byłoby możliwe tylko wówczas, gdyby zachodziły podstawy faktyczne do wydania orzeczenia w sprawie nadania statusu uchodźcy. Tylko bowiem w sytuacji, gdy organ nie znajduje przesłanek do nadania statusu uchodźcy, może orzec o udzieleniu cudzoziemcowi ochrony w innej formie (art. 16 ust. 1 ustawy). Zaznaczenia przy tym wymaga okoliczność, że pierwszy wniosek cudzoziemki był rozpatrywany również pod względem konieczności przyznania jej pobytu tolerowanego oraz ochrony uzupełniającej, a więc analizowana była kwestia zagrożenia jej życia, zdrowia, niebezpieczeństwa poddania torturom, nieludzkiemu, poniżającemu traktowaniu oraz poszanowania jej prawa do życia rodzinnego (w rozumieniu Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności) lub praw jej dzieci, określonych w Konwencji o prawach dziecka.
Z tego powodu Sad uznaje za nieuzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego - tj. art. 13 ust.1, art. 15, art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu ochrony oraz Konwencji o ochronie praw dziecka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że nieuzasadnione są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 w związku z art. 11 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera bowiem wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w art. 107 § 3 K.p.a. Organ drugiej instancji prawidłowo przedstawił w nim stan faktyczny sprawy przyjęty za podstawę decyzji i określił prawne przyczyny nieuwzględnienia wniosku na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Należy wziąć pod uwagę, że organy oceniając wniosek cudzoziemca i uznając, że jest niedopuszczalny, były zobowiązane rozpoznać sprawę tylko w ramach badania tej kwestii (dopuszczalności wniosku), co uczyniły.
Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło