IV SA/Wa 477/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Dyrektora Izby Celnej w B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia paszportu J.C . - oddala skargę - Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzja z dnia [...] listopada 2004 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w wyniku rozpoznania odwołania Dyrektora Izby Celnej w B. od decyzji i Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. odmawiającej unieważnienia paszportu serii [...] należącego do J.C. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister podał, iż postępowanie administracyjne w sprawie unieważnienia paszportu J. C. prowadzone było na wniosek Dyrektora Izby Celnej w B.. We wniosku tym wskazano, że J.C. dopuścił się czynu, o którym mowa w art. 86 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. Nr 83, poz. 930 ze zm.) i nie uregulował mandatów karnych kredytowych na łączną kwotę 3600 zł, a postępowanie prowadzone przez Dyrektora Izby Celnej mające na celu ściągnięcie należności Skarbu Państwa w drodze przymusu nie doprowadziło do zapłaty tej należności. Wojewoda [...] odmawiając unieważnienia paszportu J.C. uznał, iż Dyrektor Izby Celnej nie jest organem uprawnionym do występowania z wnioskiem o unieważnienie paszportu w trybie art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach (Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 5 ze zm.). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odnosząc się do zarzutu odwołania, iż Dyrektor Izby Celnej w B. jest organem uprawnionym do występowania z wnioskiem do organu paszportowego o unieważnienie paszportu w trybie art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 wskazanej ustawy o paszportach - wskazał, że w świetle przepisów art. 6 ust. 1 pkt 3 przesłanką unieważnienia paszportu jest wniosek organu prowadzącego przeciw posiadaczowi paszportu postępowanie wykonawcze w sprawie karno-skarbowej. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie organu orzekającego, postępowanie karno-skarbowe zakończyło się z chwilą wystawienia mandatów karnych kredytowych dla J.C. i trudno jest uznać, aby Izba Celna prowadziła nadal postępowanie wykonawcze wobec osoby, której wystawiła mandaty. Izba Celna jest wyłącznie wierzycielem należności. W skardze Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz unieważnienie paszportu J.C.. Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisu art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 wyżej wskazanej ustawy o paszportach. Podniesiono, iż przepis art. 6 ust. 1 pkt 3 wskazuje, że wydania paszportu odmawia się na wniosek organu prowadzącego przeciwko osobie ubiegającej się o paszport, postępowanie przygotowawcze lub wykonawcze w sprawie karnej o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego albo w sprawie karno-skarbowej. W przypadku J.C. jest prowadzone w rozumieniu art. 187 § 2 kodeksu karno-skarbowego w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy paszportowej postępowanie wykonawcze dotyczące wymierzanych grzywien w drodze mandatów karnych kredytowych – przez organ egzekucyjny tj. Dyrektora Izby Celnej w B. poprzez zastosowanie środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). W toczącym się postępowaniu Dyrektor Izby Celnej jest "gospodarzem sprawy" i do niego należy ocena, czy konieczne jest zastosowanie środka polegającego na unieważnieniu paszportu. W tej sytuacji zachodzą przesłanki unieważnienia paszportu wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o paszportach. Unieważnienie paszportu w rozpatrywanej sprawie stanowi jedyny skuteczny środek pozwalający wyegzekwować należności Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przede wszystkim rozważenia wymaga kwestia, czy wnoszący skargę Dyrektor Izby Celnej w B. ma interes prawny w sprawie, której przedmiotem jest odmowa unieważnienia paszportu. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)uprawnionym do wniesienia skargi jest wyłącznie podmiot mający interes prawny. W sprawie niniejszej postępowanie zostało wszczęte w związku z wnioskiem Dyrektora Izby Celnej, w którym wskazano, że prowadzone jest postępowanie wykonawcze dotyczące nieuiszczonych mandatów karnych. Dyrektor Izby wykonuje w tym przypadku zadania organu administracji. Jako organ zainteresowany skutecznym wykonywaniem zadań publicznych ma w sprawie unieważnienia paszportu interes faktyczny, gdyż według jego oceny, stanowi to skuteczny środek służący wyegzekwowaniu dochodzonych należności. Jednakże od posiadania interesu faktycznego należy odróżnić posiadanie interesu prawnego, przez co należy rozumieć istnienie w obowiązującym systemie prawa materialnego regulacji, która mogłaby być dla dyrektora izby celnej generalnym źródłem roszczenia w sferze ochrony wpływów z tytułu wystawionych mandatów. Normy takiej nie zawiera w szczególności ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.) określające szczegółowy zakres zadań organu administracji, jakim jest dyrektor izby celnej. Uprawnienia takie nie wynikają także z samego faktu wskazania dyrektora izby celnej, jako organu egzekucyjnego w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Występując z wnioskiem o unieważnienie paszportu Dyrektor Izby Celnej nie występuje o rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy dotyczącej sfery praw i obowiązków reprezentowanej instytucji publicznej. W tej sytuacji wniosek Dyrektora Izby stanowił jedynie wymaganą ustawą materialnoprawną przesłanką wszczęcia postępowania przez organ właściwy (wojewodę) do orzekania w sprawie paszportowej, nie stanowił zaś wniosku strony w rozumieniu art. 61 § 1 kpa. Jak wskazano bowiem Dyrektor Izby Celnej nie ma interesu prawnego co do rozstrzygnięcia w przedmiocie unieważnienia paszportu w rozumieniu art. 28 kpa. Brak normy prawa materialnego, z której można by wywodzić uprawnienie dla Dyrektora Izby Celnej do udziału w postępowaniu o unieważnienie paszportu przesądza o braku interesu prawnego tego organu w sprawie, co prowadzi do oddalenia skargi. Z uwagi na brak legitymacji skarżącego do wniesienia skargi, poza oceną Sądu pozostały zarzuty merytoryczne. Sąd nie orzekał w przedmiocie wniosku skarżącego odnośnie unieważnienia paszportu, gdy do jego właściwości należy wyłącznie ocena legalności zaskarżonego aktu, nie zaś orzekania w sprawach należących do kompetencji organów administracji. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.