IV SA/Wa 477/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. [...] Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - po rozpatrzeniu zażalenia S. K. działającego w imieniu własnym oraz małoletniej A. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., którym sprostowano z urzędu omyłkę pisarską w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania -utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister podał, iż decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia [...] września 2006 r., orzekającą o wymeldowaniu S. K. wraz z małoletnią A. K. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w miejscowości B. Pismem z dnia 4 kwietnia 2008 r. S. K., działający w imieniu własnym oraz małoletniej A. K., wniósł o wznowienie postępowania w sprawie wymeldowania. Wojewoda [...] decyzja z dnia [...] września 2008 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej wymeldowania S. K. wraz z małoletnią A. K. z pobytu stałego. Następnie, postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Wojewoda [...] sprostował z urzędu omyłkę pisarską w swojej decyzji z dnia [...] września 2008 r. polegającą na wpisaniu na stronie pierwszej w akapicie drugim sformułowania: "Burmistrza B. z dnia [...] lipca 2008 r." zamiast: "Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia [...] września 2006 r.". Na powyższe postanowienie zażalenie złożył S. K., podnosząc, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie nie zostało doręczone jego córce A. K., czym naruszono jej uprawnienia jako strony postępowania. Rozpatrując powyższe zażalenie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podniósł, iż zgodnie z art. 113 § 1 Kpa organ może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydawanych przez ten organ decyzjach. Sygn. akt IV SA/Wa 477/09 Organ odnosząc się do zarzutu S. K. o niedoręczeniu jego małoletniej córce kwestionowanego postanowienia wskazał, iż w żaden sposób jej uprawnienia jako strony w niniejszym postępowaniu nie zostały naruszone. Osoby fizyczne nie posiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych ustawowych przedstawicieli. W prowadzonym postępowaniu organ uznał A. K. za stronę tego postępowania, w której imieniu działa przedstawiciel ustawowy - jej ojciec S. K. Zatem doręczenie postanowienia S. K., który w niniejszym postępowaniu działa w imieniu własnym, jak i w imieniu małoletniej córki A. K., w żaden sposób prawa nie narusza. Uzasadniając natomiast zastosowanie trybu z art. 113 § 1 Kpa przez Wojewodę [...], Minister podniósł, że z treści uzasadnienia decyzji jednoznacznie wynika, że rozstrzygniecie dotyczy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r., a nie decyzją Burmistrza B. z dnia [...] lipca 2008 r. Skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2009 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. K. działający jako przedstawiciel ustawowy małoletniej córki A. K. Głównym zarzutem podniesionym w skardze jest pominięcie przez organ A. K. jako strony postępowania. Według skarżącego również Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powielił sytuację "wyzucia z uczestnictwa" A. K. w postępowaniu, bowiem w rozdzielniku zaskarżonego rozstrzygnięcia "nie wyszczególnia w odrębnej pozycji" skarżącej "a łączy ją z innymi osobami (ojcem)". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w Sygn. akt IV SA/Wa 477/09 granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami sprawy oraz wskazaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, choć z innych względów niż powołane w skardze. Odnosząc się bowiem do zarzutu podniesionego w skardze, tj. pominięcia przez organ małoletniej A. K. jako strony postępowania, należy wskazać, iż jest on całkowicie niezasadny. Z akt sprawy, w tym z treści wydanych rozstrzygnięć bezspornie wynika, iż w niniejszym postępowaniu administracyjnym S. K. występuje zarówno w imieniu własnym, jak i w imieniu małoletniej córki A. K. - jako jej przedstawiciel ustawowy. A. K. jest więc stroną niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 40 § 1 Kpa, gdy strona działa przez przedstawiciela, pisma doręcza się temu przedstawicielowi. Zatem doręczanie pism, w tym również kwestionowanych rozstrzygnięć jedynie S. K. prawa nie narusza i nie świadczy o pominięciu A. K. jako strony postępowania. Badanie zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia go poprzedzającego wykazało natomiast, że są one dotknięte uchybieniami - innymi niż wskazane w skardze - uzasadniającymi ich wzruszenie. W niniejszej sprawie należało rozważyć, czy organ administracji publicznej był uprawniony do zastosowania trybu określonego w art. 113 § 1 Kpa. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie, rachunkowe i inne oczywiste omyłki. Redakcja przepisu pozwala stwierdzić, że wszystkie wymienione wyżej wady orzeczenia charakteryzuje cecha oczywistości. Stanowi ona zarazem granicę przedmiotowej dopuszczalności sprostowania wyrażającą się tym, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. Natomiast nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie przewidzianym w art. 113 § 1 Kpa błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, ocenie stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 1 lipca 1999 r. IV SA 1067/97, LEX nr 47889; wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 sierpnia 1999 r. II SA 1072/99, LEX nr 46235; wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2005 r. VII SA/Wa 321/04, LEX nr 165005; por. też J. Borkowski /w/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., s. 540-542). Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź Sygn. akt IV SAM/a 477/09 z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Na równi z błędami pisarskimi i rachunkowymi potraktowano inne oczywiste omyłki (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1994 r., SA/Kr 723/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 65; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., II SA 863/00, - por. też szerzej M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005 r., s. 113). W rozpatrywanej sprawie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. sprostował omyłkę w swojej decyzji z dnia [...] września 2008 r. W rozstrzygnięciu przedmiotowej decyzji Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza B. z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...] orzekającą o wymeldowaniu S. K. wraz z małoletnią A. K. W postanowieniu z [...] października 2009 r. zastąpił w omawianej decyzji sformułowanie: "Burmistrza B. z dnia [...] lipca 2008 r." sformułowaniem "Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia [...] września 2006 r." W ocenie organu z treści decyzji z dnia [...] września 2008 r. jednoznacznie wynika, że rozstrzygnięcie to dotyczy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z [...] listopada 2006 r., a nie decyzją Burmistrza B. z [...] lipca 2008 r. Sąd jednak nie podziela tej oceny. Z uzasadnienia omawianej decyzji wynika jedynie, że decyzją ostateczną w sprawie wymeldowania S. K. i jego córki A. K. była decyzja Wojewody [...], a decyzja Burmistrza B. z [...] września 2006 r. była wydana w pierwszej instancji. Zatem wskazanie w sentencji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., decyzji Burmistrza B. z dnia [...] lipca 2008 r. jako decyzji ostatecznej było niewątpliwie błędne. W ocenie Sądu błąd ten jest jednak na tyle istotny, że brak było podstaw do naprawienia go w trybie sprostowania. Zdaniem Sądu, o ile zastosowanie trybu z art. 113 § 1 Kpa w stosunku do błędnej daty orzeczenia zasadniczo nie budzi wątpliwości, o tyle "dopisanie" w sentencji rozstrzygnięcia decyzji wydanej w drugiej instancji jest już zbyt daleko idące. Sygn. akt IV SA/Wa 477/09 Błąd pisarski, jak o tym już była mowa, powinien być oczywisty, a oczywistość błędu winna wynikać z treści merytorycznej rozstrzygnięcia, a także ze zgromadzonych w sprawie dokumentów. Należy wskazać, że w aktach sprawy znajduje się wniosek S. K. z dnia 4 kwietnia 2008 r., zatytułowany "Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie decyzji Burmistrza B. z dnia [...].09.2006 r. znak [...]". Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2008 r. rozpoznał ten wniosek, jednak z treści tej decyzji nie wynika jednoznacznie, że zakwalifikował ten wniosek jako podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że nie sposób podzielić poglądu organu wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu, iż treść uzasadnienia decyzji z [...] września 2008 r. w sposób jednoznaczny wskazuje, której decyzji dotyczy odmowa wznowienia postępowania. Tym samym wadliwie zastosowano w niniejszej sprawie tryb sprostowania rozstrzygnięcia, czym naruszono przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.