IV SA/Wa 480/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Asesor WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.) Protokolant Joanna Dziedzic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skargi Starosty [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r.; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wnioskiem z dnia 23 czerwca 2003r. Starosta [...] wystąpił do Ministra Infrastruktury o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2000 r. stwierdzającą: 1. wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia Ministra Budownictwa i Materiałów Budowlanych z dnia [...] lutego 1965r. o przejęciu na własność Państwa z dniem [...] marca 1958r. Cegielni [...] wł. S.P. w C. w części dot. działek o nr : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] ,[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. 2. nieważność ww. orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] lutego 1965 r. w części dotyczącej działek o nr: [...], [...], [...], [...], [...], albowiem w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi, wydającemu decyzję, tj. Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. wydaną na podstawie art. 149 § 3 kpa i art. 150 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu decyzji podano, że wniosek Starosty został złożony w trakcie toczącego postępowania się na wniosek Syndyka masy upadłości Zakładu [...] Sp. z o.o. w C. oraz na wniosek Starosty [...] o zmianę na podstawie art. 155 kpa ostatecznej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2000 r. W ocenie organu należało odmówić wznowienia postępowania ponieważ we wniosku o wznowienie postępowania Starosta nie przedstawił żadnych nowych dokumentów, które wskazywałyby na okoliczności mające czy mogące mieć ważne i istotne znaczenie dla sprawy, których organ nie miał w chwili podejmowania decyzji z dnia [...] maja 2003r., a które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Po rozpatrzeniu wniosku Starosty [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2004r. Skargę na powyższą decyzję wniósł Starosta [...], podnosząc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz art. 7 kpa, a w szczególności nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Podniesiono, że obowiązkiem organu było przeprowadzenie czynności zmierzających do rozstrzygnięcia, czy uzasadnione jest wznowienie postępowania. A jeżeli organ uznał, że przedstawione dowody są niewystarczające to powinien wezwać stronę do uzupełniania dowodów. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2004r. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zwartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 kpa. Należy podnieść, iż postępowanie wznowieniowe jest dwuetapowe, składa się z postępowania wstępnego i zasadniczego. Pierwsza faza postępowania wstępnego polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie opiera się na przesłankach wymienionych w art. 145 § 1 kpa i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 kpa. Na tym etapie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek złożony w postępowaniu dotyczy decyzji ostatecznej Na tym etapie organ bada także, czy wniosek pochodzi od podmiotu mającego przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Zatem odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa może mieć miejsce w sytuacji, gdy wznowienie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub z przyczyn podmiotowych lub wniosek o wznowienie postępowania strona złożyła po terminie, o którym mowa w art. 148 kpa. Ustalenia, czy występują przesłanki wznowienia postępowania, mogą być poczynione wyłącznie w toku wznowionego - postanowieniem wydanym w trybie art. 149§ 1 kpa- postępowania, a więc w drugiej fazie postępowania, zw."zasadniczego". Na tym etapie postępowania organ administracji przeprowadza merytoryczną ocenę materiału dowodowego sprawy i dokonuje weryfikacji żądania wnoszącego podanie i po jego zakończeniu wydaje decyzję na podstawie art. 151 kpa. Jeżeli w trakcie wznowionego postępowania organ stwierdzi brak podstaw wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 kpa, odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji (§ 1 pkt 1), albo uchyla decyzje dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy ( § 1 pkt 2). Tymczasem w rozpatrywanej sprawie z naruszeniem tych zasad organ pierwszej instancji wydał decyzję odmawiającą wznowienia postępowania, przyjmując błędnie już na etapie postępowania wstępnego, że brak jest przesłanek do wznowienia postępowania, wynikających z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że " brak przyczyn wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie stanowi podstawy do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 kpa. Według art. 151 § 1 kpa brak przyczyn wznowienia powoduje wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej." ( por. wyrok NSA z dnia 11.03.1999r. II S.A. 113/99, LEX nr 46255). Nie można się zgodzić się ze stanowiskiem organu, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania w stosunku do ostatecznej decyzji, co do której toczy się postępowanie o jej zmianę w trybie art. 155 kpa, stanowiło, w niniejszej sprawie, również przeszkodę natury przedmiotowej do wznowienia postępowania. Przede wszystkim należy zauważyć, że zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2004r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] stycznia 2004r. zostały podjęte po wydaniu przez Ministra Infrastruktury decyzji z dnia [...] września 2003r. utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2003r., w przedmiocie odmowy zmiany w trybie art. 155 kpa decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2000 r. Skoro postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa zostało zakończone i w efekcie jego nie doszło do zmiany ostatecznej decyzji, to nie ma przeszkód do zweryfikowania tej samej decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania, o ile w postępowaniu wstępnym organ nie stwierdził istnienia przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych do odmowy wznowienia postępowania, o czym była mowa powyżej. Wadliwe zatem jest stanowisko organu naczelnego co do tego, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Ministra Infrastruktury zostały wydane z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270).