IV SA/Wa 481/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska,, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Anna Mruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział w G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] Minister Środowiska uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty M. z dnia [...] maja 2001 r. dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z rzeki M. dla potrzeb Małej Elektrowni Wodnej w B. T. M. do napędu dwóch turbin, i umorzył postępowanie organu nadzoru pierwszej instancji. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. wydana została na wniosek Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. Gospodarstwa Nadzoru i Administrowania Zasobem w B., jako wykonującego uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa wobec majątku zlikwidowanego Zakładu Rybnego w B. obejmującego zbiorniki wodne zasilane wodą z rzeki M., w tym stopień wodny, na którym zlokalizowana jest Mała Elektrownia Wodna użytkowana przez T. M. Stwierdzenie nieważności decyzji Starosty M. z dnia [...] maja 2001 r. Wojewoda [...] uzasadnił brakiem nałożenia w powołanej decyzji obowiązku ustawienia i utrzymania wodnych urządzeń pomiarowych przez T. M., zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 1974 r., mimo zaistnienia takiej potrzeby - zdaniem organu nadzoru – z racji udzielenia zezwolenia na korzystanie z nadwyżek wody rzeki M. ponad potrzeby Gospodarstwa Rybackiego Skarbu Państwa w B., co nie jest równoznaczne z określeniem wielkości pobieranej wody bez dokonania jej pomiaru. Ponadto, zgodnie z art. 24 ustawy Prawo wodne z 1974 r., w pozwoleniu wodnoprawnym na wspólne korzystanie z wody przez kilka zakładów określa się zakład główny, czego nie uczyniono w ocenianej decyzji. W wyniku rozpatrzenia odwołania T. M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r., Minister Środowiska, decyzją z dnia [...] października 2005 r. uchylił decyzję Wojewody [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji wskazując, że nałożenie w decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym obowiązku ustawienia i utrzymania urządzeń pomiarowych nie było obligatoryjne, dlatego też nie można z tej przyczyny uznać, iż pozwolenie wodnoprawne, nie określające takiego obowiązku, rażąco narusza art. 21 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 1974 r. Minister Środowiska nie podzielił także poglądu organu nadzoru pierwszej instancji o rażącym naruszeniu art. 24 ustawy Prawo wodne w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 23 maja 2001 r., stwierdzając, że pozwolenie to wydane zostało na indywidualny wniosek T. M., a nie na wspólny wniosek zakładów korzystających z wody rzeki M. Minister Środowiska wskazał, iż określenie głównego zakładu korzystającego z wody dokonywane jest w pozwoleniu wodnoprawnym wtedy, gdy jest ono wydawane na wspólny wniosek kilku zakładów korzystających z wody. W skardze na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] października 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G., podtrzymała zarzuty rażącego naruszenia przez Starostę M. w decyzji z dnia [...] maja 2001 r., art. 21 ust. 2 i art. 24 ustawy Prawo wodne, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W motywach uzasadnienia skargi stwierdzono, iż w operacie wodnoprawnym jednoznacznie wskazano na potrzeby technologiczne Gospodarstwa Rybackiego Skarbu Państwa oraz Małej Elektrowni Wodnej. Przy precyzyjnym określeniu w operacie wodnoprawnym ilości wody zużywanej przez zainteresowane strony, uwzględniając trwałe zapewnienie wody do hodowli ryb – zdaniem skarżącej – dla organu wydającego pozwolenie wodnoprawne był oczywisty nakaz zobowiązania właściciela Małej Elektrowni Wodnej T. M. do ustawienia urządzeń pomiarowych. W przeciwnym wypadku, wszelkie wyliczenia i wskazania w operacie wodnoprawnym byłyby iluzoryczne. Podniesiono również, że skoro Gospodarstwo Rybackie Skarbu Państwa posiada pozwolenie wodnoprawne z dnia 17 sierpnia 1992 r., natomiast Mała Elektrownia Wodna T. M. posiada również pozwolenie wodnoprawne na korzystanie z wód tej samej rzeki, z dnia 23 maja 2001 r., to istnieje wspólne korzystanie z wód rzeki M., przez więcej, niż jedną jednostkę, które obligowało Starostę M., w związku z art. 25 ustawy Prawo wodne, do wskazania zakładu głównego w celu umożliwienia prawidłowego korzystania z zasobów wodnych. Skarżąca Agencja wskazała również, że T. M.o nie wykonał przepławki dla ryb, co stanowi niezachowanie warunków ochrony środowiska i uniemożliwienie migracji ryb przez stopień wodny, na którym znajduje się Mała Elektrownia Wodna T. M. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, przytaczając motywy odmownego rozstrzygnięcia. Wskazał przy tym, iż brak naruszeń prawa w decyzji Starosty M. z dnia [...] maja 2001 r. obligował Wojewodę [...]do odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ocenianej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 156 §1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza brak przepisu prawa uprawniającego organ administracji do wydania decyzji administracyjnej w zakresie danej sprawy. Rażące naruszenia prawa polega natomiast na tym, że istnieje podstawa prawna do wydania decyzji, lecz rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa, na podstawie których decyzja została wydana, lub które uprawniały organ do wydania decyzji. Rażące naruszenie prawa musi przy tym tkwić w samej decyzji od chwili jej wydania, a więc treść decyzji musi pozostawać w oczywistej sprzeczności ze stanem prawnym istniejącym w dniu jej wydania. Zdarzenia i okoliczności zaistniałe po wydaniu decyzji nie mogą być traktowane jako rażące naruszenie prawa tkwiące w samej decyzji. Przedmiotem oceny organów nadzoru w rozpatrywanej sprawie była decyzja Starosty M. z dnia [...] maja 2001 r. dotycząca pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z rzeki M. dla potrzeb Małej Elektrowni Wodnej T. M. w B. Minister Środowiska, działając jako organ drugiej instancji, uznał, iż decyzja ta nie zawiera wad prawnych, skutkujących jej nieważnością. Ocena ta jest trafna. W art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 38, poz. 240, ze zm.), o treści obowiązującej w dniu 23 maja 2001 r., jako dniu wydania kwestionowanej przez skarżącą Agencję decyzji Starosty M., w pozwoleniu wodnoprawnym określa się w razie potrzeby obowiązek zakładu ustawienia i utrzymywania wodnych urządzeń pomiarowych. Powołany przepis określał fakultatywne nałożenie w pozwoleniu wodnoprawnym obowiązku ustawienia i utrzymywania wodnych urządzeń pomiarowych przez wnioskodawcę pozwolenia wodnoprawnego, gdy w ocenie organu udzielającego pozwolenia wodnoprawnego, nie jest możliwe bez wykonania takiego obowiązku, prawidłowe korzystanie z wody na warunkach określonych w decyzji. Brak nałożenia takiego obowiązku w decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym nie może być zatem uznany za rażące naruszenie prawa, skoro pozostaje w sferze oceny organu udzielającego pozwolenia wodnoprawnego. Prawidłowe jest również twierdzenie Ministra Środowiska w zaskarżonej decyzji, iż przepis art. 24 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne, znajdował zastosowanie wtedy, gdy decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym była wydawana na wniosek więcej, niż jednego wnioskodawcy. W przepisie tym wskazano bowiem na pozwolenie wodnoprawne do korzystania z wody przez kilka zakładów. Tymczasem, w rozpatrywanej sprawie, pozwolenie wodnoprawne z dnia 23 maja 2001 r. dotyczy korzystania z wody tylko przez Małą Elektrownię Wodną T. M., nie określa natomiast warunków korzystania z wody przez Gospodarstwo Rybackie Skarbu Państwa w B. pozostające w zarządzie Agencji Nieruchomości Rolnych. Warunki korzystania z wody przez Gospodarstwo Rybackie Skarbu Państwa w B. wynikają z wcześniejszego pozwolenia wodnoprawnego wydanego w dniu 17 sierpnia 1992 r. Jeżeli natomiast warunki korzystania z wody rzeki M. przez Małą Elektrownię Wodną T. M., określone w decyzji z dnia [...] maja 2001 r., naruszają interesy Gospodarstwa Rybackiego Skarbu Państwa w B., to trafnie przyjmuje Minister Środowiska w zaskarżonej decyzji, iż uprawnia to właściwy organ do nałożenia na Małą Elektrownię Wodną T. M. dodatkowych obowiązków lub zmiany udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie art. 133 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, ze zm.). Podnoszona przez skarżącą Agencję Nieruchomości Rolnych okoliczność niewykonania przepławki dla ryb przez stopień wodny rzeki M., użytkowany przez T. M., nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa przy wydawaniu pozwolenia wodnoprawnego z dnia 23 maja 2001 r., lecz może być przedmiotem oceny pozwolenia na użytkowanie zrealizowanych obiektów budowlanych Małej Elektrowni Wodnej, jako niedochowanie warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Nie jest natomiast prawidłowe rozstrzygnięcie Ministra Środowiska w zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2005 r. o umorzeniu postępowania nadzorczego organu pierwszej instancji. Skoro bowiem, skarżąca Agencja Nieruchomości Rolnych ma przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu nadzorczym, to ocena organu nadzoru braku wad prawnych decyzji skutkujących stwierdzeniem jej nieważności powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, a nie w odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego, jak wskazał Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę. Oceny legalności decyzji dokonuje się w toku postępowania nadzorczego, wszczętego z urzędu lub na wniosek jednostki, mającej w tym interes prawny. Gdy z dokonanej oceny okaże się, że decyzja nie zawiera wad prawnych, postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe, lecz organ nadzorczy powinien orzec o odmowie stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Umorzeniu postępowania przez Ministra Środowiska przed organem nadzoru pierwszej instancji nie można jednak przypisać naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro jego skutkiem jest pozostawienie w obiegu prawnym decyzji, która nie jest dotknięta jedną z wad nieważności, określonych w art. 156 §1 kpa. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.