IV SA/Wa 482/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Hanna Parypa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi K. F., M. M., M. P., S. P., S. G., C. K., A. K., S. A., E. K., Z. G., J.P., S. G., W. B., Z. B. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia (..) grudnia 2006 r. nr (...) w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego - oddala skargę - IV SA/Wa 482/07 Uzasadnienie Wojewoda S. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] udzielił E. S. A. [...] w [...], zwanej dalej "elektrownią", pozwolenia wodnoprawnego do dnia 31 października 2025 r. na pobór wód podziemnych ujmowanych trzema studniami głębinowymi (S-3, S-4 bis i S-8) w [...]. w średniej ilości dobowej 350 m3 pod określonymi w tym pozwoleniu warunkami. Jednym z tych warunków było pokrywanie przez elektrownię kosztów dostaw wody dla właścicieli zabudowanych działek położonych w zasięgu leja depresji o promieniu 271 m, tj. działek nr 5/2, nr 11, nr 99, nr 113, nr 114/1 oraz nr 116/4. Wnioski o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody S. z dnia [...] listopada 2005 r. wnieśli: K. F., A. F., M. F., S. P., K. K., Z. G., W. B., S. S., J. P., J. B., A. P., M. K., M. M., M. P., Z. B., M. S., J. K., M. R., S. G., E. G. oraz E. K. W uzasadnieniach wniosków o wznowienie postępowania powołano się na podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k. p. a. Podniesiono, że żaden z wnioskodawców nie był zawiadomiony o postępowaniu w przedmiocie udzielenia elektrowni pozwolenia wodnoprawnego oraz że wadliwo przeprowadzono postępowanie dowodowe, jako że nikt nie pytał żadnego z wnioskodawców o żadną kwestię związaną z tym pozwoleniem ani żaden biegły nie stwierdził w terenie zasięgu leja depresyjnego. Zauważono również, iż prawidłowy krąg stron określa decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...]. Ponadto wskazano, że pomimo, iż pozwolenie wodnoprawne obejmuje tylko trzy studnie, to elektrownia użytkuje ich więcej. K. F. w swoim wniosku podniósł ponadto, że decyzja Wojewody S. z dnia [...] listopada 2005 r. zmienia stan prawny co do jego osoby, gdyż wykluczyła go z leja depresyjnego pomimo, iż jego działki nr 15/1, nr 15/2 i nr 14/3 są zabudowane i znajdują się na terenie tego leja, a w późniejszym piśmie datowanym na 6 lipca 2006 r. zaznaczył, iż w leju depresyjnym znajdują się także zabudowane działki nr 14/1, nr 14/2 i 14/4, a każda z nich posiada studnię dla potrzeb gospodarstwa. Wojewoda S. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. uwzględnił powyższe wnioski wznawiając postępowanie zakończone decyzją Wojewody S. z dnia [...] listopada 2005 r. Następnie Wojewoda S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] odmówił uchylenia swej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. w przedmiocie udzielenia elektrowni pozwolenia wodnoprawnego. Odwołania od tej decyzji wnieśli M. M., M. P., J. B., W. B., Z. G., E. G., E. K., J. K., S. P., A. K. i Z. B. W uzasadnieniu odwołań odwołujący się - oprócz argumentów zawartych we wnioskach o wznowienie postępowania - podnieśli, że kwestionują operat wodnoprawny będący podstawą wydania decyzji Wojewody S. z dnia [...] listopada 2005 r., ponieważ określa on zbyt małą wielkość leja depresyjnego, szczególnie w kontekście wyżej wskazanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., która uznawała, że lej ten jest o wiele większy. Zdaniem odwołujących się okoliczność ta nie została zbadana, jako że nie sprawdzano na gruncie stanu wody w studniach. Ponadto odwołujący się zwrócili się o wyjaśnienie kwestii, na jakiej podstawie elektrownia czerpała wodę ze studni w okresie między wygaśnięciem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. a ponownym wnioskiem elektrowni o udzielenie jej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody. Odwołanie wniósł także K. F., który zakwestionował ustalenie organu, że należące do niego działki nr 15/1 i nr 15/2 zostały uznane jako niezabudowane. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody S. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Wojewody S. z dnia [...] listopada 2005 r. w przedmiocie udzielenia elektrowni pozwolenia wodnoprawnego. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w sprawie nie wystąpiły wskazane przez wnioskodawców podstawy wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k. p. a. Organ uznał, że z operatu wodnoprawnego na podstawie którego Wojewoda S. wydał decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. o udzieleniu elektrowni pozwolenia wodnoprawnego wynika, że w zasięgu oddziaływania ujęcia znajduje się niezabudowana część działki nr 15/1 należąca do K. F. oraz niezabudowana część działki nr 7/2 należąca do J. B. W związku z tym na podstawie art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. nr 115, poz. 1229 ze zm.), zwanej dalej "prawem wodnym", zostali oni uznani za strony postępowania w przedmiocie udzielenia elektrowni pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast zawiadomienia ich o toczącym się postępowaniu dokonano na podstawie art. 127 ust. 9 prawa wodnego, zgodnie z którym jeżeli liczba stron postępowania przekracza dwadzieścia, do stron innych niż wnioskodawca, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, właściciel wody i właściciel urządzeń wodnych stosuje się art. 49 k. p. a. Stosownie do tego przepisu strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny - w tym przypadku jest nim art. 127 ust. 9 prawa wodnego - tak stanowi. W tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się z dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Zostało one dokonane przez obwieszczenia o wszczęciu postępowania i o wydaniu decyzji na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy [...] odpowiednio w dniach od 16 września 2005 r. do 4 października 2005 r. oraz od 1 grudnia 2005 r. do 16 grudnia 2005 r. W związku z tym nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a. Odnośnie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a. organ zaznaczył, że K. F. i J. B. mimo powołania w swych wnioskach o wznowienie postępowania powyższego przepisu nie wskazali żadnych nowych okoliczności ani dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a. Okoliczność braku wody w studniach położonych w rejonie ujęcia w [...] nie jest nowym dowodem, ponieważ była ona znana organowi w chwili wydania decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. Podniesiono, że z operatu wodnoprawnego wynika, iż zasięg leja depresyjnego został określony na podstawie kompleksowej analizy warunków hydrogeologicznych terenu, wyników badań hydrogeologicznych i wyników badań terenowych. Zdaniem organu poza sprawą jest podnoszona okoliczność, że elektrownia eksploatuje pięć studni. Nowym dowodem w sprawie nie są także w ocenie organu mapy przedłożone przez K. F., gdyż nie potwierdzają, że jego działka w części położonej w leju depresyjnym jest zabudowana. Odnosząc się do odwołań wniesionych przez pozostałe osoby organ wskazał, że nie posiadają one działek w leju depresyjnym. Nie są w związku z tym stronami postępowania, stąd nie wystąpiła wskazana w ich wnioskach o wznowienie postępowania przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2006 r. K. F. podniósł, że podtrzymuje swoje zarzuty o charakterze merytorycznym zgłoszone w trakcie postępowania administracyjnego zwracając szczególną uwagę na to, że organ błędnie odczytał mapę stwierdzając, iż jego działka położona w części objętej lejem depresyjnym jest niezabudowana. Ponadto skarżący wskazał, że organy - zarówno w postępowaniu zwykłym, jak i wznowieniowym - naruszyły wynikający z art. 10 k. p. a. obowiązek poinformowania strony przed wydaniem decyzji o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2006 r. wnieśli także M. M., M. P., S. P., S. G., C. K., A. K., S. A., E. K., Z. G., J. P., S. G., W. B. i Z. B. Skarżący podnieśli, że krąg stron postępowania został ustalony w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. pomimo jej wygaśnięcia, gdyż skutki poboru wody przez elektrownię są długotrwałe. Zdaniem skarżącym problem zaniku wody w studniach nie był badany i operat wodnoprawny tego nie uwzględnia. Skarżący podnieśli również, iż doszło do naruszenia art. 127 pkt 7 prawa wodnego, gdyż są oni "władającymi powierzchnią ziemi", więc są stronami postępowania zwykłego i wznowieniowego. Ponadto skarżący wskazali, że organy mają trudności w ustaleniu, kto jest stroną niniejszego postępowania, a oni sami zostali pominięci w postępowaniu poprzez niezawiadomienie przed wydaniem decyzji Wojewody S. z dnia [...] listopada 2005 r. o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz niedoręczenie im tej decyzji lub niepowiadomienie o jej wydaniu w miejscach zwyczajowych w ich miejscowości, np. tablicy ogłoszeń przy remizie OSP, sklepach lub w kościele. W odpowiedzi na skargi organ powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270), zwanej dalej "p. p. s. a.", nie jest związany zarzutami i granicami skargi. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium zgodności z prawem stwierdzić należy, iż skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Rozważając zarzuty skarg należy przede wszystkim nawiązać do jednej z zasad postępowania administracyjnego - zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k. p. a.). W myśl tej zasady decyzje, od których nie służy odwołanie są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k. p. a. lub w ustawach szczególnych. Zasada trwałości służy zapewnieniu pewności obrotu prawnego. Obowiązywanie tej zasady wyraża się m.in. w ustanowieniu prawnych wymogów, szczególnego trybu, zasad i terminów w jakich może nastąpić wzruszenie decyzji ostatecznej. Odnosi się to także, jak wyżej wskazano, do instytucji wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania stanowi odrębną instytucję procesową uregulowaną w rozdziale 12 k. p. a. (art. 145-153). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stosownie do art. 127 ust. 7 prawa wodnego stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest ubiegający się o nie wnioskodawca, właściciel wody, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a także właściciel urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód to tzw. lej depresyjny -obszar, w którym nastąpi obniżenie poziomu wody w związku z wydaniem pozwolenia wodnoprawnego. Jego zasięg, w świetle art. 127 ust. 7 prawa wodnego, ma więc wpływa na zakres stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Jak wynika z będącego dowodem w sprawie operatu wodnoprawnego, opracowanego zgodnie z art. 132 ust. 1-4 prawa wodnego oraz z dokumentacji hydrogeologicznej, na podstawie kompleksowej analizy warunków hydrogeologicznych terenu, wyników badań hydrogeologicznych i wyników badań terenowych, zasięg leja depresyjnego został ustalony jako obszar o promieniu 271 m. Osoby będące właścicielami działek położonych w zasięgu ustalonego leja depresyjnego są stronami postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Zostały one wymienione na k. 13-14 operat wodnoprawnego. W związku z tym, że skarżący M. P., S. P., S. G., C. K., A. K., S. A., E. K., Z. G., J. P., S. G., W. B. i Z. B. nie są właścicielami działek położonych na terenie leja depresyjnego prawidłowo organ uznał, że nie są oni stronami postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego elektrowni. Natomiast skarżący M. M. i K. F. są stronami tego postępowania, gdyż są właścicielami działek znajdujących się w leju depresyjnym. W związku z tym, że stron postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego jest więcej niż dwadzieścia, to - zgodnie z art. 127 ust. 9 prawa wodnego, do stron innych niż wnioskodawca, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, właściciel wody i właściciel urządzeń wodnych - stosuje się przepis art. 49 k. p. a. Przepis ten stanowi, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. W postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego elektrowni organ zgodnie z prawem dokonał zawiadomienia stron będących właścicielami działek położonych na terenie leja depresyjnego zgodnie z art. 127 ust. 9 prawa wodnego. Ogłoszenie zostało dokonane przez obwieszczenia o wszczęciu postępowania i o wydaniu decyzji na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy [...] odpowiednio w dniach od 16 września 2005 r. do 4 października 2005 r. oraz od 1 grudnia 2005 r. do 16 grudnia 2005 r. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 10 k. p. a. poprzez niezawiadomienie przed wydaniem decyzji Wojewody S. z dnia [...] listopada 2005 r. o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, jako że w obwieszczeniu o wszczęciu postępowania zawarto także pouczenie o uprawnieniach stron wynikających z art. 10 k. p. a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a. wznawia się postępowanie zakończone ostateczną decyzją administracyjną, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. "Nowe dowody" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a. to dowody, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował (obojętnie z jakich przyczyn). Skarżący K. F. powołał się na mapy, które jego zdaniem świadczą, że należąca do niego działka położona w leju depresyjnym jest zabudowana. Nie są to jednak nowe dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a., ponieważ organ dysponował nimi w trakcie postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Prawidłowe są przy tym ustalenia organu, że ta część działki należąca do skarżącego, która leży w leju depresyjnym, nie jest zabudowana. Postępowanie wznowieniowe nie jest procedurą, przy pomocy której można wzruszyć wadliwą decyzję administracyjną w każdym przypadku. Możliwość taka istnieje tylko w przypadkach określonych w art. 145 § 1 k. p. a. Skoro w toku nadzwyczajnego postępowania administracyjnego nie stwierdzono, istnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 k. p. a., to stanowisko organu orzekającego, co do braku podstaw uchylenia decyzji w trybie przepisów o wznowieniu postępowania jest prawidłowe. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 p. p. s. a. oddalił skargi.