IV SA/Wa 482/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2008r. . na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o przyznanie prawa pomocy w formie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi K.F., M.: M., M.P., S.P., S.G., C.K., A.K., S.A., E.K., Z.G., J.P., S.G., W.B., Z.B. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia (...) grudnia 2006r. Nr (...) w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego postanawia: ustanowić dla M.P. adwokata. M.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisaną w sentencji decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Postępowanie w tej sprawie zostało zakończone przed sądem I instancji – wyrokiem z dnia 21 grudnia 2007r. Sąd skargę oddalił. W toku tego postępowania skarżący zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w formie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uwzględnił to żądanie i postanowieniem z dnia 10 lipca 2007r. zwolnił M.P. od kosztów sądowych w całości. M.P. w dniu 19 lutego 2008r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) zwrócił się do Sądu z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Tym razem wniósł o przyznanie prawa pomocy w formie ustanowienia pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu I instancji i reprezentowania skarżącego w toku tego postępowania. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji oraz wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Wniosek o prawo pomocy został uzasadniony złą sytuacją majątkową i dochodową strony skarżącej. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz dwoma synami, jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,24 ha, którego uprawa stanowi jedyne źródło utrzymania rodziny. Żona skarżącego nie pracuje, synowie uczą się. Wśród opłat ponoszonych na bieżące utrzymanie wnioskodawca wymienił: opłaty za energię elektryczną – ok. 120 – 150 zł (raz na dwa miesiące), gaz – 50 zł, bilet miesięczny – 50 zł. Rozpoznając wniosek, stwierdzono co następuje: Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Jednakże przepisy postępowania sadowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Należy dodać, że prawo pomocy może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie administracyjne. Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze. zm.) zwana dalej P.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 powołanej ustawy). Przedmiotem rozpoznania jest wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a więc żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jednakże na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 lipca 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 482/07, M.P. uzyskał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. To postanowienie stało się prawomocne i wywołuje skutki orzeczenia sądu administracyjnego. Jednakże ze względu na otrzymane już przez stronę skarżącą prawo pomocy w zakresie częściowym, obecnie musi ona wykazać zaistnienie nie tylko przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ale przede wszystkim spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący musi więc wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Do udowodnienia takiego stanu zobowiązuje wnioskodawcę norma art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy. Zdaniem Sądu skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jego sytuacja materialno-bytowa wskazuje, że mimo, iż korzysta ona ze zwolnienia od kosztów sądowych to i tak nie byłby w stanie zapłacić adwokatowi za koszty zastępstwa adwokackiego. Skarżący utrzymuje się bowiem z gospodarstwa rolnego. Co prawda we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wskazał, jaki jest dochód z gospodarstwa rolnego, jednakże pod uwagę wzięto informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożonym przez skarżącego na wcześniejszym etapie postępowania. Z informacji i dokumentów nadesłanych przez wnioskodawcę wynika, że posiada on gospodarstwo rolne o powierzchni 3,24 ha (informacja ta znajduje się również w drugim ze złożonych wniosków), co stanowi 4,6515 ha przeliczeniowych. Biorąc pod uwagę, że zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 września 2007r. (M.P. Nr 66, poz. 738), wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosiła ok. 1.898 zł, przeciętny roczny dochód z gospodarstwa skarżącego wynosi ok.. 8.828,55 zł (ok. 735,71 zł miesięcznie). Rodzina skarżącego nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów majątkowych. W sytuacji majątkowej i dochodowej, w jakiej znajduje się skarżący, pokrycie ciężarów ustanowienia fachowego pełnomocnika nie jest możliwe. W tej sytuacji odmowa prawa pomocy naruszała prawo strony do sprawiedliwego i rzetelnego procesu sądowego. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie to oznacza, że w toku dalszego postępowania przed sądem administracyjnym skarżącego reprezentować będzie adwokat. Adwokata wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. Pełnomocnik będzie mógł reprezentować skarżącego po otrzymaniu od niego stosownego pełnomocnictwa.