IV SA/Wa 483/08

WyrokWSA w Warszawie2008-07-09

Skład orzekający: Anna Szymańska, Łukasz Krzycki, Marta Laskowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ gminy może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która nie opuściła miejsca pobytu stałego, mimo że jej zachowanie jest naganne i nie wnosi opłat za mieszkanie?
Ratio decidendi
Organ gminy może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby tylko wtedy, gdy spełnione są kumulatywnie dwie przesłanki: opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Samo naganne zachowanie osoby lub nieuiszczanie opłat nie stanowi podstawy do wymeldowania, jeśli osoba ta nadal zamieszkuje w lokalu. Wymeldowanie nie jest równoznaczne z eksmisją, która wymaga odrębnego postępowania sądowego i egzekucyjnego.
Stan faktyczny
H. S. złożyła wniosek o wymeldowanie swojego syna R. S. z pobytu stałego z nieruchomości, której jest współwłaścicielką. Jako powód podała naganne zachowanie syna, znęcanie się nad nią fizycznie i psychicznie oraz nieuiszczanie przez niego opłat. Organy administracji odmówiły wymeldowania, wskazując, że R. S. nadal zamieszkuje w lokalu. H. S. złożyła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Marta Laskowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2008 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wymeldowania - oddala skargę - Decyzją z dnia (...) stycznia 2008 r. Wojewoda (...) po rozpatrzeniu odwołania H. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta O. z dnia (...) grudnia 2007 r. orzekającej o odmowie wymeldowania R. S. z pobytu stałego z posesji przy ul. (...) w O. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Po przeprowadzeniu na wniosek H. S. postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia (...) grudnia 2007 r. Burmistrz Miasta O. orzekł o odmowie wymeldowania R. S. z pobytu stałego z posesji przy ul. (...) w O. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 87, poz.960 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się . W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że współwłaścicielami nieruchomości przy ul. (...) w O. są małżonkowie H. i T. S. Wnosząc o wymeldowanie syna R. S. H. S. nie kwestionowała faktu jego zamieszkiwania w lokalu, natomiast swoje żądania motywowała wyłącznie nagannym postępowaniem syna. Okoliczności tej nie podważała również składając wyjaśnienia do akt sprawy. Zdaniem organu drugiej instancji w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek wskazany w art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który uprawnia do wydania decyzji administracyjnej wyłącznie w przypadku, gdy osoba opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się. Usunięcie R. S. ze spornej nieruchomości mogłoby nastąpić wyłącznie na skutek wykonania przez właściwy organ egzekucyjny (komornika) orzeczonej przez sąd eksmisji. Skargę na decyzją Wojewody (...) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. S. W skardze nie kwestionując faktu zamieszkania R. S. na posesji przy ul. (...) w O., wskazała, że znęca się on nad skarżącą fizycznie i psychicznie. Nadto R. S. nie wnosi opłat na utrzymanie mieszkania, prądu, opału i żywności. Zameldował się podstępnie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił przy tym, że wymeldowanie nie może być utożsamiane z samym orzeczeniem eksmisji. Dopiero bowiem wykonanie wyroku eksmisyjnego przez właściwy organ egzekucyjny (komornika) stanowiłoby podstawę do wymeldowania takiej osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy. Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sytuację prawną skarżącej należy rozważyć na tle dokonanych ustaleń faktycznych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku H. S. o wymeldowanie syna R. S. z pobytu stałego z posesji przy ul. (...) w O. Podstawą wniosku skarżącej jest skomplikowana sytuacja rodzinna oraz zachowanie syna, który znęca się nad skarżącą fizycznie i psychicznie. Jednocześnie skarżąca w całym postępowaniu administracyjnym nie kwestionowała faktu, że R. S. zamieszkuje na posesji przy ul. (...) w O. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (t.j. Dz. U. z 2001 Nr 87 poz. 960 ze zm.) o ewidencji ludności i dowodach osobistych – na wniosek strony lub z urzędu organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. A zatem dla wydania decyzji o wymeldowaniu muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: - opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz - nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że przesłanki te nie zostały spełnione. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że R. S. nie opuścił przedmiotowego lokalu. Fakt ten potwierdziła sama skarżąca, jej syn oraz zeznający w niniejszej sprawie w charakterze świadka mąż skarżącej T. S.i (dodając, że nie zgadza się na wymeldowanie syna). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. W niniejszej sprawie do opuszczenia lokalu w ogóle nie doszło. Pozostają bez znaczenia dla rozstrzygania w sprawie o wymeldowanie, kwestie dotyczące nagannego zachowania R. S., aczkolwiek istotne dla strony, w świetle przepisów ustawy o ewidencji nie mogą mieć wpływu na spełnienie warunku koniecznego do wymeldowania. W konsekwencji powyższego organy administracji orzekające na podstawie przepisów w/w ustawy nie badały również uprawnień do przebywania w lokalu. Natomiast ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych normuje sprawy ewidencji ludności, ta natomiast polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach (art.1 ust.2 w/w ustawy). Postępowanie o wymeldowanie ma na celu jedynie doprowadzenie do zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności (tak m.in. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r. V SA 3657/02 Wspólnota 2004/8/55). Skoro R. S. nie opuścił lokalu przy ul. (....) w O. - należało uznać, że organ administracji prawidłowo orzekł o odmowie wymeldowania go z przedmiotowego lokalu. W konsekwencji powyższego Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę – nie podzielił zarzutów skargi, nie dopatrzył się również tego rodzaju naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które miałyby wpływ na treść rozstrzygnięcia i prowadziły do uchylenia zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji skargę należało oddalić. Mając powyższe okoliczności na względzie – na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło