IV SA/Wa 487/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-17
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anita Wielopolska-Fonfara
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu, mimo podnoszonych przez cudzoziemca obaw o życie i zdrowie w kraju pochodzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i zeznania cudzoziemca. Obawy skarżącego dotyczące zagrożenia ze strony organizacji politycznej w kraju pochodzenia zostały uznane za ogólne i niewystarczające do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub pobyt tolerowany. Sąd podzielił stanowisko organów, że nie zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji o zobowiązaniu do powrotu i zakazie wjazdu, a jedynie do złagodzenia okresu zakazu.Stan faktyczny
Cudzoziemiec, obywatel kraju pochodzenia, wjechał do Polski na podstawie podrobionego dokumentu pobytowego i bez ważnej wizy. Po zatrzymaniu przez Straż Graniczną wszczęto postępowanie administracyjne o zobowiązanie do powrotu i zakaz wjazdu. Cudzoziemiec podnosił obawy o życie i zdrowie w kraju pochodzenia z powodu działalności organizacji politycznej. Organ pierwszej instancji zobowiązał go do powrotu i orzekł 3-letni zakaz wjazdu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił decyzję w części dotyczącej zakazu wjazdu, skracając go do 1 roku, a w pozostałej części utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę cudzoziemca.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw Schengen oddala skargę
I. Przedmiotem skargi jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej także "Szef Urzędu") z dnia [...] grudnia 2015 roku, numer [...] (dalej "zaskarżona decyzja"), który po rozP. odwołania Z.K. (dalej "skarżącego" albo "cudzoziemca") od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w P. (dalej "Komendanta") z dnia [...].07.2015r. nr [...] orzekającej o: (-) o zobowiązaniu skarżącego do powrotu, (-) zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wydania decyzji, orzekł w następujący sposób: (-) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu, (-) orzekł w powyższym zakresie o następujących nakazach: zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji, (-) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.
II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie zaskarżonej obecnie decyzji Szefa Urzędu z dnia [...] grudnia 2015 r., przedstawia się w sposób następujący:
1. Z.K. , urodzony [...] r., jest obywatelem [...], z kraju pochodzenia wyjechał w grudniu 2012 r. Do Europy przyleciał samolotem w grudniu 2012 roku z lotniska w K. ([...]) do W. ([...]) legitymując się paszportem [...] i [...] wizą Schengen, która była ważna przez miesiąc, w [...] przebywał przez tydzień, a następnie wyjechał do B., do [...], gdzie przebywał od grudnia 2012 r. do listopada 2014 r., wykonując tam nielegalnie pracę. Po przyjeździe do [...] zarejestrował tam swój pobyt w dniu 2.01.2013 r. i zgodnie z tamtejszym prawem może starać się o uzyskanie dokumentu pobytowego.
2. Podczas pobytu w B. ([...]) cudzoziemiec poznał [...] – S.S., który zaproponował cudzoziemcowi pomoc w uzyskaniu legalnego pobytu na ternie Polski. Cudzoziemiec przekazał S.S. kopię swojego paszportu oraz zapłacił 4000 EUR. S.S. zobowiązał się do zalegalizowania pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. S.S. przekazał cudzoziemcowi p. dokument ze danymi osobowymi cudzoziemca i jego zdjęciem, aby cudzoziemiec mógł przyjechać do Polski.
3. Na podstawie otrzymanego dokumentu cudzoziemiec w połowie listopada 2014 r. przyleciał z B. do W., na lotnisku czekał na niego [...] – G.H., wysłany przez S. Wspólnie udali się do hostelu w W. Następnie przyjechała adwokat z tłumaczem i w dniu 16.11.2014 r. wspólnie przygotowywali dokumenty celem złożenia ich w polskim urzędzie. W dniu 18.11.2014 r. Z.K. złożył w [...] Urzędzie Wojewódzkim wniosek do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na pobyt i pracę w Rzeczypospolitej Polskiej. Po upływie tygodnia spotkał się z S.S. , który poinformował jakie dokumenty przygotowuje dla cudzoziemca. Do aplikacji dołączono podrobiony [...] dokument podróży seria i nr [...], wydanego w dniu 6.09.2012 r. ważnego do dnia 6.09.2017 r. W lutym 2015 r. S.S. zabrał cudzoziemcowi p. dokument i do chwili obecnej go nie zwrócił. Cały czas zapewniał, że sprawa pobytowa "jest ok" i że nie zna daty jej rozstrzygnięcia. Cudzoziemiec zażądał od S.S. zwrotu pieniędzy. Nie odzyskał ich. Ostatecznie zdecydował się wyjechać do [...] i tam złożyć wniosek o status uchodźcy.
4. W dniu 28.04.2015 r. cudzoziemiec udał się w podróż z Polski do [...], aby tam złożyć wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Podczas podróży do [...] został zatrzymany w miejscowości N., przy punkcie poboru opłat na autostradzie A2 przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w K. celem kontroli legalności pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej . Funkcjonariusze policji stwierdzili, że Z.K. przebywa na terytorium RP bez ważnej wymaganej wizy lub innego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium RP i pobytu na nim. Z.K. został zatrzymany przez policję w dniu kontroli o godzinie 23:30.
5. W dniu 29.04.2015 r. Komendant Miejskiej Policji w P. wystąpił w wnioskiem do Komendanta Placówki Straży Granicznej w P. o wydanie cudzoziemcowi decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Komendant Placówki Straży Granicznej w P. w dniu [...].04.2015 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Z.K. otrzymał pisemne pouczenie w języku [...] o zasadach i trybie postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Złożył pisemne oświadczenie o znajomości języka [...], wobec czego kolejne czynności z udziałem cudzoziemca były prowadzone w języku [...].
6. W dniu 30 kwietnia 2015 roku cudzoziemiec został przesłuchany do protokołu w Placówce Straży Granicznej w P. Przesłuchanie było prowadzone w języku [...] przy udziale tłumacza języka [...]. Cudzoziemiec zeznał, co następuje: (-) z [...] wyleciał w grudniu 2012 r., miał przy sobie paszport [...] i [...] wizę Schengen. Podróżował sam, wylądował w W., gdzie przebywał tydzień, a następnie wyjechał do B. Od końca grudnia 2012 r. do listopada 2014 r. przebywał w B. Dnia 2.01.2013 r. zarejestrował swój pobyt w [...] i zgodnie z prawem [...] po 3 latach przebywania w [...] będzie mógł ubiegać się o uzyskanie dokumentu pobytowego. W B. pracował nielegalnie, (-) w B. poznał [...] S.S. , który powiedział mu o możliwości uzyskania legalnego pobytu w Polce. Dał mu swój paszport i zapłacił 4000 euro. S.S. dał cudzoziemcowi [...] dokument z jego danymi i jego zdjęciem. Na podstawie posiadanego dokumentu przyleciał samolotem z B. do W. W W. wspólnie z G.H., adwokatem oraz tłumaczem języka [...] sporządzili wniosek do Wojewody [...] o zezwolenie na pobyt i pracę. S.S. odebrał cudzoziemcowi dokument [...]. Wobec braku rozstrzygnięcia wniosku cudzoziemiec zdecydował się na wyjazd do [...] , aby tam złożyć wniosek o nadanie statusu uchodźcy, (-) paszport pozostawił u szwagra w [...] , (-) jest to pierwszy pobyt cudzoziemca w Polsce. Przebywał w Polsce od listopada 2014 r., (-) cudzoziemiec nie jest małżonkiem obywatela polskiego ani kraju Unii Europejskiej; członkowie jego rodziny przebywają na terytorium Unii Europejskiej – brat w [...] a szwagier w [...] , (-) cudzoziemiec nigdy nie był karany w Polsce; w [...] był aresztowany w lipcu 2014 r., (-) nigdy nie starał się o nadanie statusu uchodźcy, (-) nie posiada dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu na terytorium któregokolwiek z państw Unii Europejskiej, (-) do kraju pochodzenia nie może wrócić, gdyż mafia polityczna domaga się od niego pieniędzy w wysokości 40000 – 50000 [...], (-) jest żonaty od 3 lat, jego żona mieszka u swojej rodziny w mieście M., małżonkowie są rodzicami trzyletniego dziecka.
7. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego Komendant ustalił, że cudzoziemiec przyjeżdżając do Polski posiadał przy sobie jedynie [...] dokument pobytowy, jaki dostał od S.S. , miał świadomość, iż wskazany dokument był nielegalny, gdyż nigdy nie aplikował o niego w [...]. Cudzoziemiec był również świadomy, że przebywał w Polsce nielegalnie i że w listopadzie 2014 r. przekroczył granicę - w kierunku do Polski nielegalnie. Nigdy nie aplikował o nadanie statusu uchodźcy lub inną formę ochrony międzynarodowej. Nie posiada tytułu pobytowego w żadnym z państw Unii Europejskiej, uprawniającego go do wjazdu i pobytu na terytorium któregokolwiek z państw strefy Schengen. Odciski linii papilarnych cudzoziemca nie figurują w bazie AFIS, a dane cudzoziemca nie figurują w systemie EURODAC.
8. Postanowieniem z dnia [...].04.2015 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy P. i J. w P., na wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej w P. orzekł o umieszczeniu Z.K. w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w K. na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, tj. do dnia 28.07.2015 r. Następnie postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...].07.2015 r. sygn. akt [...] pobyt cudzoziemca w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w K. został przedłużony do dnia 26.10.2015 r., a kolejnym postanowieniem tego Sądu z dnia [...].10.2015 r. sygn. akt [...] - do dnia 24.01.2016 r. Postanowieniem z dnia [...].03.2016 r. Sądu Rejonowego w K. o sygn. [...] pobyt cudzoziemca w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w K. został przedłużony do 30.09.2016 r.
9. Z uwagi na wnioski cudzoziemca z dnia 6.05.2015 r. oraz z dnia 13.05.2015 r. o przekazanie go do [...] , gdzie skarżący zamieszkiwał przed przyjazdem do Polski, strona polska zwróciła się do strony [...] pismem nr [...] z wnioskiem o przyjęcie cudzoziemca na terytorium tego kraju, w ramach umowy o readmisji. W dniu 13.05.2015 r. strona [...] poinformowała o braku przesłanek przyjęcia cudzoziemca i wskazała, iż nie figuruje on w [...] bazach danych.
10. W dniu 11.05.2015 r. strona polska wystąpiła do strony [...] z wnioskiem nr: fax: [...] o przekazanie cudzoziemca w ramach umowy o readmisji. W dniu 26.05.2015 r. strona [...] pismem nr [...] poinformowała stronę polską o odmowie przyjęcia cudzoziemca na podstawie umowy o readmisji. Strona [...] wskazała jednocześnie, że organy [...] wydały Z.K. : (-) wizę Schengen Nr [...], ważną od dnia 22.12.2010 r. do dnia 6.04.2011 r., umieszczoną w paszporcie nr [...], ważnym do dnia 24.07.2011 r.; (-) wizę Schengen Nr [...], ważną od dnia 12.12.2012 r. do dnia 26.01.2013 r., umieszczoną w paszporcie nr [...], ważnym do dnia 6.09.2017 r.; (-) brak było innych informacji dotyczących cudzoziemca w [...] bazach danych cudzoziemców; (-) cudzoziemiec nigdy nie aplikował o [...] zezwolenie na pobyt stały.
11. W dniu 19 czerwca 2015 roku Z.K. został ponownie przesłuchany w sprawie wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Podczas przesłuchania cudzoziemiec zeznał, co następuje: (-) cudzoziemiec posiada członków rodziny w [...] . Przebywa tam jego żona o małoletnie dziecko. Obawia się o bezpieczeństwo żony i dziecka. Ojciec i brat cudzoziemca przebywają w [...] . Siostra cudzoziemca jest mężatką i mieszka w K., (-) wyjechał z [...] z powód ekonomicznych oraz ze względu na bezpieczeństwo, (-) nie chce wracać do [...] , chce natomiast zabrać do Europy swoją żonę i dziecko, (-) obecność "ludzi pobierających pieniądze od innych", należących do organizacji przestępczej o nazwie [...] powiązanej z przedstawicielami polityki uniemożliwia mu powrót do [...] , dotychczas cudzoziemiec płacił, kiedy zażądano od niego wpłaty 50.000 [...] [...] odmówił zapłaty, (-) po powrocie do [...] cudzoziemiec nie czułby się bezpiecznie, gdyż obawia się członków w/w organizacji przestępczej, (-) cudzoziemiec nie wie czy po powrocie do kraju pochodzenia byłby aresztowany, po powrocie do kraju byłoby zagrożone jego życie, (-) płaci haracz, gdyż otrzymał wiadomość, do której był dołączony pocisk, (-) przed opuszczeniem [...] nie zgłaszał się do tamtejszych władz ani służb z prośbą o udzielenie ochrony lub pomoc; gdyby to zrobił nie miałby możliwości opuszczenia [...] , (-) przypuszcza, że po powrocie do kraju byłby poddany torturom, mógłby być również źle lub w sposób nieludzki traktowany, nie byłby zmuszany do pracy, (-) nie toczyło się i aktualnie nie toczy się wobec cudzoziemca żadne postępowanie karne, administracyjne, proces sądowy lub inny proces, w [...] nie ma spraw, za które cudzoziemiec mógłby zostać skazany lub ukarany bez procesu sądowego lub podstawy prawnej, nie uczestniczył nigdy w konflikcie wojennym, (-) utrzymuje się z handlu w Internecie, pieniądze przekazuje żonie i dziecku.
12. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] wydaną na podstawie m.in. art. 302 ust.1 pkt 1 i 10, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 315 ust. 2 pkt 1 oraz art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach Komendant Placówki Straży Granicznej w P. orzekł o:
- zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu,
- zakazie ponownego wjazdu a terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wydania decyzji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Komendant stwierdził, co następuje :
Z.K. przyjeżdżając do Polski w listopadzie 2014 r. przekroczył granicę wbrew przepisom prawa, a następnie od tego momentu przebywa na terytorium RP nielegalnie tj. bez ważnej wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim.
- Od momentu przyjazdu do Europy w 2012 r. cudzoziemiec nie podjął żadnych starań, aby uzyskać międzynarodową ochronę na terytorium odwiedzanych państw europejskich. Cudzoziemiec nie złożył również wniosku o nadanie mu statusu uchodźcy w RP.
W opinii organu, zgłaszane przez Z.K. obawy polityczne przed działalnością partii [...], wynikają z ogólnej sytuacji politycznej w tym kraju. W [...] system polityczny znacząco odbiega od zachodnich standardów. W walce o przywództwo, władzę czy wręcz w konflikcie międzypartyjnym, powszechne jest stosowanie przemocy. Najczęściej jest ona spersonalizowana na poziomie głównych liderów partyjnych (zabójstwa liderów), a "zwykłych obywateli" dotyka najczęściej w postaci obecnych w kraju ataków bombowych podczas wieców wyborczych, mających często podłoże terrorystyczne. W opinii organu zagrożenia formułowane przez cudzoziemca w związku z sytuacją polityczną w [...] , związane z partią [...] , nie dotyczą go personalnie. Są one bowiem związane z ogólną sytuacją polityczną i rozwojem demokracji parlamentarnej w tym kraju. Wybory w 2013 roku, doprowadziły do zmiany politycznej w [...] , w wyniku której po raz pierwszy od [...] lat, zmiana władzy nastąpiła w sposób demokratyczny, a władzę w kraju utraciła partia [...] , której to obawia się cudzoziemiec.
Przed wyjazdem z [...] cudzoziemiec nigdy nie zwracał się do władz państwowych o pomoc czy ochronę. W dniu wyjazdu cudzoziemca z [...] partia [...] pozostawała przy władzy, jako członek koalicji rządzącej. Jednakże na skutek wyborów w [...] z 2013 roku układ polityczny uległ zmianie i [...] straciło przywództwo w kraju. W związku z powyższym powrót cudzoziemca nastąpi do kraju, gdzie ta partia utraciła władzę.
Zgłaszane przez cudzoziemca obawy przed powrotem do kraju pochodzenia są bardzo ogólne, wskazane lakonicznie i pozbawione szczegółów i tym samym nie wskazują, że dotyczą cudzoziemca osobiście. Obawy cudzoziemca są związane z ogólną sytuacja polityczną w [...] , która w zakresie jego obaw uległa znaczącej zmianie, na skutek ostatnich wyborów w 2013 roku. Obawy wskazane przez cudzoziemca mogły być sformułowane na potrzeby prowadzonego postępowania, tj. w celu uniknięcia konieczności wyjazdu cudzoziemca z Europy. Przebywając w Europie od 2012 roku oraz mając w Europie członków najbliższej rodziny, cudzoziemiec nie podjął żadnych starań, aby doprowadzić do połączenia z rodziną pozostającą w [...] . Dotychczas też cudzoziemiec nie wystąpił w żadnym w odwiedzanych krajów Europy o międzynarodową pomoc - status uchodźcy, gdzie podstawą ewentualnego udzielenia ochrony mogłyby być wskazywane obawy przed powrotem do kraju pochodzenia.
W ocenie Komendanta może to wskazywać na fakt, że cudzoziemiec nie jest w rzeczywistości zainteresowany uzyskaniem międzynarodowej ochrony w Europie, a w istocie tylko względy ekonomiczne są prawdziwymi powodami, które stoją na przeszkodzie jego powrotu do [...] . Cudzoziemiec przebywa w Europie już kilka lat, z własnego doświadczenia oraz doświadczeń przebywających w Europie członków jego rodziny zna realia życia w Europie. W ocenie organu, cudzoziemiec może zgłaszać obawy przed powrotem do [...] , aby na skutek zobowiązania do powrotu i konieczności realizacji decyzji powrotowej, nie utracić aktualnie uzyskanego bezpieczeństwa ekonomicznego i możliwości pozostawania i prowadzenia życia w zasobniejszej (niż [...] ) Europie.
Wydając decyzję Komendant nie określił terminu dobrowolnego powrotu, ponieważ w sprawie istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca, wynikające z nielegalnego przekroczenia granicy oraz braku dokumentu podróży.
Mając na uwadze postawę cudzoziemca, a w szczególności jego lekceważący stosunek do przepisów prawa polskiego jak i innych państw, w których nielegalnie przebywał organ uznał, że w sprawie należy określić zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw Schengen na okres 3 lat od dnia wydania decyzji.
13. W dniu 31 lipca 2015 r. skarżący wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (za pośrednictwem Komendanta) odwołanie od decyzji Komendanta z dnia [...] lipca 2015r. Powołał się na problemy z powrotem do K. oraz na [...] strony internetowe i międzynarodowe kanały informacyjne, gdzie jak wskazał można znaleźć wiele informacji o brutalności [...] . Z.K. podniósł, że nie chce wracać, chce sprowadzić tu żonę i syna, tu ma rodzinę, jego ojciec i brat są w Europie oraz wniósł o umożliwienie mu pozostania w Polsce, a jeżeli to nie jest możliwe o danie mu od 20 do 25 dni, aby mógł zorganizować swoje dokumenty i wrócić bezpiecznie. Podniósł również, że jeżeli zostanie wydalony lokalne władze aresztują go i będzie znowu miał problemy z [...] . Wniósł o skrócenie okresu zakazu ponownego wjazdu do Polski z 3 lat do 6 miesięcy lub anulowanie go, gdyż mieszkający w [...] jej ojciec ma ponad 84 lata, jest leczony na serce i nie może podróżować.
14. Pismem z dnia 5 sierpnia 2015 r. cudzoziemiec wniósł uzupełnienie odwołania, w którym zarzucił orzeczeniu organu I instancji:
a. naruszenie prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania:
- art. 7 k.p.a. poprzez nie dążenie przez organ pierwszej instancji do ustalenia prawdy obiektywnej w niniejszym postępowaniu, tj. braku wnikliwości organu w postępowaniu wyjaśniającym i dowodowym, co miało wpływ na błędy w ustaleniach faktycznych co do okoliczności związanych z obawą skarżącego dotyczącą zagrożenia naruszenia jego praw konwencyjnych co w konsekwencji skutkowało błędem wykładni prawa oraz błędnym niezastosowaniem norm prawa materialnego, w szczególności art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach,
- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolne uznanie za wyczerpujące i wiarygodne wszystkich okoliczności wskazanych w zebranym wybiórczo materiale dowodowym związanym z sytuacją polityczną (działalności partii [...] w prowincji S. oraz w jej stolicy – K.) oraz zagrożeniami w [...] (w szczególności w mieście pobytu skarżącego - K. ) , podczas gdy zebrane w sprawie materiały źródłowe opisują jedynie częściowo sytuację w [...] , prowincji S. i jej stolicy - K. , a konieczna i krytyczna analiza treści zebranego w ten sposób materiału dowodowego prowadzi do uznania, iż odpowiada on z góry założonej tezie i stanowić ma dowód okoliczności przywołanej w decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu;
- art. 7 k.p.a. poprzez niedążenie przez organ pierwszej instancji do ustalenia prawdy obiektywnej w niniejszym postępowaniu, tj. braku wnikliwości organu w postępowaniu wyjaśniającym i dowodowym, co miało wpływ na błędy w ustaleniach faktycznych co do okoliczności związanych z zaniechaniem określenia terminu dobrowolnego powrotu do kraju, podczas gdy nie istnieją przesłanki niepozwalające na określenie owego terminu dobrowolnego powrotu, gdyż obawa ucieczki ze strzeżonego ośrodka przy uwzględnieniu postawy skarżącego w toku całego postępowania - zgodnie z zasadą logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego - nie występuje oraz orzeczeniem zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej na 3 lata, podczas gdy z całokształtu okoliczności sprawy nie wynika taka konieczność i zakaz ten winien być ustalony, w przewidzianej art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, w dolnej granicy, to jest 6 miesięcy zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP;
b. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie, iż :
- organizacja [...] to jedynie partia polityczna, podczas gdy przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym (w szczególności w oparciu o okoliczności i materiały źródłowe wskazane w przedmiotowym odwołaniu) wynika, iż jest to także organizacja o charakterze terrorystycznym;
- na skutek wyborów w maju 2013 roku zmieniły się władze w K. oraz prowincji S. , podczas gdy przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym (w szczególności w oparciu o okoliczności i materiały źródłowe wskazane w przedmiotowym odwołaniu), wynika, iż w prowincji S. partia [...] jest drugą największą partią (albowiem powtórzone wybory zostały zbojkotowane przez wyborców [...] ), a w Zgromadzeniu Narodowym w K. partia [...] posiada 16 na 19 mandatów;
- zagrożenia sformułowane przez skarżącego mają związek z ogólną sytuacją polityczną w [...] , związane z partią [...] i nie dotyczą go personalnie, podczas gdy przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym (w szczególności zeznań skarżącego oraz w oparciu o okoliczności i materiały źródłowe wskazane w przedmiotowym odwołaniu), wynika, iż obawy te są spersonalizowane;
- powrót cudzoziemca nastąpi do kraju i miejsca gdzie partia której się obawia straciła władzę, podczas gdy przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym (w szczególności w oparciu o okoliczności i materiały źródłowe wskazane w przedmiotowym odwołaniu), wynika, iż [...] kontroluje faktycznie prowincje w której miałby zamieszkać skarżący jak i jej stolicę prowincji do której powrócić ma skarżący na mocy decyzji o zobowiązaniu go do powrotu, a której to skarżący się obawia;
- skarżący nie mógłby być torturowany po powrocie do macierzystego kraju, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, iż taka obawa jest uzasadniona wskazanymi przez skarżącego okolicznościami oraz materiałami źródłowymi dołączonymi do odwołania;
- zgłaszane przez skarżącego obawy mają jedynie charakter bardzo ogólny, lakoniczny i pozbawiony szczegółów, czym nie wskazują, że dotyczą go osobiście, podczas gdy krytyczna i uważna analiza zeznań skarżącego wskazuje, iż lakoniczny sposób wypowiedzi wynika właśnie z obawy przed dowiedzeniem się, iż opowiadał o sposobie i osobach które zastraszały jego oraz innych mu znanych osób w K. i naraziłby siebie i bliskich na dramatyczne konsekwencje po jego powrocie do kraju macierzystego;
- nie podjął żadnych działań aby uzyskać międzynarodową pomoc, podczas, gdy z analizy materiału dowodowego wynika, iż takie starania podejmował;
c. obrazę przepisów prawa materialnego:
- art. 356 w związku z art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach poprzez nieudzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zaistniały do tego przesłanki.
Cudzoziemiec wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpatrzył odwołanie skarżącego od decyzji Komendanta z dnia [...] lipca 2015 r., reformując tę decyzję w zakresie zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz utrzymując tę decyzję w pozostałym zakresie w mocy.
Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, organ wskazał w szczególności, co następuje:
1. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne i materiał dowodowy uzasadniają stwierdzenie, iż cudzoziemiec przyjeżdżając do Polski w 2014 r. z innego kraju obszaru Schengen nie posiadał dokumentów uprawniających go do przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej, tj. granicy wewnętrznej Schengen i pobytu. Cudzoziemiec nie posiadał wymaganej wizy, czy innego wymaganego, ważnego dokumentu pobytowego uprawniającego go w świetle art. 21 ust. 1-2a Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen oraz art. 23 ustawy o cudzoziemcach do wjazdu i pobytu na terytorium Polski, a także przemieszczania się po obszarze strefy Schengen i przekraczania granic wewnętrznych Schengen. W sprawie zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, gdyż Z.K. przekroczył granicę - w kierunku do Polski wbrew przepisom prawa, a także przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Jak wynika z materiału dowodowego w czasie wjazdu i pobytu na terytorium Polski cudzoziemiec nie legitymował się i nie legitymuje się ważną wizą, czy innym ważnym, wymaganym dokumentem uprawniającym go do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Organ uznał za niewiarygodne i nieprzekonywujące zeznania cudzoziemca w kwestii przyczyn wyjazdu z [...] - z uwagi na zindywidualizowane zagrożenie ze strony organizacji [...] ([...]), a także prześladowań, jakich miał doznać ze strony tego ugrupowania. Zeznania cudzoziemca w kwestii zindywidualizowanych prześladowań, jakie miały go spotkać w kraju pochodzenia ze strony [...] nie mogły zostać ocenione, jako wiarygodne i przekonywujące z uwagi na stopień ich ogólności i lakoniczności.
3. Ocena materiału dowodowego sprawy prowadzi do wniosku, że nie występuje w niej przeszkoda do orzeczenia o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, polegająca na wystąpieniu przesłanek, obligujących organ do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych (art. 348 ustawy), czy też zgody na pobyt tolerowany (art. 351 ustawy).
IV. Pismem z dnia 15 stycznia 2015 r. skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2015 roku zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu:
- art. 7, art. 80, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przeprowadzenie w sposób błędny postępowania i bezzasadne stwierdzenie, że podawane przeze skarżącego okoliczności prześladowania w [...] są niewiarygodne, pomimo iż Szef Urzędu nie uzasadnił przekonywująco tego stwierdzenia,
- art. 348 pkt 1 lit. a i b ustawy o cudzoziemcach poprzez nie udzielenie zgody na pobyt humanitarny cudzoziemca, pomimo iż wykonanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu narazi skarżącego na tortury i nieludzkie lub poniżające traktowanie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:
1. Skarżący w czasie postępowania w sposób szczegółowy opisał, że w [...] grozi mu niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia, wynikające z faktu iż mafia mająca powiązania z politykami żądała od skarżącego wysokich kwot pieniędzy i że mógł być torturowany a nawet zabity w przypadku nie zapłacenia haraczu.
2. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznając zeznania skarżącego za niewiarygodne, nie uzasadnił tego stanowiska w przekonywujący sposób. W ocenie skarżącego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców powinien uznać zeznania cudzoziemca za wiarygodne.
3. Ze względu na to, że zobowiązanie skarżącego do powrotu może nastąpić jedynie do państwa, w którym zagrożone byłoby prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego cudzoziemca oraz w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców powinien wydać zgodę na pobyt cudzoziemca na terytorium RP ze względów humanitarnych.
V. W dniu 17 czerwca 2016 r. skarżący złożył uzupełnienie skargi, w którym zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy to jest:
• art. 356 w związku z art. 348 pkt 1 lit. a i b oraz art. 351 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2013 r.) poprzez jego niezastosowanie i odmowę udzielenia zgody na pobyt tolerowany lub pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pomimo iż wykonanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu narazi skarżącego na tortury i nieludzkie lub poniżające traktowanie. Przy jednoczesnym braku wystąpienia przesłanek z art. 349 ustawy o cudzoziemcach.
2.Naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
• art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, to jest mimo zaistnienia przesłanek do uchylenia w całości decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w P. z dnia [...].07.2015 r. (nr [...]) - uchylenie tej decyzji jedynie w części i utrzymanie w mocy pozostałej części tejże decyzji;
• art. 6, art. 7, art. 8 i art. 80 k.p.a. to jest naruszenie zasady legalności, zasady podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela, przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, iż skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany lub pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, nie wskazujące na jakiej konkretnie podstawie odmówiono skarżącemu zgody na pobyt tolerowany lub pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• art. 7 w związku z art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące i fragmentaryczne rozpatrzenie materiału dowodowego, skutkujące błędnym ustaleniem okoliczności faktycznych.
Skarżący wskazał, że wnosi nie tylko o uchylenie zaskarżonej decyzji, lecz również decyzji ją poprzedzającej.
VI. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w kwestii prawidłowego zastosowania w sprawie art. 302 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie organu w sprawie nie wystąpiły żadne z przewidzianych w ustawie przeszkód do zobowiązania skarżącego do powrotu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
VII. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 t.j.) dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2015 r. nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2015 r. prowadzi do następujących wniosków:
1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekł zaskarżoną decyzją Szef Urzędu, było zobowiązanie skarżącego do powrotu, na podstawie przepisów Działu VIII Rozdziału II ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. 2013, poz. 1650). W ocenie organów obu instancji w odniesieniu do skarżącego wystąpiły przesłanki, obligujące do wydania orzeczenia o zobowiązaniu do powrotu, przewidziane w art. 302 ust.1 pkt 1 i pkt 10 ustawy o cudzoziemcach. Stanowisko to jest w ocenie Sądu trafne. W toku niemniejszego postępowania, jak również w toku postępowania przed organami administracji publicznej skarżący nie kwestionował faktu przekroczenia granicy Polski na podstawie podrobionego dokumentu podróży, jak również okoliczności braku jakiegokolwiek dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2. U podstaw decyzji o zobowiązaniu skarżącego do powrotu legł fakt nielegalnego przekroczenia przez skarżącego granicy Polski oraz braku jakiegokolwiek dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium RP. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okazały się za to przepisy art. 302 ust. 1 pkt 1 i pkt 10 ustawy o cudzoziemcach. Przepis art. 302 ust. 1 pkt 1 i pkt 10 ustawy o cudzoziemcach obliguje organy administracji publicznej do wydania wobec cudzoziemca decyzji zobowiązaniu do powrotu gdy cudzoziemiec przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane lub przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Zgodnie z art. 288 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemiec w okresie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany posiadać ważny dokument podróży oraz dokumenty uprawniające go do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są wymagane.
Redakcja przepisu art. 302 ustawy o cudzoziemcach wskazuje na obligatoryjność jego stosowania w przypadku stwierdzenia opisanej w nim przesłanki. Przepis ten nie stanowi jednak samodzielnej podstawy do wydania decyzji administracyjnej, lecz znajduje zastosowanie dopiero po stwierdzeniu naruszenia przez cudzoziemca innego z przepisów ustawy, regulującego warunki przekraczania polskiej granicy. Takim przepisem jest art. 23 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemiec, który przekracza granicę jest obowiązany posiadać: ważny dokument podróży; ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium, jeżeli są wymagane; zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane w przypadku przejazdu tranzytem.
W myśl art. 14 ust. 3 ustawy o ochronie granicy państwowej z dnia 12 października 1990 r. (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 12, poz. 67 z późn. zm.) przekraczanie granicy państwowej stanowiącej granicę wewnętrzną w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) (Dz. Urz. UE L 105 z 13.04.2006, str. 1 z późn. zm.), zwanego dalej "kodeksem granicznym Schengen", następuje na zasadach określonych w kodeksie granicznym Schengen.
Zgodnie z art. 20 kodeksu granicznego Schengen granice wewnętrzne mogą być przekraczane w każdym miejscu bez dokonywania odprawy granicznej osób niezależnie od ich obywatelstwa.
Art. 5 ust. 1 lit. a), c) i e) kodeksu granicznego Schengen stanowi, iż w przypadku planowanego pobytu na terytorium państw członkowskich nieprzekraczającego 90 dni w każdym okresie 180-dniowym, co oznacza wzięcie pod uwagę okresu 180-dniowego poprzedzającego każdy z dni pobytu, warunki wjazdu obywateli państw trzecich są następujące:
a) posiadają oni ważny dokument podróży uprawniający posiadacza do przekroczenia granicy i spełniający następujące kryteria:
• jest on ważny przez przynajmniej trzy miesiące po planowanej dacie wyjazdu z terytorium państw członkowskich; w uzasadnionych pilnych przypadkach kryterium to może zostać pominięte,
• został wydany w okresie ostatnich 10 lat;
b) uzasadnią cel i warunki planowanego pobytu oraz posiadają wystarczające środki utrzymania, zarówno na czas trwania planowanego pobytu, jak i na powrót do ich państwa pochodzenia lub na tranzyt do państwa trzeciego, co do którego istnieje pewność, że uzyskają zezwolenie na wjazd na jego terytorium, lub jeżeli mają możliwość uzyskania takich środków zgodnie z prawem;
c) nie są osobami, wobec których dokonano wpisu do celów odmowy wjazdu w SIS;
d) nie są uważani za stanowiących zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zdrowia publicznego lub stosunków międzynarodowych żadnego z Państw Członkowskich, a w szczególności nie dokonano wobec nich, na tej samej podstawie, wpisu do celów odmowy wjazdu w krajowych bazach danych Państw Członkowskich.
W myśl art. 21 ust. 1 Konwencji Wykonawczej do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 roku między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach z dnia 1990-06-19 (Dz. Urz. UE. L 2000 Nr 239, str. 19 z poźn. zm.) cudzoziemcy posiadający ważny dokument pobytowy wydany przez jedno z państw członkowskich mogą na podstawie tego dokumentu oraz ważnego dokumentu podróży swobodnie przemieszczać się po terytoriach innych państw członkowskich przez okres nieprzekraczający 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu, pod warunkiem że spełniają warunki wjazdu określone w art. 5 ust. 1 lit. a), c), i e) rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) oraz nie znajdują się w krajowym wykazie wpisów do celów odmowy wjazdu danego państwa członkowskiego. Ustęp 1 stosuje się także do cudzoziemców legitymujących się dokumentami pobytowymi na czas oznaczony, wydanymi przez jedną z Umawiających się Stron oraz dokumentami podróży wydanymi przez tę Umawiającą się Stronę (ust. 2). Prawo swobodnego przemieszczania się ustanowione w ust. 1 przysługuje także cudzoziemcom posiadającym ważną wizę długoterminową wydaną przez jedno z państw członkowskich jak przewidziano w art. 18 (ust. 2a).
Zgodnie z art. 302 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach przepisów ust. 1 pkt 1-3 nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 299 ust. 6. Art. 299 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja:
1) o odmowie przedłużenia mu wizy Schengen lub wizy krajowej, udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub decyzja o cofnięciu mu zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub
2) o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej lub,
3) o cofnięciu zgody na pobyt ze względów humanitarnych,
- stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona.
Dokumenty zebrane w toku postępowania administracyjnego jednoznacznie wskazują, że skarżący dysponował wizą wydaną przez organ [...], ważną od dnia 12.12.2012 r. do dnia 26.01.2013 r., zamieszczoną w jego dokumencie podróży nr [...], ważnym do dnia 24.07.2011 r. Na podstawie posiadanej wizy skarżący opuścił terytorium kraju pochodzenia ([...] ) w grudniu 2012 r. Po upływie ważności wizy, tj. po dniu 26.01.2013 r. cudzoziemiec nie posiadał innej wizy, czy zezwolenia pobytowego uprawniającego go do pobytu na terytorium któregoś z krajów Unii Europejskiej. Okoliczności te potwierdził sam skarżącym, który zarówno w toku postępowania przed organami administracji publicznej, jak też przed Sądem konsekwentnie twierdził, że nie tylko nie posiadał żadnego dokumentu uprawniającego go dobrobytu na terytorium któregokolwiek z państw Unii Europejskie, lecz również nie ubiegał się w żadnym z państw UE o udzielenie ochrony międzynarodowej. Skarżący przybył do Polski w listopadzie 2014 r. legitymując się podrobionym [...] dokumentem pobytowym. Poza sporem pozostawała również okoliczność nieposiadania przez skarżącego w dniu 30.04.2015 r. tytułu pobytowego w żadnym z państw Unii Europejskiej, uprawniającego go do wjazdu i pobytu na terytorium któregokolwiek z państw członkowskich Układu z Schengen.
Powyższe okoliczności, potwierdzone przez skarżącego w toku postępowania przed organami administracji publicznej, pozwalają stwierdzić, że skarżący przyjeżdżając do Polski w 2014 r. z innego kraju obszaru Schengen nie posiadał dokumentów uprawniających go do przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej, tj. granicy wewnętrznej Schengen. Ponadto skarżący nie posiadał wymaganej wizy, czy innego wymaganego, ważnego dokumentu pobytowego uprawniającego w świetle art. 21 ust. 1-2a Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen oraz art. 23 ustawy o cudzoziemcach do wjazdu i pobytu na terytorium Polski, a także przemieszczania się po obszarze strefy Schengen i przekraczania granic wewnętrznych Schengen.
Wobec powyższego organy administracji obu instancji słusznie stwierdziły, że w przypadku skarżącego zostały spełnione przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 10 oraz z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach obligujące do wydania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu.
3. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd podziela również stanowisko organów administracji publicznej, że w przypadku skarżącego nie zachodziły okoliczności z art. 302 ust. 2 ustawy wyłączające zastosowanie przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, albowiem skarżący nie legitymuje się wizami, czy innymi tytułami pobytowymi uwzględnionymi wart. 303 ust. 1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy. W przedmiotowej sprawie nie zaszły również okoliczności, o którym mowa wart. 303 ust. 1 pkt 4, 8-12 ustawy o cudzoziemcach.
4. Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja odwoławcza nie została wydana wbrew obowiązkowi uchylenia decyzji organu I instancji w całości (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), albowiem w toku postępowania odwoławczego organ administracji II instancji nie stwierdził wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, jak również aby organ I instancji ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób wadliwy. Nie można również stwierdzić, aby decyzją odwoławczą pogorszono sytuację skarżącego w stosunku do decyzji organu I instancji. Stwierdzić natomiast należy, że decyzji odwoławczej dokonano zmiany czasosokresu zakazu powrotu cudzoziemca na terytorium RP oraz innych państw obszaru Schengen, nałożonego na skarżącego decyzją organu I instancji, a zmiana ta polepsza sytuację prawną skarżącego, w stosunku do tej, którą stworzyła decyzja Komendanta.
Zgodnie z art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji.
Art. 315 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że w decyzji, o której mowa w ust. 1, nie określa się terminu dobrowolnego powrotu cudzoziemca, gdy istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca.
Prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca istnieje w szczególności, gdy cudzoziemiec nie dysponuje dokumentami poświadczającymi jego tożsamość lub przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa (art. 315 ust. 3 pkt 2 i pkt 3 ustawy o cudzoziemcach).
Przepis art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach nakłada na organ orzekający o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu obowiązek orzeczenia w tej decyzji również o zakazie ponownego wjazdu przez cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen wraz z określeniem okresu tego zakazu. Z kolei z art. 318 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach wynika, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której nie określono terminu dobrowolnego powrotu.
Zgodnie z art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schenge określa się na okres od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1-3, 6, 10, 12, 13, 15 lub 16.
Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, co następuje:
- w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. Komendant orzekł o trzyletnim zakazie ponownego wjazdu skarżącego zarówno na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak i innych państw obszaru Schengen, wskazując jednocześnie początek biegu okresu obowiązywania zakazu,
- stwierdzić w związku z powyższym należy, że orzekając w powyższy sposób organ I instancji skorzystał (w odniesieniu do czasookresu zakazu) z najdalej idącego, rygorystycznego instrumentu spośród dopuszczonych przepisem art. 318 ust.1 ustawy,
- decyzja odwoławcza w oczywisty sposób łagodzi ten rygor poprzez skrócenie okresu w jakim skarżący nie będzie mógł ponownie wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz na obszar innych państw obszaru Schengen,
- praktyczna korzyść skarżącego, wynikająca z interwencji organu odwoławczego wyraża się zatem w istotnym ograniczeniu czasookresu, w jakim skarżący nie będzie mógł ponownie wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych państw obszaru Schengen.
W zaskarżonej decyzji, z uwagi na istniejące prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca (art. 315 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach) nie został określony termin dobrowolnego powrotu. Skarżący nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi jego tożsamość, co wyczerpuje okoliczność z art. 315 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto skarżący przekroczył granicę Polski wbrew przepisom prawa, co z kolei wyczerpuje okoliczność z art. 315 ust. 3 pkt 3 ustawy cudzoziemcach. Z uwagi na spełnienie przesłanek art. 315 ust. 3 pkt 2 i pkt 3 ustawy o cudzoziemcach organy administracji obu instancji były zobligowane do wydania decyzji w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu bez orzeczenia w kwestii terminu tego dobrowolnego powrotu.
5. Nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia przez organ art. 356 w związku z art. 348 pkt 1 lit. 1 oraz art. 351 pkt 1 lit. a i lit. b ustawy o cudzoziemcach poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji odnowę udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany lub pobyt ze względów humanitarnych. Wbrew zarzutom skargi organy obu instancji wnikliwie przeanalizowały sytuację cudzoziemca pod kątem możliwości udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych albo zgody na pobyt tolerowany, co zostało wyraz w uzasadnieniu decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego (art. 107 § 3 k.p.a.).
Treść zeznań skarżącego złożonych w toku postępowania o zobowiązanie do powrotu pozwala stwierdzić, że skarżący nie wyraża chęci powrotu do kraju pochodzenia wyłącznie ze względów ekonomicznych. W trakcie przesłuchania w dniu 30.04.2015 r. na pytanie o powody uniemożliwiające skarżącemu powrót do kraju pochodzenia zeznał, że polityczna mafia domaga się od niego pieniędzy, są to wysokie kwoty 40.000 - 50.000 [...] i gdy nie zapłaci zabiją go, dlatego wyjechał. Skarżący jednocześnie oświadczył, że po uzyskaniu legalnego pobytu w Europie zamierzał przywieźć tu żonę, która obecnie przebywa u swojej rodziny w [...] i dziecko. Treść zeznań skarżącego nie pozostawia wątpliwości, że są to jedyne powody dla których nie chce wracać do kraju pochodzenia. W trakcie kolejnego przesłuchania w dniu 19.06.2015 r. skarżący zeznał, że z kraju pochodzenia wyjechał z powodów ekonomicznych oraz z uwagi na bezpieczeństwo, nie chciałby tam wracać, ponieważ praktycznie cała jego rodzina przebywa w Europie i chciałby tu przywieźć swoją żonę i dziecko. Dopiero przy pytaniu o ewentualne powody uniemożliwiające powrót do kraju pochodzenia skarżący zeznał, że są tam ludzie, którzy pobierają pieniądze od innych, zazwyczaj im płacił, później nie zapłacił, bo chcieli za dużo i dlatego uciekł, chcieli od niego 50.000 [...] , jest to organizacja przestępcza, która ma powiązania z politykami - [...] , jeśliby nie zapłacił mogliby go zabić. Wskazał również na problem ze swoim nazwiskiem – [...], gdyż organizacja, o której mówi toczy wojnę z taką grupą ludzi, którzy też tak się nazywają oraz, iż do [...] należy gubernator prowincji S. , miasta K. Nie potrafił jednak wskazać konkretnych osób, które zagrażałby jego bezpieczeństwu po powrocie do kraju pochodzenia. Pomimo obawy ze strony niezidentyfikowanych osób skarżący nie ubiegła się o udzielenie ochrony przez władze państwowe. Chociaż skarżący wyraził przypuszczenie w zakresie istnienia możliwości poddania go torturom po powrocie do kraju ojczystego nie spotkał się z takim traktowaniem osobiście, jedynie słyszał o takich przypadkach. Stwierdził, że po powrocie do [...] mógłby zostać źle, w sposób nieludzki i poniżający traktowany, jednak nie potrafił wskazać sposobów takiego traktowania. Skarżący nie brał nigdy udziału w konflikcie zbrojnym, nie jest obiektem zainteresowania organów ścigania, gdyż nigdy nie popełnił przestępstwa.
W wyroku z dnia 9.09.2010 r. (sygn. akt V SA/Wa 338/2010, Lex Polonica nr 2555954) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył: "Dla uznania istnienia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany niezbędne są poważne podstawy do stwierdzenia, że osoba, o którą chodzi, znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Sama możliwość wystąpienia zagrożenia nie jest wystarczająca (analogicznie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23.11.2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1252/2010 LexPolonica nr 2502517). Jak zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29.03.2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2219/2010, Lex Polonica nr 2539088): "Do uzyskania prawa do pobytu tolerowanego uprawnione są osoby, które wykażą, iż po powrocie do kraju pochodzenia stanęłyby wobec indywidualnych zagrożeń zawartych w Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W wyroku z dnia 9.05.2011 r. (sygn. akt V SA/Wa 2.492/2.010, Lex Polonica nr 2808663) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził zaś: niskie postrzegania praw w kraju pochodzenia nie stanowi o samoistnej przesłance udzielenia którejkolwiek z form ochrony w konkretnej zindywidualizowanej sprawie". Z kolei w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19.10.2012 r. (V SA/Wa 807/12, LEX nr 1343766) podkreślono, że co do zasady "Zgoda na pobyt tolerowany nie może być traktowana, jako konsekwencja ogólnej niestabilności w kraju pochodzenia, niedostatków praworządności, czy nawet ogólnego braku bezpieczeństwa. Przedmiotem oceny jest sytuacja cudzoziemca, a nie jego kraju pochodzenia.".
Organy administracji obu instancji dokonały trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym również zeznań skarżącego i zasadnie stwierdziły, że skarżący w przypadku powrotu do kraju pochodzenia nie znalazłby się w sytuacji zindywidualizowanego, rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń wymienionych w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Sama hipotetyczna możliwość wystąpienia zagrożenia z uwagi na niestabilną sytuację w kraju pochodzenia, w szczególności w dotychczasowym miejscu zamieszkania skarżącego – w rejonie K. i niedostatki w praworządności nie jest wystarczająca do stwierdzenia istnienia przesłanek uwzględnionych w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.
6. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi co do naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, art. 8, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem zasad proceduralnych, w tym w szczególności zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej, co miałoby powodować, iż organ błędnie ustalił stan faktyczny i stwierdził, że skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany pub pobyt ze względów humanitarnych, niewyczerpująco i fragmentarycznie rozpoznał materiał dowodowy i stwierdził, że przedstawione przez skarżącego okoliczności prześladowania w [...] są niewiarygodne.
Organy obu instancji zebrały materiały na okoliczność sytuacji politycznej w [...] na przestrzeni ostatnich kilku lat i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy doszły do przekonania, że zeznania skarżącego w zakresie zagrożenia prześladowaniami, torturami czy ewentualnym pozbawieniem życia ze strony uprzednio rządzącej partii politycznej są niewiarygodne, co zostało obszernie uzasadnione przez organu administracji publicznej. Sąd podziela stanowisko, iż stopień ogólności zeznań skarżącego nie wskazywał, aby mógł on się rzeczywiście obawiać prześladowania ze strony działaczy partii [...] . W trakcie przesłuchania w dniu 30.04.2015 r. skarżący bardzo ogólnie stwierdził (w jednym zdaniu), iż nie może wracać do kraju pochodzenia, gdyż polityczna mafia domaga się od niego pieniędzy i gdy nie zapłaci zabiją go. W czasie drugiego z przesłuchań, którego celem było doprecyzowanie żywionych obaw przed powrotem do kraju pochodzenia skarżący, obok względów bezpieczeństwa, jako pierwszy powód wyjazdu z kraju pochodzenia wymieniła względy ekonomiczne. Treść zeznań skarżącego nie pozostawia wątpliwości, że jego głównym celem jest pozostanie w Europie, gdzie już przebywają członkowie jego biologicznej rodziny i sprowadzenie do Europy żony i dziecka. Dopiero zapytany o ewentualne obawy co do powrotu do kraju pochodzenia skarżący powoływał względy bezpieczeństwa. Zeznania cudzoziemca w części dotyczącej prześladowań, jakie miały go spotkać w kraju pochodzenia i obaw przed powrotem tam nie miały charakteru spontanicznego, były szczątkowe, bardzo ogólne i uzupełniane dopiero na jednoznaczne życzenie przesłuchującego.
Organy słusznie ustaliły również, że na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym na podstawie zeznań samego skarżącego, nie sposób stwierdzić, aby skarżący doznał zindywidualizowanego prześladowania, a nie stał się ofiarą ogólne sytuacji niskiego poziomu bezpieczeństwa i niedostatków praworządności w tym rejonie K. ([...] ). Skarżący oświadczył, że wcześniej płacił "haracze". Sytuacja ta nie odnosiła się indywidualnie do skarżącego, lecz również do członków jego rodziny. Pomimo co najmniej kilkukrotnego wymuszania haraczu skarżący nie tylko nie szukał ochrony u lokalnych władz, lecz również nie podjął próby zmiany miejsca zamieszkania w innej części [...] np. w regionie S. , które cechuje się wyższym stopniem bezpieczeństwa.
Ponadto niestabilna sytuacja polityczna w kraju pochodzenia i niedostatki w praworządności i niski poziom bezpieczeństwa, w szczególności w regionie K. nie są wystarczające dla uznania istnienia przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych określonej w art. 348 pkt 1 ustawy. Po powrocie skarżącego do kraju nie istnieje rzeczywiste zagrożenie praw chronionych art. 2-7 Konwencji. Wysoki poziom przestępczości i niedostatki w praworządności w regionie K. nie wyklucza, iż skarżący po powrocie do [...] paść ofiarą wymuszeń, będących skutkiem ogólnej sytuacji w tym rejonie. Należy jednak podkreślić, że skarżący ma możliwość zamieszkania, w innym bezpieczniejszym dla siebie miejscu w kraju pochodzenia, chociażby wspólnie z żoną i dzieckiem w miejscu aktualnego ich pobytu. Skarżący nie jest bowiem w żaden sposób ograniczony w możliwości przemieszczania się po terytorium kraju i osiedlania się w innych, bezpieczniejszych rejonach [...] .
Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Jednocześnie brak jest w sprawie okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło