IV SA/Wa 489/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.) Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi PKL "K." Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej emisji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza na rzecz PKL "K." Sp. z o.o. od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego orzeczenia. IV SA/Wa 489/04 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 8. listopada 2003 r. (sygn. akt IV SA 1202/02) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2002 r. (nr [...] w przedmiocie wymierzenia Przedsiębiorstwu K. K." Sp.z.o.o. administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej emisji ksylenu, benzenu, etylobenzenu i cynku z pieca obrotowego nr 2. W wyroku wskazano, iż powodem uchylenia decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska był brak właściwego uzasadnienia uchylonej decyzji odnośnie do zarzutów podnoszonych w odwołaniu przez ukarane Przedsiębiorstwo. W szczególności organ nie wyjaśnił czy pomiary, na podstawie których wymierzono karę pieniężną, zostały przeprowadzone prawidłowo i odzwierciedlały stan rzeczywisty. Zarzucono, iż uzasadnienie uchylonej decyzji było ogólnikowe oraz nie odniesiono się w nim do reżimu technologicznego produkcji keramzytu. W wyniku uchylenia decyzji Główny Inspektor Ochrony Środowiska był obowiązany powtórnie rozpatrzyć odwołanie złożone przez ukarane Zakłady. Będącą przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, rozpatrując ponownie odwołanie, utrzymał w mocy, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 200`1 r. (nr [...]) w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż kwestionowane pomiary stanowiące podstawę naliczenia kary zostały przeprowadzone prawidłowo. Podniesiono, iż pomiary zostały wykonane przez akredytowane laboratorium WIOŚ W.. Wdrożony system jakości spełniał wymagania [...] i przewodnika [...]. Podkreślono, iż aparatura kontrolna poddana była wzorcowaniu wykonywanemu przez autoryzowane serwisy producentów. W decyzji wskazano, iż poprawności pomiarów nie podważa fakt, iż równocześnie prowadzone pomiary na innym emitorze z identycznego pieca nie wykazały przekroczeń. W ocenie organu orzekającego rozbieżność wyników mogła wynikać z różnic w składzie podawanego surowca. Mieszanie i dozowanie surowca odbywa się bowiem z wykorzystaniem urządzeń wielkogabarytowych, co nie zapewnia precyzyjnego mieszania składników. Podniesiono, iż piece stanowią odrębne ciągi technologiczne. W zaskarżonej decyzji wskazano także, iż generalnie powodem przekraczania warunków emisji może być nie przestrzeganie przez Przedsiębiorstwo reżimu technologicznego. Zwrócono uwagę, iż obowiązująca w dniu kontroli decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. (nr [...]) o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń pozwala na stasowanie odpadów, jako dodatku do wsadu do pieców, jednak w części nie większej niż 7%. Z ustaleń kontroli wynikało natomiast, iż we wsadzie Przedsiębiorstwo faktycznie wprowadzało 9% . odpadów. W skardze na powyższą decyzję Przedsiębiorstwo wniosło o jej uchylenie, jako niezgodnej z prawem. Skarżący podniósł w szczególności, iż naruszono art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach (Dz.U. Nr 55, poz. 248 ze zm.), w świetle którego urządzenia pomiarowe wykorzystywane przy czynnościach urzędowych podlegają legalizacji. Podniesiono, iż organy nie przedstawiły dowodów legalizacji urządzeń ani dowodów potwierdzających ich kalibrowanie przez niezależną jednostkę serwisowa. Ponadto w skardze wskazano, iż organ, wbrew wskazówkom zawartym w poprzednim orzeczeniu NSA, nie odniósł się do faktycznego reżimu technologicznego produkcji keramzytu, przytaczając w zasadzie argumentację zawartą w uchylonej decyzji. Skarżący kwestionuje ustalenia organu administracji, iż ciągi technologiczne dotyczące obu pieców są odrębne oraz, że odpady mieszane są przy wykorzystaniu wielkogabarytowych urządzeń, co nie zapewnia dokładnego mieszania. Podnoszą, iż twierdzenia takie nie znajdują oparcia w zgromadzonych dokumentach. Skarżący prezentuje stanowisko, iż w takich samych piecach spalany był ten sam surowiec, a więc uzyskanie różnych pomiarów odnośnie do emisji z poszczególnych pieców nie znajduje uzasadnienia. Skarżący twierdzi, iż dozowanie surowców jest monitorowane w sposób ciągły opisując stasowany sposób, który w ocenie skarżącego to zapewnia. Zakwestionowano także twierdzenie organu administracji, iż zakład przekraczał warunki decyzji o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń w zakresie stosowania odpadów jako surowca. Wskazano, iż dane ustalone w dniu kontroli dotyczyły roku 2000, a pomiary prowadzone były w 2001 r. W roku tym udział odpadów we wsadzie wynosił 6,9%. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Organ administracji, orzekający w niniejszej sprawie jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest oceną prawną wyrażona w wyroku NSA z dnia 8. listopada 2003 r. (sygn. akt IV SA 1202/02). Orzekając w niniejszej sprawie NSA nakazał organowi II. instancji wyjaśnienie, czy pomiary zostały przeprowadzone prawidłowo, odnosząc się do stosowanych w skarżącym przedsiębiorstwie reżimów technologicznych. Trzeba stwierdzić, iż organ nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń. Jak słusznie na to zwraca uwagę skarżący, w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających stanowisko organu, iż trafiające do poszczególnych pieców odpady mogą w znacznym zakresie różnic się składem. W szczególności nie wynika to z zawartego w aktach sprawy protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniach [...] i [...] marca 2001 r. Brak jest też innych dowodów w rozumieniu K.p.a., które potwierdzałyby stanowisko organu w tym zakresie. Zgromadzenie takich dowodów jest niezbędne w sytuacji, gdy strona kwestionuje twierdzenie organu co do stanu faktycznego. Nie wyjaśnienie tej kwestii narusza art. 7 i 77 K.p.a. Wystarczającym dowodem w tym zakresie nie może być zawarta w aktach sprawy kopia faxu przesłanego w dniu [...] kwietnia 2004 r. z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska - Delegatura w P., gdyż, jak wcześniej wskazano, zawarte w nim stwierdzenia nie znajdują dotąd potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Tak samo, jako nie potwierdzoną dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy, trzeba potraktować deklarację organu, iż prowadzące pomiary laboratorium posiada wdrożony system jakości, a urządzenia wykorzystane do pomiarów były wzorcowane przez autoryzowane serwisy producentów. W aktach sprawy nie zgromadzono dokumentów, które wskazywałyby, w jakim zakresie wdrożony jest system jakości w laboratorium WIOŚ w W. oraz czy i w jakim zakresie obejmuje on problematykę spornych pomiarów. Zawarte w aktach sprawy dokumenty nie dają także odpowiedzi na pytania, jakim typem (typami) urządzenia dokonano pomiarów, jaki był jego (ich) numer seryjny (albo inny pozwalający na identyfikację), jaki dla danego typu jest wymagany zakres wzorcowania przez autoryzowany serwis oraz kiedy czynności te były przeprowadzone. Zawarte w załączonych do akt sprawy dokumentach dane są sprzeczne nawet w zakresie nazwy stosowanych urządzeń (patrz protokół kontrolnego pomiaru emisji do powietrza,, raport z pomiarów emisji z [...] marca 2001 r. oraz karta sprawdzenia analizatora z [...] marca 2001 roku). Wyjaśnienie tych zagadnień jest niezbędne w sytuacji, gdy strona kwestionuje poprawność przeprowadzonych pomiarów, w tym sprawność wykorzystanych urządzeń. Powyższe uwarunkowania prowadzą do wniosku, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271). Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji. Natomiast Sąd uznał za nie uzasadniony zarzut naruszenia obowiązującej w czasie wykonywania pomiarów ustawy – Prawo o miarach. Co prawda, z ustawy tej wynikał generalny obowiązek legalizacji urządzeń pomiarowych wykorzystywanych przy czynnościach urzędowych. (art. 10 ust. 1 pkt 3), pominięto jednak w wywodach skargi, iż faktyczny zakres wymaganej legalizacji urządzeń w przypadku poszczególnych pomiarów określały przepisy wykonawcze do ustawy (art. 10 ust. 4). Nie wynikał z nich obowiązek legalizacji urządzeń pomiarowych w tym zakresie. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpatrując ponownie sprawę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśni, wykorzystując ustalenia kontroli lub w miarę potrzeby uwzględniając inne środki dowodowe, o których mowa w K.p.a., czy w dniu prowadzenia pomiarów, z uwagi na stosowany reżim technologiczny w Przedsiębiorstwie, za prawdopodobne można było uznać uzyskanie rozbieżnych wyników pomiarów emisji z poszczególnych emitorów. Oceniając prawidłowość wykonanych pomiarów organ wyjaśni także jakie rodzaje, typy i numery identyfikacyjne urządzeń wykorzystano do ich przeprowadzenia, rozważy wymagane przy ich wykorzystywaniu procedury wzorcowania, kalibracji itd. oraz ustali czy istnieją dowody potwierdzające ich przeprowadzenie. W przypadku powoływania się w uzasadnieniu decyzji na gwarancje poprawnego i właściwego stosowania metod i procedur badawczych do wykonywania pomiarów wynikających z certyfikatu akredytacji organ wskaże zakres akredytacji na dzień prowadzenia pomiarów oraz załączy do akt sprawy kopie odnośnego dokumentu.