IV SA/Wa 489/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia zwolnić H. M. od kosztów sądowych H. M. (dalej jako: "skarżąca") wraz ze skargą na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2014 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podniosła, że nie posiada żadnych środków finansowych ani dochodów. Otrzymywała jedynie pomoc w związku z pozostawaniem w procedurze uchodźczej. Zarządzeniem z dnia 18 marca 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku, poprzez: a) złożenie oświadczenia o aktualnych źródłach jej utrzymania oraz o wysokości tych źródeł utrzymania, b) złożenie wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków, kont bankowych; c) złożenie oświadczenia, jaki ma tytuł prawny do mieszkania, w którym aktualnie przebywa (np. czy wynajmuje lokal) oraz, czy i ewentualnie jakie koszty ponosi miesięcznie z tego tytułu (ewentualnie czy koszty te ponosi ktoś inny). W piśmie z dnia 31 marca 2014 r. skarżąca oświadczyła, że aktualnie utrzymuje się z pomocy udzielanej jej przez znajomych, nie pracuje. Ponadto oświadczyła, że nie posiada konta bankowego oraz, że w mieszkaniu przebywa bezumownie. Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że wykazała ona, że spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. W obecnej chwili skarżąca nie pracuje, pomoc w utrzymaniu zapewniają jej znajomi. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. W tej sytuacji uznano, że H. M. wykazała, że zachodzą przesłanki, pozwalające na przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem uiszczenie kosztów sądowych mogłoby narazić ją na uszczerbek utrzymania koniecznego. Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.